PDA

View Full Version : Robot Mỹ, Nhật: Khác biệt chiến lược



Ren Shuyamaru
10-09-2008, 01:27 AM
Trong khi Nhật Bản hướng tới việc chế tạo thế hệ robot mới có đặc tính như những người bạn thân thiết với con người thì các công ty và người tiêu dùng Mỹ lại quan tâm hơn đến tính thực dụng.



http://www.japanest.com/images/news/2008/9/09/wakamaru.jpg
Wakamaru đang làm partime: PR cho sản phẩm mới của Nikon: camera kỹ thuật số D-60



Robot Wakamaru và Roomba là hai trường phái robot giúp việc gia đình với những khác biệt thể hiện tương đối chính xác quan điểm trên.

Wakamaru có chiều cao khoảng 1m, nặng 30 kg, do hãng Mitsubishi, hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp nặng của Nhật Bản chế tạo. Wakamaru có nước da màu vàng, đôi mắt trong suốt, nhìn khá giống một em bé xấp xỉ 10 tuổi thông minh, lanh lợi.

Wakamaru có thể nhận dạng 10 khuôn mặt người, nói chuyện với họ và hiểu 10.000 từ tiếng Nhật. Đây là sản phẩm mà công ty Mitsubishi dành cho những người tiêu dùng Nhật Bản đang tìm kiếm người giúp việc nhà công nghệ cao. Nó có thể trông nhà trong khi chủ đi vắng, đánh động họ nếu có kẻ cắp đột nhập. Nó cũng có thể giúp giám sát, trông nom người bệnh. Ngoài ra, Wakamaru còn làm được công việc của một thư ký: ghi chép, sắp xếp các cuộc hẹn gặp và nhắc chủ về những việc này.

Lần đầu tiên ra mắt vào năm 2005, Mitsubishi hy vọng sẽ tiêu thụ ở thị trường Mỹ 10.000 con/năm, mặc dù giá khá mắc: gần 15.000 USD/năm. Tuy nhiên, kết quả không như họ mong muốn. Chỉ có vài chục nghìn đơn đặt hàng được gửi đến Mitsubishi khiến Wakamaru hiện đã vắng mặt trên thị trường Mitsubishi phải chuyển sang cho thuê Wakamaru làm nhân viên lễ tân với giá 1.000 USD/ngày

Ngược lại với Wakamaru, robot hút bụi Roomba trông giống một thiết bị, chính xác là một chiếc máy hút bụi tự động hơn là một người bạn. Roomba được hãng iRobot chế tạo. Roomba được ghép từ Room và Robot, đọc lên nghe như tên của điệu nhảy rumba rất vui tai. Roomba hình tròn, dẹp, đường kính chỉ độ hơn 6 centimet, trên mặt là những nút bấm dễ điều khiển. Khi được xạc pin xong và bấm nút (có thể bấm nút trên bụng hoặc ở điều khiển từ xa), Roomba sẽ chạy vòng vòng trên sàn nhà hút bụi, chui vào gầm giường, chạy hết góc nọ đến góc kia, đụng phải chân bàn, chân ghế là nó lùi lại và quay sang chỗ khác. Ưu điểm là Roomba không bao giờ bị lộn cổ ngã xuống cầu thang. Đặc biệt hơn nữa Roomba còn có thể hẹn giờ để làm việc, sau khi làm việc xong tự về chỗ để xạc pin. Giá khởi điểm của Roomba cũng khá mềm130 USD/con, chính vì thế, Roomba rất được người Mỹ ưa chuộng, chỉ riêng đại lý của iRobot tại Massachusetts trong 4 năm qua đã bán được hơn 3 triệu Roomba.

Wakamaru và Roomba là hai đại diện tiêu biểu cho xu hướng sử dụng những con robot giúp việc trong các văn phòng, bệnh viện và gia đình. Nhật Bản, nước từ lâu đi đầu trong việc chế tạo robot, ngày càng tập trung nghiên cứu chế tạo ra những chú robot trông giống và có khả năng làm những công việc giống như của con người.

Trong khi đó, các công ty Mỹ lại thờ ơ với những sản phẩm này mà chỉ có hứng thú với những chú robot tương tự như Roomba: chức năng đơn giản, chuyên dụng vào các công việc cụ thể như: cắt cỏ, cọ rửa bể bơi, giúp bệnh nhân làm một số công việc đơn giản.

Sự thành công của Roomba cho thấy các công ty Mỹ đã ở vị trí “tay trên”. Tuy nhiên, cuộc đua mới chỉ bắt đầu và thị trường robot đầy tiềm năng vẫn còn là miếng đất đầy màu mỡ cho cả Mỹ và Nhật Bản đua tài.

Thị trường robot cá nhân giúp việc gia đình, công sở, bệnh viện đang phát triển rất mạnh mẽ. Hiệp hội khoa học nghiên cứu về robot của Nhật Bản dự báo, doanh thu sẽ tăng từ 3 tỷ USD/năm hiện nay lên mức 15 tỷ USD vào năm 2015. Các chuyên gia cũng dự báo, trong 10 năm nữa, mặt hàng robot cá nhân sẽ vượt qua robot công nghiệp, hiện đang dẫn đầu với doanh thu 4,6 tỷ USD/năm.

Thách thức đặt ra với lĩnh vực khoa học robot Nhật Bản hiện nay là liệu công nghệ và trí tuệ nhân tạo của họ có đáp ứng được việc sáng chế ra những con robot thân thiện với con người, làm việc bên cạnh và giống như con người hay không. Nếu làm được điều này, Nhật Bản sẽ tiếp tục thống lĩnh khoa học về chế tạo robot trong nhiều thập kỷ tới. Nếu không, người Mỹ với tính thực dụng của mình, sẽ vượt người Nhật trong cuộc cạnh tranh khốc liệt này.

Trong hơn 50 năm qua, Nhật Bản luôn đi đầu trong lĩnh vực chế tạo robot công nghiệp, với việc chiếm lĩnh 40% thị trường robot thế giới. Ngành chế tạo robot của Nhật Bản, với sự hậu thuẫn từ chính phủ, thành lập quỹ cho nghiên cứu chế tạo robot trị giá 100 triệu USD, đã không ngừng vươn tới ước mơ chế tạo những con robot phục vụ cho mọi lĩnh vực đời sống của con người. Nhiều chú robot khá gần gũi và có thể làm được rất nhiều việc giống như con người đã ra đời thời gian qua như: robot chăm sóc trẻ em PaPeRo (có thể múa hát, đọc email cho bọn trẻ theo lập trình của cha mẹ…); công ty Tmsuk cho ra đời một loại robot để trông trẻ tại các cửa hàng, siêu thị, trông hành lý… Và tất nhiên không thể không kể đến Asimo của hãng Honda đã rất thân thuộc với mọi trẻ em trên thế giới: Asimo biết chơi các môn thể thao như: đá bóng, chạy, biết phục vụ đồ uống cho khách, nhận ra người quen…. Hãng Honda hy vọng sẽ hoàn thiện để Asimo có thể tham gia lĩnh vực thương mại, trở thành nhân viên bán hàng, trong 5 năm tới

Tuy nhiên, nhược điểm của những chú robot đến từ Nhật Bản là quá đắt đỏ. Ví dụ giá thuê Asimo lên tới 20.000 USD/ngày. Giá thành chú chó robot Aibo của Sony khi ra mắt năm 1999 là 2.500 USD. “Người Nhật không thể sản xuất ra một sản phẩm có tính đại chúng cao bởi họ quá chú tâm làm sao cho những con robot này thật giống con người”, chuyên gia về robot Tim Hornyak nhận xét. “Họ không thể hài lòng với một môn khúc côn cầu trên băng và cứ mãi đi loanh quanh sáng chế một con robot có thể nhặt hết rác trên sàn nhà của bạn”, ông Hornyak nói thêm.


http://www.toquoc.gov.vn/uploads/2008/09/robot_roomba.jpg (http://www.toquoc.gov.vn/uploads/2008/09/robot_roomba.jpg)
Người Mỹ thích những con robot có tính thực dụng như robot hút bụi Roomba


Các công ty của Mỹ sẽ không chịu chia sẻ gánh nặng với những nghiên cứu quá “viễn tưởng”. Bởi họ luôn hướng đến mục tiêu hàng đầu là tính thực dụng, đại chúng và kinh tế. Bộ Quốc phòng Mỹ là đơn vị bảo trợ chính cho các nghiên cứu về khoa học robot. Mỹ đang chuẩn bị cho kế hoạch robot hoá toàn bộ quân đội Mỹ. Theo đó, robot sẽ tăng cường đảm nhận các nhiệm vụ của binh lính Mỹ nhiều hơn tại Iraq và Afghanisstan, với tiên đoán rằng 30% quân đội Mỹ sẽ hoạt động như người máy trước năm 2020.

Điểm tương đồng lớn nhất giữa khoa học robot Mỹ và Nhật là cùng hướng tới thị trường chăm sóc sức khoẻ tại nhà, đặc biệt là cho người già. Kể từ năm 2001, chính phủ Nhật Bản đã chi 210 triệu USD cho công tác nghiên cứu chế tạo robot loại này. Dự kiến, đến hết năm nay sẽ xuất hiện loại robot có thể giúp dọn dẹp, sắp xếp ngăn nắp căn phòng của bạn; đến năm 2013, robot sẽ biết trải chiếu, dọn giường; robot biết tắm rửa cho người già, người bệnh và chuẩn bị bữa ăn sẽ xuất hiện trên thị trường vào năm 2025.

Robot phục vụ nhu cầu giải trí cũng là lĩnh vực được quan tâm bởi thị trường rất tiềm năng, từ chỗ doanh thu đạt 185 triệu USD hiện nay, dự kiến sẽ tăng lên 3 tỷ USD vào năm 2014.

Vấn đề lớn nhất với việc chế tạo ra robot chăm sóc sức khoẻ và làm việc nhà là tính an toàn. Ví dụ như robot điều dưỡng Ri Man của Riken chẳng hạn. Ri Man có khả năng theo dõi và chăm sóc người già yếu hoặc người bệnh tật. Ri Man di chuyển bằng bánh xe với 2 cánh tay được bọc bởi lớp silicone mềm, tạo cảm giác dễ chịu cho con người khi Ri Man tiếp xúc với họ. Với chiều cao 1m58, cân nặng 99kg, Ri Man có thể bế 1 em bé, người bệnh ra khỏi giường. Nhưng nhược điểm cũng chính từ việc Ri Man quá lớn có thể sẽ đè bẹp em bé hoặc người bệnh nếu có sự cố xảy ra.

Không giống như Nhật Bản, chính phủ Mỹ không nhìn thấy những lợi ích từ chiến lược phát triển khoa học chế tạo robot quốc gia. Thay vào đó, các công ty tư nhân Mỹ đầu tư vốn cho trung tâm nghiên cứu của các trường đại học để phát triển các phần mềm thông minh mới hướng tới tạo ra các robot giúp việc gia đình. Tập đoàn Microsoft, hay Willow Garage (một công ty do kiến trúc sư phần mềm của Google là Scott Hassan mới thành lập năm 2007), là những đơn vị đi tiên phong trong công cuộc phát triển khoa học robot. Trong năm 2009, Willow Garage có kế hoạch cung cấp 50 mẫu robot thế hệ PR2 (phát triển từ robot do Stanford nghiên cứu sáng chế) tới tất cả phòng thí nghiệm các trường đại học trên toàn nước Mỹ. Đây là robot sử dụng phần mềm nguồn mở, những người nghiên cứu có thể tự do tham gia. PR2 có trọng lượng nhẹ nhưng rất an toàn với những chiếc bánh xe và tay có thể kéo ra kéo vào giúp robot thực hiện được nhiều công việc khác nhau như hút bụi, lau chùi các vật dụng hay đơn giản là mở, đóng cửa và một số công việc khác.

Với xu hướng phát triển của khoa học tự động hóa và hiện đại hóa hiện nay, lãnh đạo các hãng công nghệ hàng đầu thế giới như Bill Gates hay đồng sáng lập Apple Steve Wozniak dự báo, trong 20 năm tới, robot sẽ là trung tâm của cuộc cách mạng công nghệ lớn nhất kể từ cuộc cách mạng máy tính và internet. Lúc đó, robot sẽ hiện hữu phổ biến trong đời sống, sinh hoạt và công việc của con người: từ việc giúp con người dọn dẹp nhà cửa, trông nhà, chăm sóc con cái, người già, người bệnh hay là một người đồng nghiệp của bạn với nghề nghiệp như lễ tân, bồi bàn… hoặc đơn giản là thú tiêu khiển của con người, hoặc đặc biệt, là một người bạn thân, biết lắng nghe, chia sẻ cùng bạn.

Và một ngày nào đó, robot giống y như con người sẽ hiện diện giữa chúng ta. Lúc đó bạn sẽ phải hỏi người xung quanh “Bạn là người hay robot?”


( Theo Newsweek )