PDA

View Full Version : Chúng em học xử án



Kasumi
03-10-2007, 10:03 AM
Tương lai của hệ thống pháp luật Nhật Bản có thể dựa trên những đứa trẻ đầy sức thuyết phục như cậu bé Hiroaki Machino 11 tuổi: sẵn sàng nói thẳng ý kiến của mình và nói những gì mình nghĩ.



http://img470.imageshack.us/img470/1128/osaibaninp1oe8.jpg (http://imageshack.us)
Các em nhỏ đóng vai là thành viên hội thẩm đoàn trong phiên tòa thử nghiệm tại quận Chiba, Nhật Bản.


Vào một buổi chiều, Machino và 15 bạn nhỏ được tập trung tại Tòa án quận Chiba để sớm cảm nhận được những cải cách về tòa án của Nhật Bản đang được đề xuất.

"Cháu không biết làm một thành viên trong ban hội thẩm là như thế nào" - Hiroaki, cậu bé đang học lớp 6 thỏ thẻ nói. "Cháu phải rất khó khăn mới bảo vệ được quan điểm của mình".

Xuyên suốt phiên tòa "thử nghiệm" và mang tính chất thông báo, Nhật Bản đang chuẩn bị cho các công dân của mình - cả già lẫn trẻ - để có thể nắm được thách thức mới. Tới tháng 5/2009, đất nước này dự định bổ sung một hội thẩm đoàn (saibanin). Với hệ thống này, người dân Nhật bình thường sẽ có sự liên hệ mang tính cá nhân trong thủ tục pháp lý nhiều hơn so với người dân Mỹ (trong hệ thống của họ).

Hiện nay, cũng giống như nhiều nước tại châu Á, chỉ riêng các thẩm phán đưa ra các quyết định trong các vụ việc đưa ra trước tòa án. Quy trình xử án tại Nhật Bản phần lớn dựa trên các hồ sơ ghi chép lại với gần như rất ít lời khai từ các nhân chứng, và ít sự đối chất.

Các cải cách này là một phần của nỗ lực nhằm tăng tính minh bạch và hiệu quả trong hệ thống tư pháp - giờ đang phải tuyên án cho hơn 99% số người đối mặt với phiên tòa. Tỉ lệ này tại Mỹ là 89%.

Robert Precht, một luật sư biện hộ và là đồng giám đốc của Các hội thẩm đoàn và Chương trình Dân chủ tại Trung tâm Maureen & Mike Mansfield tại Đại học Montana - nhận định: "Tôi nghĩ có một sự thừa nhận rằng tại Nhật Bản, hệ thống hiện nay... có thể không chỉ đưa ra các bản án không chính xác, mà còn rất cồng kềnh, nhất là rất nhiều phiên tòa trong hệ thống hiện nay kéo dài rất nhiều năm". Ông Precht đã tư vấn cho các luật sự biện hộ và thẩm phán của Nhật về việc thỏa thuận ngầm trong phòng xử án của các nước phương Tây.

Các nhà hoạch định chính sách của Nhật cho biết: một trong những cải cách sẽ được thử tiến hành trong các phiên tòa trong vài ngày, hoặc vài tuần.

Precht phân tích: "Người Nhật nhìn chính phủ của mình như 'là những người quyền cao chức trọng' và [người Nhật] không thẩm vấn họ. Các nhà cầm quyền nhận ra rằng đây không phải là một thái độ lành mạnh. Những người dân cần tham gia vào việc quan sát xem chính phủ làm việc như thế nào".

Đào tạo nên các thành viên hội thẩm trong tương lai

Precht cho biết: các nước châu Á khác không có các hệ thống hội thẩm đang quan sát rất kỹ từ các cuộc cải cách của Nhật.

"Họ cảm thấy rằng mô hình của Nhật có thể gần gũi với các giá trị văn hóa của họ hơn, so với hệ thống nguyên bản của Mỹ. Điều này không chỉ quan trọng cho Nhật Bản, mà còn quan trọng cho cả châu Á".

Từ năm 2005, khoảng 200 phiên tòa "thử nghiệm" đã được tiến hành. Các phiên tòa này được các tòa án, bên nguyên, và hiệp hội luật sư bảo trợ.

"Hệ thống này được tạo nên với hy vọng các công dân của Nhật sẽ hiểu rõ hơn về toàn bộ quá trình xử án, để họ có thể liên hệ nhiều hơn, và thậm chí là tin tưởng" - Thẩm phán Masahiro Hiraki - một thành viên của Cục các vấn đề tội phạm thuộc Tổng thư ký Tòa án tối cao của Nhật - khẳng định. Văn phòng của thẩm phán Hiraki hiện đang giám sát việc bổ sung hệ thống hội thẩm đoàn.

"Có một số lo ngại tại Nhật liên quan tới các bản án có tính chất gượng ép và các kiểu gây sức ép từ cảnh sát" - Precht nói. "Hệ thống mới sẽ tạo ra một môi trường minh bạch, do đó, các nhân viên cảnh sát và tư cách của họ sẽ được xác định tại phòng xử án".

Những đứa trẻ không quá nóng tính

Trở lại phòng xử án tại Chiba, các em nhỏ đảm nhận một vai để 'xử' một vụ án cướp ngân hàng.

Trong các "vai", có 6 em trong hội thẩm đoàn và 3 thẩm phán - mỗi lá phiếu của các em đều có hiệu lực tương đương nhau trong hệ thống. Không giống như trong hệ thống tư pháp Mỹ, các quyết định sẽ được xác định bởi đa số phiếu, và các thành viên ban hội thẩm sẽ đươc phép thẩm vấn và đối chất với các nhân chứng, cũng như tham gia vào các thủ tục kết án.

Trong những năm đầu tiên, chỉ có những tội phạm nguy hiểm nhất sẽ phải đối mặt với các phiên tòa có hội thẩm đoàn. Sau 3 năm, hệ thống hội thẩm đoàn sẽ được cân nhắc lại.

Suy ngẫm về các phiên tòa "bắt chước" này, rất nhiều bậc phụ huynh và trẻ em dường như đồng cảm với cậu bé có giọng nói thỏ thẻ Machino: "[là một thành viên của hội thẩm đoàn] rất khó, và cháu không muốn trở thành một trong số đó [khi cháu lớn lên]" - Taiki Sato nói. Cậu bé 11 tuổi này đóng vai thành viên thứ 6 của hội thẩm đoàn.

Yoko Takeya - người đã xem con gái mình đóng vai thành viên của hội thẩm đoàn - nói rằng: việc làm này rất có tính chất giáo dục và giúp cô hiểu rõ hơn về vai trò của một thẩm phán trong hệ thống tư pháp tiên tiến của Nhật. Nhưng, cô cũng nói: "tôi nghĩ để thật sự công tâm, đó sẽ là một công việc khó khăn".

Một số người tham dự và các bậc phụ huynh có vẻ nhiệt tình hơn trong việc quan tâm tới hệ thống luật pháp của đất nước mình.

"Chiếc ghế này rất dễ chịu và cháu sẽ làm công việc này khi cháu lớn lên" - cậu bé Tomoka Takahashi phát biểu cảm tưởng. Năm nay, Tomoka mới 9 tuổi.

Mẹ của Tomoka là bà Miyabi Takahashi cũng rất vui vẻ khi nghe điều này. Bà nói: "Tôi không muốn đưa ra quyết định chỉ dựa trên quan điểm của cá nhân tôi. Nhưng nếu chúng ta đưa ra quyết định dựa trên việc lắng nghe quan điểm của mọi người, tôi nghĩ rằng chúng ta có thể tìm ra một giải pháp".

Thẩm phán Hiraki cho biết: các thẩm phán sẽ chịu trách nhiệm nhiều hơn trong việc gây dựng nên một môi trường minh bạch và dễ tiếp cận cho các 'hội thẩm đoàn công dân' - những người dường như không thích việc đào tạo pháp luật chính quy.

"Chúng tôi đã tiến hành tất cả các phiên tòa thử nghiệm này và gửi các thẩm phán tới các nước có hệ thống hội thẩm đoàn làm việc, và nghiên cứu xem làm thế nào để tạo thuận lợi cho các hội thẩm đoàn nói lên ý kiến của mình" - Hiraki nói. "Chúng tôi nhận được một số phản hồi tích cực là: các phiên tòa thử nghiệm đã tạo một môi trường tương đối tốt".

Bất chấp các nỗ lực đó, các chuyên gia của Nhật Bản cho rằng rất nhiều công dân của họ cảm thấy miễn cưỡng khi nói trước mặt một nhóm các nhân vật uy quyền đáng sợ như hội thẩm đoàn. Thẩm phán quận Chiba Yuki Sato cho biết: việc dạy người lớn đưa ra quyết định và bảo vệ quan điểm thậm chí còn khó hơn là dạy cho trẻ em.

Thẩm phán quận Sato nói: "Nếu như người lớn hiểu rõ sẽ là tốt cho họ nếu như họ thay đổi các quan điểm trong quá trình thảo luận... Chúng ta sẽ phải cố gắng rất nhiều để không tạo sức ép và không đùn đẩy các quan điểm của chúng ta cho các thành viên ban hội thẩm".

T.Anh
Theo CS Monitor
Lanhdao