[Giới thiệu] Ekiben - Ẩm thực trên tàu hỏa ở Nhật
Phần một
Đối với những hành khách sử dụng phương tiện đi lại là xe lửa ở Nhật Bản, điều thú vị nhất của cuộc hành trình là vừa thưởng thức cơm hộp ekiben ngay trên tàu vừa ngắm phong cảnh thiên nhiên xinh đẹp trôi qua hai bên đường.
Trong tiếng Nhật ekiben là từ viết tắt của “Eki uri bento” nghĩa là “Cơm hộp bán ở nhà ga xe lửa”. Trên mỗi nắp hộp ekiben là đôi đũa tre và miếng khăn giấy được đóng gói cẩn thận. Khi thưởng thức cơm hộp ekiben, có một thứ không thể thiếu, đó là chai trà xanh Ryokucha. Trước bữa ăn, người Nhật sẽ chắp hai tay phía trước và nói “Itadakimasu” nghĩa là “Chúc ngon miệng”.
Makunouchi bento là một dạng cơm hộp phổ biến, được bày bán ở bất kì ga xe lửa nào trên khắp nước Nhật. Thành phần của nó gồm: cơm trắng rắc 1 ít mè đen và 1 quả mơ ngâm rượu, ngoài ra còn có cá, thịt, trứng chiên, rau củ và một ít dưa chua.
Makunouchi bento ra đời vào thời Edo, thế kỉ XVII. Lúc đầu, loại cơm hộp này được dùng để phục vụ khán giả xem kịch Noh và Kabuki trong thời gian nghỉ giải lao giữa các buổi diễn. Đến thời Minh Trị, thế kỉ XIX, makunouchi bento được phổ biến tại các ga xe lửa.
Khi đã trở thành món ăn bán dọc theo các tuyến đường sắt trên khắp cả nước, mỗi địa phương cho ra đời những loại ekiben khác nhau làm từ đặc sản của vùng. Nếu như ekiben trứng cá hồi là đặc sản của thành phố Otaru, Hokkaido thì cơm bạch tuộc tako-meshi là sản vật của thành phố Kobe. Ngoài việc sử dụng nguồn nguyên liệu địa phương, mỗi vùng, miền còn tự thiết kế những hộp ekiben với các kiểu dáng khác nhau. Ekiben cũng được giới thiệu trong tạp chí hướng dẫn các tuyến xe lửa trên khắp nước Nhật nhằm giúp hành khách hiểu thêm về các loại ekiben được bày bán ở từng nhà ga.
Bên cạnh ekiben dạng hộp gỗ, gỗ sơn mài hay hộp nhựa còn có cả ekiben đựng trong những chiếc thố bằng gốm. Kama-meshi là cơm hộp thố đặc thù của nhà ga Yoko-kawa của tỉnh Gunma. Những chuyến tàu hỏa thường dừng lại ở nhà ga để đổi đầu tàu và đây cũng là thời gian hành khách tranh thủ đến cửa hàng để mua những hộp cơm thố Kama-meshi mà họ yêu thích. Bên trong thố cơm có thịt gà, trứng cút, nấm đông cô, vài hạt đậu hòa lan, ngoài ra không thể thiếu 1 quả mơ ngâm rượu cùng 1 số rau củ ngâm chua khác.
Kama-meshi là sự phối hợp tuyệt vời từ dụng cụ đựng thức ăn đến màu sắc và thành phần thực phẩm có tác dụng kích thích thị giác lẫn vị giác của thực khách. Đối với những chuyến xe lửa đi trong đêm, hành khách luôn cần đến những hộp ekiben để lót dạ trong suốt cuộc hành trình dài. Ekiben không chỉ làm người ăn no bụng mà còn giúp họ khám phá đặc sản từng vùng miền.
Được phát triển mạnh mẽ vào thời Minh Trị, hiện nay, có khoảng 2.000 đến 3.000 loại ekiben khác nhau được bày bán tại các ga xe lửa trên khắp Nhật Bản. Dạng cơm hộp đặc thù này không chỉ làm ấm lòng hành khách bản xứ mà nó còn mang lại sự thích thú cho du khách nước ngoài.
