Năm mới truyền thống ở NhậtNăm mới của Nhật Bản có rất nhiều phong tục truyền thống như : Trước cửa nhà và cửa hàng mọi người thường trang trí Kadomatsu (chậu cây thông và tre – một dạng cây để chưng ngày tết như ở Việt Nam có cây Mai và Đào) hoặc shimenawa (một dạng dây thừng rơm, thường được treo trước cửa đền thần đạo) – đây là một phong tục bắt nguồn từ đạo Shinto.
Vào dịp năm mới mọi người thường ăn bánh Omochi (một loại bánh làm từ gạo) và osechi-ryori (một loại bánh truyền thống dùng vào dịp năm mới).
Các phong tục tập quán này bắt nguồn từ “Lễ Hội Tạ Mùa” của các nông dân Nhật Bản và từ các nghi lễ cổ mà mỗi nghi lễ đều thấm nhuần ý nghĩa sâu sắc và nếu được trải nghiệm một Năm Mới Truyền Thống của Nhật thì chắc chắn đó sẽ là một điều tuyệt vời nhất của bạn.
Tiếng chuông tiễn năm cũ
Đối với người Nhật thì ngày 31 tháng 12 là một ngày rất quan trọng và rất hiếm khi mọi người ngủ vào ngày này. Các phong tục truyền thống liên quan đến ngày cuối năm thường khác nhau ở mỗi vùng tuy nhiên một phong tục phổ biến nhất là ăn mì soba vào bữa tối – phong tục này bắt nguồn từ thời kỳ Edo (1603-1868). Điều thú vị là người lớn và trẻ con đều cố gắng ăn hết tô mì mà không cắn đứt sợi mì với niềm tin là sợi mì khi ăn càng dài thì tuồi thọ sẽ càng cao, đồng thời ăn mì soba cần phải ăn vào lúc 12h để xua đi các rủi ro trong năm mới.
Thời khắc chuyển giao năm cũ sang năm mới sẽ trở nên thiêng liêng hơn bởi 108 hồi chuông chùa ngân vang – người ta tin rằng với tiếng chuông này sẽ giúp con người từ bỏ được 108 dục vọng trần gian. Một số đền chùa ở Nhật còn cho phép người dân thường có thể đánh chuông trong dịp này nên nếu có dịp đón giao thừa tại đây thì bạn nên cố gắng thử một lần nhé!
Bình minh đầu tiên & Lời cầu nguyện đầu tiên cho một Năm Mới nhiều may mắn
Ở đất nước mặt trời mọc thì mọi người thường cầu nguyện vào lúc bình minh của ngày đầu tiên trong năm vì họ tin rằng ánh bình minh đầu tiên trong năm chứa đựng điều siêu nhiên kỳ diệu – đây là một phong tục phồ biến từ thời Meiji (1868-1912) cho đến ngày nay. Và đỉnh núi, bãi biển là lựa chọn lý tưởng của mọi người để có thể ngắm bình minh và cầu nguyện cho một năm nhiều sức khỏe và thịnh vượng.
Người Nhật thường đến chùa hoặc đền thần đạo vào dịp năm mới để cầu nguyện cho sức khỏe và gia đình hạnh phúc – một việc mà họ hiếm làm vào ngày thường. Khi cầu nguyện tại đền thần đạo cũng có một quy tắc chung là người cầu nguyện phải cúi đầu hai cái, vỗ tay hai cái, sau đó cúi đầu một lần nữa để kết thúc nghi thức cầu nguyện. Nhưng nghi lễ cầu nguyện sẽ đơn giản hơn ở chùa Phật Giáo, ngừoi cầu nguyện chỉ cần chắp hai lòng bàn tay vào nhau và im lặng cầu nguyện. Vào ngày này, các bạn nữ trẻ thường mặc áo kimono sặc sỡ nhưng thanh lịch góp phần vào không khí nhộn nhịp của năm mới.
Đền Meiji ở Shinjuku – Tokyo là đến Thần Đạo nổi tiếng. Mỗi năm nơi đây thu hút một lựong lớn du khách đến cầu nguyện vào năm mới và thời điểm đông nhất là từ ngày 31/12 cho đến vài ngày đầu năm mới với khoảng hơn 200ngàn lượt khách viếng thăm.
Còn Chùa Phật Giáo nổi tiếng nhất Nhật Bản – nơi mà cũng có một lượng lớn khách viếng thăm là Chùa Narita Shinsho – gần sân bay Narita, Tokyo và Kawasaki Daishi, Kawasaki. Người viếng chùa thường cầu nguyện cho một năm mới nhiều may mắn, an tòan giao thông và tránh xa ma quỷ.
Ngày tết cổ truyền Nhật Bản
Vài ngày sau Giáng Sinh, Mọi người thường trang trí Kadomatsu (chậu cây thông và tre) trước cửa nhà, cửa hàng và tòa nhà cao ốc. Theo Đạo Shinto thì thần linh thường cư trú trong thân cây nên mọi người chuẩn bị Kodomatsu để chào đón thần linh. Đồng thời hình ảnh của cây thông tượng trưng cho màu xanh không bao giờ phai cho dù mùa đông lạnh giá đi chăng nữa, và cây tre – hiện hữu cho sức sống mãnh liệt bất kể mưa gió vẫn vươn cao vùn vụt, đây là hai hình ảnh tượng trưng cho mong ước của con người sẽ có đủ sức mạnh kiên cường vượt qua mọi hòan cảnh.
Ngoài ra, trước cửa nhà còn trang trí shimenawa (một dạng dây thừng rơm, thường được treo trước cửa đền thần đạo). Cũng giống như Kodomatsu, Shimenawa có ý nghĩa rắng ngôi nhà sẽ được gột sạch bụi trần để đón thần linh.
Sau tiếng chuông nhà chùa ngân vang đón thời khắc giao thừa, việc đầu tiên là đi chùa hoặc đền, sau đó trờ về nhà dùng Osechi – món ăn truyền thống cùng với gia đình. O-sechi thường để dâng lên thần linh Shinto với mong muốn thần linh sẽ mang đến hạnh phúc cho gia đình. O-sechi được giữ nguyên trong 1 tuần suốt Năm mới (thật sự việc chuẩn bị o-sechi cũng giúp giảm việc nhà cho các bà nội trợ)
Nhiều Khách sạn và nhà nghỉ ở Nhật cũng phục vụ món O-sechi vào 3 ngày đầu tiên của năm mới. Việc dung O-sechi sẽ trở nên ý nghĩa hơn nếu được cùng thưởng thức koto –đàn hạc Nhật, một loại hình giải trí truyền thống và ngày Tết sẽ càng đáng nhớ hơn nữa nếu được xem múa lân – shishi-mai.
Có thể nói Năm mới là dịp để Nhật Bản – một đất nước công nghệ và hiện đại quay về với phong tục và truyền thống của cha ông.
Ngày xưa, các cửa hàng, công ty và khu giải trí thường đóng cửa vào những ngày cuối năm và đầu năm mới. Nhưng ngày nay nhiều nơi thường mở cửa suốt dịp năm mới, tuy nhiên vào những ngày này bạn thường phải kiểm tra trước khi viếng thăm rằng nơi đó có mở cửa hay không. Ví dụ, bạn đang nghĩ sẽ ghé thăm bảo tàng, thì việc đầu tiên bạn cần làm là tra thông tin trên các website về nơi mà bạn muốn đến.
Thùy Linh (Dulichnhatban.net)
