Trò chơi trực tuyến miễn phí liệu có thật sự miễn phí?
Tản mạn về khái niệm giữa Free-to-play (miễn phí) và Pay-to-play (thu phí).
Tốm kém? Tôi tự hỏi liệu 2 chữ này có thực sự được hiểu đúng nghĩa đen của nó hay không khi so sánh giữa game online miễn phí (Free-to-play. Viết tắt: F2P) và thu phí hằng tháng (Pay-to-play. Viết tắt: P2P).
“Ê! Mày chơi game online XYZ chưa?”
“Game đó thu phí hay miễn phí?”
“Thu phí pa! nhưng hay lắm lại đông người chơi nữa.”
“Thôi thu phí thì không chơi đâu. TỐN KÉM lắm.”
Trên đây là đoạn trò chuyện ngẫu nhiên của tôi và một người bạn mới quen và nó đã khiến tôi bỗng dưng muốn… viết một bài khảo sát về liệu các bạn sẽ bỏ ra 15 USD (khoảng 270 nghìn đồng Việt Nam) một tháng cho một game online, hay tham gia một trò chơi trực tuyến miễn phí để rồi cuối tháng các bạn nhận ra rằng số tiền mình đã đỗ vào trò chơi trực tuyến miễn phí đó quá con số... triệu đồng.
Đi tìm chân dung trò chơi trực tuyến
Có lẽ game thủ chúng ta có rất nhiều kỷ niệm cũng như nhiều cách thức khác nhau khi tiếp cận với game trực tuyến. Nhưng đối với tôi mà nói thì lần đầu tiên tôi được biết và tham gia một game online thì cách đây khoảng 6 năm về trước. Đó là cái thời hồng hoang của lĩnh vực game trực tuyến tại Việt Nam, lúc bấy giờ lựa chọn game online để chơi đã là cực hiếm, mà để tham gia một trò chơi lại là một chuyện không đơn giản chút nào. Các bạn cần phải nào là mua box game, rồi cần thẻ tín dụng để thanh toán hàng tháng, chưa kể đến việc trả tiền dịch vụ mạng (lúc đó chưa có ADSL), khoảng cách ngôn ngữ, v.v…
Đa số các game online lúc bấy giờ đều là game phương Tây thu phí hàng tháng. Người chơi cần phải duy trì một số tiền nhất định nào đó (khoảng từ 10-15USD) để có thể thưởng thức tất cả nội dung trong trò chơi. Nếu game đó phát hành thêm phiên bản mở rộng nào nữa thì người chơi buộc phải chi ra thêm một số tiền khoảng (25-50USD) để được thưởng thức những tính năng mới. Tuy nhiên chu kỳ ra mắt một phiên bản mới thông thường từ 1 đến 3 năm. Vậy ước tính các bạn phải tốn 300-400 USD cho 2 năm tham gia vào một game online thu phí (P2P) và có thể trọn vẹn thưởng thức toàn bộ nội dung của game đó. Đây là một số tiền khá cao đối với những bạn sinh viên và học sinh muốn tiếp cận game trực tuyến lúc bấy giờ.
Cho đến khi tôi nghe đến cái tên MU Online, một trong những tựa game online miễn phí đầu tiên tại Việt Nam. Bạn bè bảo tôi chơi MU đi để làm giàu, có người chơi MU mà xây cả nhà lầu. Tôi không tin đều đó cho đến khi tận mắt chứng kiến một người bạn chi hơn 70% số tiền lương của mình (khoảng 2 triệu rưỡi) để mua những cục bless vô tri trong game. Rồi sau đó tháng nào cũng vậy, cầm một số tiền khá lớn chỉ để mua các vật phẩm trong game. Tôi hỏi mua như vậy để làm gì, anh ta nói chỉ để đập đồ lên cho đẹp và mạnh với thiên hạ. Lúc bấy giờ game online đang dần trở thành một phong trào trong cộng đồng game thủ Việt Nam chúng ta. Chính vì lẽ đó mà lần lượt các nhà phát hành trong nước đổ xô qua Trung Quốc, Hàn Quốc đi “shopping” tìm kiếm game để mang về kinh doanh.
Rồi sau đó lần lượt những cái tên như TS Online, Võ Lâm Truyền Kỳ, MU Online, PTV, v.v… xuất hiện khiến cho thời đại của game trực tuyến tại Việt Nam như bùng nổ, phát triển một cách chóng mặt sau đó.
Mặt tốt và mặt xấu
Các game online được phát hành trong nước lúc bấy giờ đa số đều được giới thiệu miễn phí, có nghĩa là các bạn chỉ cần đăng ký một tài khoản và có thể tham gia vào chơi thử, nếu không thích các bạn có thể lựa chọn game của nhà phát hành khác để chơi. Đây chính là điểm mạnh của game online Free-to-play, nó cho phép tất cả mọi người đều được tham gia miễn phí, từ sinh viên học sinh cho đến cán bộ công nhân viên, ai ai cũng có thể tham gia chơi. Tuy nhiên núp đằng sau 2 chữ “Miễn Phí” luôn đi kèm với “Cash Shop”.
Cash shop (Item mall) là một hình thức thu về lợi nhuận của các nhà phát hành, game thủ có thể mua những vật phẩm hỗ trợ cho việc chơi game. Mới đầu thì đây chỉ là một lựa chọn cho game thủ tuy nhiên đa số game online miễn phí trong nước hiện nay khi các bạn đã đạt một cấp level nào đó nhất định mà không sử dụng vật phẩm trong hệ thống cash shop thì gần như là sẽ không thể lên tiếp level. Ví dụ như phù máu và mana trong Thế Giới Hoàn Mỹ giá lúc đó là 10,000 cho một phù và level 8x lúc bấy giờ cần train thì phải mua một ngày 2 phù, hoặc khi “đập đồ” để có sao có cộng với bạn bè thì phải nhờ đến “VND thần chưởng”, chứ không thì đồ cứ rớt như sung rụng. Chưa kể một số vật phẩm trong cash shop như sách kinh nghiệm, vật phẩm quy đổi thành tiền tệ trong game, v.v… khiến trò chơi mất đi cái hay, tính cân bằng cần thiết vốn có trong một game online.
Cá biệt thay có nhiều người lại bỏ ra hàng chục, hàng trăm triệu đồng cho một vật phẩm, trang bị ảo trong game. Tôi tự hỏi rằng liệu họ có biết Việt Nam chúng ta chưa có điều luật bảo vệ tài sản ảo trong game online. Chính vì thế mà nhiều vụ mất tài sản ảo, game thủ đành khóc ròng vì trắng tay là lẽ đó.
Tôi không phản đối việc dùng tiền thật để mua các vật phẩm hỗ trợ, nhưng với tình hình phát triển chóng mặt của ngành game online Việt Nam hiện nay thì game thủ chúng ta có quyền đòi hỏi và lựa chọn trò chơi mà mình yêu thích. Một đứa học sinh tiểu học hiện nay cấp sách đến trường trong túi đã có hơn 10,000 đồng thì chẳng lẽ lại không thể bỏ ra 50.000 - 200.000 nghìn hằng tháng nếu sau này một nhà phát hành game trong nước nào đó thu phí trò chơi của họ. Bên cạnh đó việc tiếp cận với các game MMORPG nổi tiếng thế giới hiện nay đã không còn là việc quá xa vời.
Trò chơi trực tuyến miễn phí liệu có thực sự miễn phí? Bỏ ra 270 nghìn một tháng để được đối xử công bằng như bao nhiêu người chơi khác hay dùng "VNĐ thần chưởng" để xưng bá thiên hạ?
game.gate.vn
