Kasumi
12-06-2008, 10:06 PM
Thiền học, Trà đạo, Judo, Karatedo... là những giá trị phổ biến mà người Việt thường nhớ đến khi nghĩ về Nhật Bản. Chủ tịch Quỹ Giao lưu quốc tế Nhật Bản (Japan Foundation) Ogoura Kazuo đã cung cấp thêm thông tin với PV Thanh Niên về những hoạt động văn hóa của Nhật Bản...
http://www2.thanhnien.com.vn/Uploaded/vinhhung/2008/2008/153/14/14a.jpg
Chủ tịch Quỹ Giao lưu quốc tế Nhật Bản Ogoura Kazuo - Ảnh: Trung tâm Giao lưu văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam cung cấp
* Sau hai lần tổ chức Diễn đàn giao lưu văn hóa Nhật - Việt (tháng 5.2005 và tháng 3.2008) tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, với sự có mặt của nhiều trí thức văn nghệ sĩ của hai nước, việc khai trương Trung tâm Giao lưu văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam là một bước chuyển trong hoạt động của Japan Foundation tại Việt Nam. Ông có thể nói gì về điều này?
Các thành viên của Phái đoàn Giao lưu văn hóa Nhật Bản đến Việt Nam tháng 5.2005 đều nhận thấy nhiệt tình của phía Việt Nam trong giao lưu văn hóa Nhật - Việt. Tôi nghĩ đây là động lực dẫn đến sự kiện thành lập Trung tâm Giao lưu văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam. Nhưng trung tâm này thực ra mới chỉ mới là cái mầm, là một cây non, để có thể nuôi lớn cây cần rất nhiều nước, phân bón và cả sự chăm sóc. Cho nên nỗ lực vun đắp để có được sự trưởng thành của trung tâm đúng như mong đợi từ cả hai phía Nhật - Việt là rất quan trọng.
http://www2.thanhnien.com.vn/Uploaded/vinhhung/2008/2008/153/14/14ba.jpg
Ông Ogoura Kazuo (người đeo kính) và nghệ sĩ hai nước trong buổi Giao lưu văn hóa Nhật - Việt tại TP.HCM tháng 3.2008 - Ảnh: T.Đ
* Japan Foundation đã có 19 văn phòng đặt tại nhiều nước trên thế giới. Chương trình của Japan Foundation ở Việt Nam với đặc trưng riêng của Việt Nam, sẽ có gì khác so với ở các nước khác?
Giữa Nhật Bản và Việt Nam có những điểm tương đồng về văn hóa, lịch sử. Hai nước đều phải vừa khắc phục vết thương chiến tranh vừa cố gắng phát triển xã hội trong hòa bình. Japan Foundation hiện nay đang xúc tiến hoạt động từ khái niệm Giao lưu văn hóa vì hòa bình, tức là chú trọng thúc đẩy các chương trình giao lưu văn hóa với xã hội của các quốc gia đang trên đường khắc phục vết thương do chiến tranh hoặc những tranh chấp mang đến, nhằm hỗ trợ họ trong việc khôi phục bản sắc văn hóa. Trong lĩnh vực này, là những nước châu Á có nhiều điểm tương đồng, Nhật Bản và Việt Nam sẽ cùng nhau cộng tác. Trong tương lai, tôi tin rằng không phải chỉ là hợp tác giữa hai nước Nhật - Việt mà có thể sẽ xây dựng quan hệ độc đáo với cả nước thứ ba nữa.
Ngoài ra, ở Việt Nam số người trẻ chiếm tỷ lệ cao trong dân số, vì vậy chúng tôi đặt trọng tâm đối tượng giao lưu văn hóa là lớp trẻ, các chương trình giao lưu được triển khai cũng hướng đến tương lai, đó là những điểm khác so với các nước khác. Thông qua đào tạo các nhà nghiên cứu trẻ, hỗ trợ các văn nghệ sĩ trẻ..., nhằm đóng góp cho các hoạt động của giới trẻ cũng là một trong những hoạt động chính của Japan Foundation.
* Tính dân tộc cao của người Nhật Bản thể hiện rõ trong văn hóa, tôn giáo, triết học... rất được người Việt Nam quý trọng. Một người Nhật sinh ra và lớn lên sẽ được nhận một sự giáo dục thế nào từ gia đình, nhà trường và xã hội?
Giáo dục ở Nhật Bản được thực hiện ở nhiều cấp hoặc trong tập thể như trường học, thôn xã, và toàn xã hội... Trong các cộng đồng này, tổ chức giáo dục một cách có cân bằng là điều rất quan trọng. Ở Nhật Bản, suy nghĩ này đã được tiếp nhận và tổ chức một cách có bài bản và hiện nay đã trở thành truyền thống.
* Nhật Bản cũng đã trải qua chiến tranh và đã phải trả giá. Cái gì đã khiến người Nhật vượt qua được những khó khăn thời hậu chiến để có được vị thế ngày nay?
Có thể nói yếu tố giúp Nhật Bản phục hồi nhanh sau chiến tranh trước nhất là ở giáo dục. Ở Nhật, từ thời Edo đã có terakoya là nơi mà người dân phải đến học đọc học viết. Ngay sau cuộc Duy tân Minh Trị, Chính phủ Nhật Bản đã chú trọng rất mạnh vào việc đào tạo nhân lực chuẩn bị cho tương lai. Cho nên sau chiến tranh, Nhật Bản đã phục hồi một cách nhanh chóng có thể là nhờ thời điểm đó Nhật Bản đã có sẵn lực lượng nhân lực có tài năng và thực sự lao động hết mình. Cái thứ hai, là do được quy định bởi một Hiến pháp hòa bình, Nhật Bản không bị chi phối bởi những cuộc chiến tranh và tranh chấp sau thế chiến, nhờ đó đã có thể tập trung nỗ lực của mọi tầng lớp dân chúng Nhật Bản vào việc xây dựng và phát triển kinh tế.
* Là người của thế hệ trước, ông có nhiều băn khoăn với thế hệ trẻ của Nhật Bản hiện nay? Họ có những mối quan tâm giống như thế hệ của ông không?
Giới trẻ Nhật Bản hiện nay không bị ràng buộc bởi quá khứ. Với họ, trở thành một công dân của thế giới mới là điều quan trọng. Nhưng để được vậy, trước hết cần đào sâu hiểu biết về văn hóa của chính nước mình bên cạnh việc tìm hiểu sâu sắc văn hóa của các nước khác.
* Ông có tin rằng những hoạt động giao lưu văn hóa sẽ giúp người Nhật và người Việt có thể hiểu rõ và gắn bó với nhau hơn?
Ở Việt Nam, số người học tiếng Nhật đang tăng lên một cách nhanh chóng. Tôi nghĩ, chính những người này sẽ giúp đào sâu sự hiểu biết về văn hóa Nhật Bản, là nền tảng chiều sâu của tiếng Nhật. Cũng vì lý do này mà Japan Foundation rất chú trọng vào hoạt động giảng dạy tiếng Nhật. Phạm vi của giao lưu văn hóa luôn mở rộng, giúp người ta có thể giao lưu trên nhiều lãnh vực. Tôi nghĩ, cứ xúc tiến giao lưu càng nhiều lãnh vực thì hiệu quả tự thân của chúng sẽ mang lại sự hiểu biết và gắn bó tự nhiên giữa nhân dân hai nước.
http://www2.thanhnien.com.vn/Uploaded/vinhhung/2008/2008/153/14/14c.jpg
Danh ca Akikawa Masafumi hát trong Đại nhạc hội Việt - Nhật tại TP.HCM đêm 26.5.2008 - Ảnh: T.Đ
* Xin ông giới thiệu đôi nét về những chương trình mà Japan Foundation đã và đang thực hiện ở Việt Nam?
Ở Việt Nam, những lĩnh vực chính mà Japan Foundation từ trước đến nay đã xúc tiến là việc giảng dạy tiếng Nhật và hỗ trợ nghiên cứu về Nhật Bản. Trong lĩnh vực giao lưu nghệ thuật, nhằm mục đích giới thiệu văn hóa Nhật Bản, chúng tôi đã có các chương trình như cử các nhà văn hóa đi Việt Nam giới thiệu về ẩm thực Nhật Bản, về trà đạo, hoặc thực thi các chương trình khác như tổ chức liên hoan phim, triển lãm mỹ thuật... Ngoài ra, còn có chương trình hỗ trợ dịch thuật và xuất bản sách có nội dung liên quan đến Nhật Bản. Trong lĩnh vực giao lưu tri thức, chúng tôi đã hỗ trợ các nhà nghiên cứu, các cơ sở nghiên cứu về Nhật Bản. Riêng trong lĩnh vực hợp tác văn hóa ở Việt Nam, chúng tôi đã cử chuyên gia đến Việt Nam để hỗ trợ Việt Nam phục hồi Nhã nhạc cung đình Huế, bảo tồn Di tích Hoàng thành ở Hà Nội...
Hiện tại, những chương trình đang được đặc biệt chú trọng là hỗ trợ giảng dạy tiếng Nhật ở cấp phổ thông trung học, làm sách giáo khoa, giáo cụ, và nâng cao năng lực của giáo viên; hỗ trợ các cơ sở nghiên cứu về Nhật Bản. Đặc biệt, năm nay là năm kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Nhật - Việt, chúng tôi tổ chức Đại hội ca nhạc tại Hà Nội và TP.HCM, tổ chức Liên hoan phim Nhật Bản...
* Với cách nhìn nhận của bản thân mình, ông có thể nói gì về Việt Nam, về thế hệ trẻ của hai nước?
Ở Nhật Bản chúng tôi có câu: Đứng trên đá cũng phải ba năm. Cùng nghĩa đó, Việt Nam các bạn cũng có câu: Có công mài sắt có ngày nên kim. Chúng ta đừng bỏ dở cái gì nửa chừng, hãy tin vào sức mình, hãy tiếp tục nỗ lực thì sẽ có ngày đạt được kết quả tốt.
Quỹ Giao lưu quốc tế Nhật Bản (Japan Foundation - JF) thành lập năm 1972, để xúc tiến các chương trình giao lưu văn hóa quốc tế của Nhật Bản. Ban đầu, là cơ quan pháp nhân đặc biệt của Bộ Ngoại giao Nhật Bản, từ tháng 10.2003, chuyển thành cơ quan pháp nhân hành chánh độc lập. Ngoài trụ sở chính ở Tokyo, JF còn có văn phòng tại Kyoto, Trung tâm giảng dạy tiếng Nhật tại Saitama và Osaka cùng 19 văn phòng ở nước ngoài (được gọi là Trung tâm Văn hóa Nhật Bản) gồm 8 ở châu Á, 6 ở châu Âu, Trung Đông, 5 ở châu Mỹ.
Tại Việt Nam, Trung tâm Giao lưu văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam đã được khai trương ngày 10.3.2008 tại số 27 Quang Trung, Q.Hoàn Kiếm, TP Hà Nội.
Ngô Kim Cúc (thực hiện)
Thanhnien
http://www2.thanhnien.com.vn/Uploaded/vinhhung/2008/2008/153/14/14a.jpg
Chủ tịch Quỹ Giao lưu quốc tế Nhật Bản Ogoura Kazuo - Ảnh: Trung tâm Giao lưu văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam cung cấp
* Sau hai lần tổ chức Diễn đàn giao lưu văn hóa Nhật - Việt (tháng 5.2005 và tháng 3.2008) tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, với sự có mặt của nhiều trí thức văn nghệ sĩ của hai nước, việc khai trương Trung tâm Giao lưu văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam là một bước chuyển trong hoạt động của Japan Foundation tại Việt Nam. Ông có thể nói gì về điều này?
Các thành viên của Phái đoàn Giao lưu văn hóa Nhật Bản đến Việt Nam tháng 5.2005 đều nhận thấy nhiệt tình của phía Việt Nam trong giao lưu văn hóa Nhật - Việt. Tôi nghĩ đây là động lực dẫn đến sự kiện thành lập Trung tâm Giao lưu văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam. Nhưng trung tâm này thực ra mới chỉ mới là cái mầm, là một cây non, để có thể nuôi lớn cây cần rất nhiều nước, phân bón và cả sự chăm sóc. Cho nên nỗ lực vun đắp để có được sự trưởng thành của trung tâm đúng như mong đợi từ cả hai phía Nhật - Việt là rất quan trọng.
http://www2.thanhnien.com.vn/Uploaded/vinhhung/2008/2008/153/14/14ba.jpg
Ông Ogoura Kazuo (người đeo kính) và nghệ sĩ hai nước trong buổi Giao lưu văn hóa Nhật - Việt tại TP.HCM tháng 3.2008 - Ảnh: T.Đ
* Japan Foundation đã có 19 văn phòng đặt tại nhiều nước trên thế giới. Chương trình của Japan Foundation ở Việt Nam với đặc trưng riêng của Việt Nam, sẽ có gì khác so với ở các nước khác?
Giữa Nhật Bản và Việt Nam có những điểm tương đồng về văn hóa, lịch sử. Hai nước đều phải vừa khắc phục vết thương chiến tranh vừa cố gắng phát triển xã hội trong hòa bình. Japan Foundation hiện nay đang xúc tiến hoạt động từ khái niệm Giao lưu văn hóa vì hòa bình, tức là chú trọng thúc đẩy các chương trình giao lưu văn hóa với xã hội của các quốc gia đang trên đường khắc phục vết thương do chiến tranh hoặc những tranh chấp mang đến, nhằm hỗ trợ họ trong việc khôi phục bản sắc văn hóa. Trong lĩnh vực này, là những nước châu Á có nhiều điểm tương đồng, Nhật Bản và Việt Nam sẽ cùng nhau cộng tác. Trong tương lai, tôi tin rằng không phải chỉ là hợp tác giữa hai nước Nhật - Việt mà có thể sẽ xây dựng quan hệ độc đáo với cả nước thứ ba nữa.
Ngoài ra, ở Việt Nam số người trẻ chiếm tỷ lệ cao trong dân số, vì vậy chúng tôi đặt trọng tâm đối tượng giao lưu văn hóa là lớp trẻ, các chương trình giao lưu được triển khai cũng hướng đến tương lai, đó là những điểm khác so với các nước khác. Thông qua đào tạo các nhà nghiên cứu trẻ, hỗ trợ các văn nghệ sĩ trẻ..., nhằm đóng góp cho các hoạt động của giới trẻ cũng là một trong những hoạt động chính của Japan Foundation.
* Tính dân tộc cao của người Nhật Bản thể hiện rõ trong văn hóa, tôn giáo, triết học... rất được người Việt Nam quý trọng. Một người Nhật sinh ra và lớn lên sẽ được nhận một sự giáo dục thế nào từ gia đình, nhà trường và xã hội?
Giáo dục ở Nhật Bản được thực hiện ở nhiều cấp hoặc trong tập thể như trường học, thôn xã, và toàn xã hội... Trong các cộng đồng này, tổ chức giáo dục một cách có cân bằng là điều rất quan trọng. Ở Nhật Bản, suy nghĩ này đã được tiếp nhận và tổ chức một cách có bài bản và hiện nay đã trở thành truyền thống.
* Nhật Bản cũng đã trải qua chiến tranh và đã phải trả giá. Cái gì đã khiến người Nhật vượt qua được những khó khăn thời hậu chiến để có được vị thế ngày nay?
Có thể nói yếu tố giúp Nhật Bản phục hồi nhanh sau chiến tranh trước nhất là ở giáo dục. Ở Nhật, từ thời Edo đã có terakoya là nơi mà người dân phải đến học đọc học viết. Ngay sau cuộc Duy tân Minh Trị, Chính phủ Nhật Bản đã chú trọng rất mạnh vào việc đào tạo nhân lực chuẩn bị cho tương lai. Cho nên sau chiến tranh, Nhật Bản đã phục hồi một cách nhanh chóng có thể là nhờ thời điểm đó Nhật Bản đã có sẵn lực lượng nhân lực có tài năng và thực sự lao động hết mình. Cái thứ hai, là do được quy định bởi một Hiến pháp hòa bình, Nhật Bản không bị chi phối bởi những cuộc chiến tranh và tranh chấp sau thế chiến, nhờ đó đã có thể tập trung nỗ lực của mọi tầng lớp dân chúng Nhật Bản vào việc xây dựng và phát triển kinh tế.
* Là người của thế hệ trước, ông có nhiều băn khoăn với thế hệ trẻ của Nhật Bản hiện nay? Họ có những mối quan tâm giống như thế hệ của ông không?
Giới trẻ Nhật Bản hiện nay không bị ràng buộc bởi quá khứ. Với họ, trở thành một công dân của thế giới mới là điều quan trọng. Nhưng để được vậy, trước hết cần đào sâu hiểu biết về văn hóa của chính nước mình bên cạnh việc tìm hiểu sâu sắc văn hóa của các nước khác.
* Ông có tin rằng những hoạt động giao lưu văn hóa sẽ giúp người Nhật và người Việt có thể hiểu rõ và gắn bó với nhau hơn?
Ở Việt Nam, số người học tiếng Nhật đang tăng lên một cách nhanh chóng. Tôi nghĩ, chính những người này sẽ giúp đào sâu sự hiểu biết về văn hóa Nhật Bản, là nền tảng chiều sâu của tiếng Nhật. Cũng vì lý do này mà Japan Foundation rất chú trọng vào hoạt động giảng dạy tiếng Nhật. Phạm vi của giao lưu văn hóa luôn mở rộng, giúp người ta có thể giao lưu trên nhiều lãnh vực. Tôi nghĩ, cứ xúc tiến giao lưu càng nhiều lãnh vực thì hiệu quả tự thân của chúng sẽ mang lại sự hiểu biết và gắn bó tự nhiên giữa nhân dân hai nước.
http://www2.thanhnien.com.vn/Uploaded/vinhhung/2008/2008/153/14/14c.jpg
Danh ca Akikawa Masafumi hát trong Đại nhạc hội Việt - Nhật tại TP.HCM đêm 26.5.2008 - Ảnh: T.Đ
* Xin ông giới thiệu đôi nét về những chương trình mà Japan Foundation đã và đang thực hiện ở Việt Nam?
Ở Việt Nam, những lĩnh vực chính mà Japan Foundation từ trước đến nay đã xúc tiến là việc giảng dạy tiếng Nhật và hỗ trợ nghiên cứu về Nhật Bản. Trong lĩnh vực giao lưu nghệ thuật, nhằm mục đích giới thiệu văn hóa Nhật Bản, chúng tôi đã có các chương trình như cử các nhà văn hóa đi Việt Nam giới thiệu về ẩm thực Nhật Bản, về trà đạo, hoặc thực thi các chương trình khác như tổ chức liên hoan phim, triển lãm mỹ thuật... Ngoài ra, còn có chương trình hỗ trợ dịch thuật và xuất bản sách có nội dung liên quan đến Nhật Bản. Trong lĩnh vực giao lưu tri thức, chúng tôi đã hỗ trợ các nhà nghiên cứu, các cơ sở nghiên cứu về Nhật Bản. Riêng trong lĩnh vực hợp tác văn hóa ở Việt Nam, chúng tôi đã cử chuyên gia đến Việt Nam để hỗ trợ Việt Nam phục hồi Nhã nhạc cung đình Huế, bảo tồn Di tích Hoàng thành ở Hà Nội...
Hiện tại, những chương trình đang được đặc biệt chú trọng là hỗ trợ giảng dạy tiếng Nhật ở cấp phổ thông trung học, làm sách giáo khoa, giáo cụ, và nâng cao năng lực của giáo viên; hỗ trợ các cơ sở nghiên cứu về Nhật Bản. Đặc biệt, năm nay là năm kỷ niệm 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Nhật - Việt, chúng tôi tổ chức Đại hội ca nhạc tại Hà Nội và TP.HCM, tổ chức Liên hoan phim Nhật Bản...
* Với cách nhìn nhận của bản thân mình, ông có thể nói gì về Việt Nam, về thế hệ trẻ của hai nước?
Ở Nhật Bản chúng tôi có câu: Đứng trên đá cũng phải ba năm. Cùng nghĩa đó, Việt Nam các bạn cũng có câu: Có công mài sắt có ngày nên kim. Chúng ta đừng bỏ dở cái gì nửa chừng, hãy tin vào sức mình, hãy tiếp tục nỗ lực thì sẽ có ngày đạt được kết quả tốt.
Quỹ Giao lưu quốc tế Nhật Bản (Japan Foundation - JF) thành lập năm 1972, để xúc tiến các chương trình giao lưu văn hóa quốc tế của Nhật Bản. Ban đầu, là cơ quan pháp nhân đặc biệt của Bộ Ngoại giao Nhật Bản, từ tháng 10.2003, chuyển thành cơ quan pháp nhân hành chánh độc lập. Ngoài trụ sở chính ở Tokyo, JF còn có văn phòng tại Kyoto, Trung tâm giảng dạy tiếng Nhật tại Saitama và Osaka cùng 19 văn phòng ở nước ngoài (được gọi là Trung tâm Văn hóa Nhật Bản) gồm 8 ở châu Á, 6 ở châu Âu, Trung Đông, 5 ở châu Mỹ.
Tại Việt Nam, Trung tâm Giao lưu văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam đã được khai trương ngày 10.3.2008 tại số 27 Quang Trung, Q.Hoàn Kiếm, TP Hà Nội.
Ngô Kim Cúc (thực hiện)
Thanhnien