Kasumi
08-02-2009, 09:36 PM
Sản phẩm "made in Japan" với giá rẻ, chất lượng cao từng thu hút nhiều người tiêu dùng, và tạo ra nguồn thặng dư thương mại khổng lồ cho đất nước mặt trời mọc. Nhưng nay hầu hết hãng điện tử Nhật đang lâm vào khủng hoảng và phải thay đổi.
Để hình dung về các hãng điện tử Nhật, người ta chỉ cần ghé qua một trong những khu phố sầm uất nhất của Tokyo tại quận Akibahara, nơi được coi là trung tâm hàng điện tử của thế giới. Tại đây tập trung đại lý của 9 hãng điện thoại di dộng. Ở khu vực bán đồ gia dụng, 5 trong số 9 hãng này bày bán từ máy hút bụi cho đến nồi cơm điện. Ba trong số đó cũng sản xuất thang máy, và có sản phẩm được sử dụng trong chính khu mua bán này. Dễ nhận thấy là ngành công nghiệp điện tử Nhật có quá nhiều hãng sản xuất cùng loại mặt hàng và chồng chéo lên nhau.
Chiến lược phát triển theo kiểu "siêu thị", trong đó các hãng có chân trong mọi loại sản phẩm, đã phát huy tác dụng trong những năm 1960-1990. Các sản phẩm "made in Japan" với giá rẻ, chất lượng cao đã thu hút người tiêu dùng cả trong và ngoài nước, tạo ra nguồn thặng dư thương mại khổng lồ và khiến các đối thủ phương Tây bị lép vế. Những hãng này ngày một mở rộng, một số có tới 500 công ty con, hoạt động trong các lĩnh vực từ đại lý du lịch đến nhà hàng.
http://vnexpress.net/Files/Subject/3B/A0/B0/41/akihabara1.jpg
Một góc phố tại quận Akibahara (Tokyo), nơi được coi là trung tâm hàng điện tử của thế giới. Ảnh: The Economist
Nhưng suy thoái kinh tế thế giới đang đặt các công ty trước khó khăn ngày càng lớn và khó giải quyết. Cầu về hàng điện tử đã giảm mạnh. Trong khi đó, đồng yen ngày một tăng giá, khiến xuất khẩu chững lại. Trong năm 2008, đồng tiền của đất nước mặt trời mọc đã tăng 67% so với bảng Anh và tăng 75% so với đồng won của Hàn Quốc. Vì thế, hàng xuất khẩu, vốn chiếm 50% doanh số của các hãng điện tử Nhật, trở nên đắt giá hơn đối với người tiêu dùng nước ngoài.
Chỉ 3 tháng trước, các hãng còn dự báo năm 2008 vẫn có lợi nhuận. Nhưng đến nay, họ đều chuẩn bị tinh thần cho kết quả thua lỗ. Sony dự báo lỗ 260 tỷ yen (2,6 tỷ USD) và ông Howard Stringer, vị sếp gốc xứ Wales (Anh) của hãng này, đang chuẩn bị cho kế hoạch tái cơ cấu. Dự kiến Sony sẽ đóng cửa một số nhà máy và sa thải khoảng 16.000 nhân công.
Tình hình tương tự cũng xảy ra với các đối thủ của Sony. Panasonic công bố mức thua lỗ 380 tỷ yen (3,8 tỷ USD) trong năm 2008. Trong khi đó, 2 hãng Hitachi và Toshiba, với các sản phẩm từ lò phản ứng hạt nhân đến máy nướng bánh, lần lượt lỗ 7 tỷ USD và 2,8 tỷ USD. Sharp, NEC và Fujitsu cũng không thoát khỏi xu hướng này.
Thực tế, từ khá lâu trước đây, lãnh đạo các hãng đều biết rằng, doanh nghiệp đã rơi vào khủng hoảng. Nhưng họ gặp phải sự cản trở nhất định, và không thể thực hiện kế hoạch cải tổ. Các tổng giám đốc đều không thể phá bỏ kế hoạch mà những vị tiền nhiệm đã vạch ra. Và với mối quan hệ mật thiết giữa các cổ đông, việc tái cấu trúc doanh nghiệp cũng không dễ dàng.
Đến cuối năm 2008, đã có những thay đổi, khi Panasonic đồng ý mua phần lớn cổ phần tại Sanyo Electric với giá 9 tỷ USD. Sau thương vụ này, Panasonic nắm được công nghệ năng lượng mặt trời và sản xuất pin, những mảng được coi là rất hấp dẫn của Sanyo.
Câu trả lời mang tính lâu dài đối với khó khăn của các hãng điện tử Nhật hiện nay là chuyển hướng sang công nghiệp sạch như năng lượng mặt trời và pin dùng cho ôtô chạy điện. Gói kích thích kinh tế mà Chính phủ Nhật công bố mới đây đã dành một khoản hỗ trợ cho công nghiệp xanh, nhằm thúc đẩy một sự thay đổi lớn. Trừ một vài tập đoàn của Hàn Quốc, hiện rất ít doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh với các hãng của Nhật trong lãnh địa này. Nhưng hiện chính quy mô khổng lồ của các hãng lại gây ra trở ngại, vì những nhà đầu tư bỏ vốn vào năng lượng mặt trời và ôtô điện sẽ không hào hứng với những mảng "tầm thường" như sản xuất nồi cơm điện hay kinh doanh nhà hàng.
Ngọc Châu (theo The Economist)
VnExpress
Để hình dung về các hãng điện tử Nhật, người ta chỉ cần ghé qua một trong những khu phố sầm uất nhất của Tokyo tại quận Akibahara, nơi được coi là trung tâm hàng điện tử của thế giới. Tại đây tập trung đại lý của 9 hãng điện thoại di dộng. Ở khu vực bán đồ gia dụng, 5 trong số 9 hãng này bày bán từ máy hút bụi cho đến nồi cơm điện. Ba trong số đó cũng sản xuất thang máy, và có sản phẩm được sử dụng trong chính khu mua bán này. Dễ nhận thấy là ngành công nghiệp điện tử Nhật có quá nhiều hãng sản xuất cùng loại mặt hàng và chồng chéo lên nhau.
Chiến lược phát triển theo kiểu "siêu thị", trong đó các hãng có chân trong mọi loại sản phẩm, đã phát huy tác dụng trong những năm 1960-1990. Các sản phẩm "made in Japan" với giá rẻ, chất lượng cao đã thu hút người tiêu dùng cả trong và ngoài nước, tạo ra nguồn thặng dư thương mại khổng lồ và khiến các đối thủ phương Tây bị lép vế. Những hãng này ngày một mở rộng, một số có tới 500 công ty con, hoạt động trong các lĩnh vực từ đại lý du lịch đến nhà hàng.
http://vnexpress.net/Files/Subject/3B/A0/B0/41/akihabara1.jpg
Một góc phố tại quận Akibahara (Tokyo), nơi được coi là trung tâm hàng điện tử của thế giới. Ảnh: The Economist
Nhưng suy thoái kinh tế thế giới đang đặt các công ty trước khó khăn ngày càng lớn và khó giải quyết. Cầu về hàng điện tử đã giảm mạnh. Trong khi đó, đồng yen ngày một tăng giá, khiến xuất khẩu chững lại. Trong năm 2008, đồng tiền của đất nước mặt trời mọc đã tăng 67% so với bảng Anh và tăng 75% so với đồng won của Hàn Quốc. Vì thế, hàng xuất khẩu, vốn chiếm 50% doanh số của các hãng điện tử Nhật, trở nên đắt giá hơn đối với người tiêu dùng nước ngoài.
Chỉ 3 tháng trước, các hãng còn dự báo năm 2008 vẫn có lợi nhuận. Nhưng đến nay, họ đều chuẩn bị tinh thần cho kết quả thua lỗ. Sony dự báo lỗ 260 tỷ yen (2,6 tỷ USD) và ông Howard Stringer, vị sếp gốc xứ Wales (Anh) của hãng này, đang chuẩn bị cho kế hoạch tái cơ cấu. Dự kiến Sony sẽ đóng cửa một số nhà máy và sa thải khoảng 16.000 nhân công.
Tình hình tương tự cũng xảy ra với các đối thủ của Sony. Panasonic công bố mức thua lỗ 380 tỷ yen (3,8 tỷ USD) trong năm 2008. Trong khi đó, 2 hãng Hitachi và Toshiba, với các sản phẩm từ lò phản ứng hạt nhân đến máy nướng bánh, lần lượt lỗ 7 tỷ USD và 2,8 tỷ USD. Sharp, NEC và Fujitsu cũng không thoát khỏi xu hướng này.
Thực tế, từ khá lâu trước đây, lãnh đạo các hãng đều biết rằng, doanh nghiệp đã rơi vào khủng hoảng. Nhưng họ gặp phải sự cản trở nhất định, và không thể thực hiện kế hoạch cải tổ. Các tổng giám đốc đều không thể phá bỏ kế hoạch mà những vị tiền nhiệm đã vạch ra. Và với mối quan hệ mật thiết giữa các cổ đông, việc tái cấu trúc doanh nghiệp cũng không dễ dàng.
Đến cuối năm 2008, đã có những thay đổi, khi Panasonic đồng ý mua phần lớn cổ phần tại Sanyo Electric với giá 9 tỷ USD. Sau thương vụ này, Panasonic nắm được công nghệ năng lượng mặt trời và sản xuất pin, những mảng được coi là rất hấp dẫn của Sanyo.
Câu trả lời mang tính lâu dài đối với khó khăn của các hãng điện tử Nhật hiện nay là chuyển hướng sang công nghiệp sạch như năng lượng mặt trời và pin dùng cho ôtô chạy điện. Gói kích thích kinh tế mà Chính phủ Nhật công bố mới đây đã dành một khoản hỗ trợ cho công nghiệp xanh, nhằm thúc đẩy một sự thay đổi lớn. Trừ một vài tập đoàn của Hàn Quốc, hiện rất ít doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh với các hãng của Nhật trong lãnh địa này. Nhưng hiện chính quy mô khổng lồ của các hãng lại gây ra trở ngại, vì những nhà đầu tư bỏ vốn vào năng lượng mặt trời và ôtô điện sẽ không hào hứng với những mảng "tầm thường" như sản xuất nồi cơm điện hay kinh doanh nhà hàng.
Ngọc Châu (theo The Economist)
VnExpress