PDA

View Full Version : Bài học tái thiết sau thảm họa cho Nhật Bản



Kasumi
15-01-2012, 12:21 PM
Vào đêm 15.7.1993, hòn đảo xa đất liền Okhushiri, Nhật Bản bị xé toạc bởi một cơn động đất rất lớn kèm với sóng thần. Người dân trên đảo đến giờ vẫn nhớ như in cảnh một bức tường nước màu đen cao ngất đổ ập xuống toàn thị trấn trên đảo, khiến gần 200 người thiệt mạng.


http://www1.laodong.vn/Images/2012/1/12/nhatbanjpg-105852
Bờ biển Nhật Bản bị tàn phá bởi thảm họa động đất.

Nửa thập kỷ sau đó, Chính phủ Nhật Bản xây dựng lại hòn đảo, dựng nên các bức tường xi măng cao tới 11m dạy dọc theo bờ biển, khiến hòn đảo trông giống hệt một pháo đài thay vì là nơi đánh bắt cá. Dự án xây dựng trị giá hàng tỉ USD không chỉ dừng lại việc xây tường để chắn các cơn sóng khổng lồ, mà còn bao gồm tôn nền cho toàn bộ khu vực dân cư sống cao hơn hẳn và chi đến 15 triệu USD để dựng đài tưởng niệm ghi nhớ tên cho những nạn nhân thiệt mạng vì thảm họa.

Ngày nay, Nhật Bản bắt tay thực hiện dự án tái thiết kéo dài 1 thập kỷ và trị giá 300 tỉ USD tại vùng đông bắc, khu vực vừa trải qua thảm họa động đất – sóng thần khủng khiếp hồi tháng 3.2011. Câu chuyện tái thiết tại Okushiri lại được đem ra như một lời cảnh báo. Thay vì tái thiết để hòn đảo trở lại quá khứ tươi đẹp, nhiều người dân trên đảo giờ đây lại nói rằng khoản chi tiêu 1 tỉ USD có thể góp phần triệt tiêu sự phục hưng tại hòn đảo này.

Công việc tái thiết đã đem lại vô số công việc xây dựng được trả lương tốt. Nhưng điều đó lại làm nảy sinh rắc rối: do quen sống với mức lương cao, rất nhiều người trẻ tại đây từ chối trở lại cuộc sống đánh bắt cá khó khăn ở ngoài biển và trên đảo, một cuộc chiến tìm kiếm công việc được trả lương hình thành. Hiện tượng này dẫn tới tình trạng sụt giảm dân số trên đảo và giống như nhiều vùng xa xôi khác, con người – đặc biệt là lớp trẻ ùn ùn đổ lên các thành phố lớn. Dân số trên đảo sụt giảm nhanh chóng với mức dân trên đảo chỉ còn 3160 người vào năm 2011, thay vì 4679 người vào năm 1993 – thời điểm đảo Okushiri hứng chịu động đất.

“Chúng tôi đã không sử dụng tiền tái thiết để đầu tư vào các ngành công nghiệp mới để giữ chân người trẻ. Và giờ đây chúng tôi hối hận về điều đó” – Thị trưởng của thị trấn Okushiri Takami Shinmura, 58 tuổi cho biết. Trong khi đó, hiện những bức tường chắn sóng khiến công việc đánh cá của người dân trên đảo trở nên khó khăn hơn. Họ chỉ ra được biển sau khi vượt qua khỏi các cổng thép nặng nề. Không những thế, các loài tôm, cua, sò... sống ven bờ biển cũng biến mất vì các bức tường này.

Ông Wantabe – một người dân sống trên đảo ước ao rằng giá như khi tái thiết, chính quyền đã cho xây dựng các khu vực vịnh nhỏ có bảo vệ để người dân có thể canh tác cá hoặc sò, vẹm... Những người dân khác lại hy vọng Okushiri đã sử dụng tiền chính phủ để xây dựng các nhà máy chế biến cá hoặc đẩy mạnh ngành du lịch tại nước này – nơi hiện chỉ có duy nhất 1 khách sạn hạng trung.

Kể từ sau trận động đất khủng khiếp tại vùng đông bắc Nhật Bản hồi tháng 3.2011, hàng trăm quan chức Chính phủ Nhật Bản đã đổ về các khu vực từng chịu ảnh hưởng thảm họa, trong đó có Okushiri để tìm kiếm những bài học và kinh nghiệm về tái thiết. Theo các chuyên gia kinh tế, Nhật Bản cần phải rất cẩn trọng trong công tác tái thiết. Nhà kinh tế học Yutaka Okada thuộc Viện nghiên cứu Mizuho nhận định rằng công việc tái thiết tại Nhật Bản nên chú trọng khởi động các ngành nghề kinh doanh mới – một dạng cải tiến khu vực tư nhân mà Nhật Bản thường xuyên yếu kém - tại những nơi bị thảm họa tàn phá.

Tự thân nghĩ cách kiếm ra tiền thay vì phụ thuộc quá nhiều vào chính phủ, giờ đây công ty xây dựng lớn nhất tại Okushiri là Ebihara Kensetsu tự chia ra hoạt động tại nhiều nhánh: mua lại khách sạn duy nhất trên đảo, bán nước suối đóng chai và thậm chí còn mở nhà máy sản xuất rượu đầu tiên trên đảo. Tổng Giám đốc công ty Kensetsu Takashi Ebihara cho biết: “Chúng ta không thể dựa quá nhiều vào Chính phủ. Điều này không chỉ đúng ở trên đảo Okushiri mà ở mọi nơi”.


Uyên Minh (Theo The New York Time)