Đất nước Nhật Bản được thiên nhiên ưu đãi với những cảnh quanh vô cùng phong phú. Đó là xứ sở của Nữ thần Mặt trời nằm biệt lập, bốn bề là biển cả bao bọc. Trong đất liền, hệ thống sông suối phân bố khắp nơi, nguồn nước dồi dào, tạo điều kiện thuận lợi cho thực vật phát triển. Vì thế, màu xanh của nước biển, sông ngòi cùng với màu xanh cây cối đã trở thành sắc màu chủ đạo của tự nhiên Nhật Bản.
Sản phẩm nhuộm có màu xanh đậm được gọi là vải nhuộm Ai-zo-me
Vẻ đẹp của nước thường là nguồn cảm hứng sáng tạo trong nhiều lĩnh vực, trong đó có nghề nhuộm vải truyền thống. Sản phẩm nhuộm có màu xanh đậm được gọi là vải nhuộm Ai-zo-me.
Ai-zo-me là sự kết hợp giữa từ “ai” trong tiếng Nhật - có nghĩa là chàm – và “so-me-ru” nghĩa là nhuộm. Ai-zo-me ám chỉ những loại vải được sản xuất từ kỹ thuật nhuộm chàm nổi tiếng của người Nhật.
Phối màu trong sản phẩm nhuộm Ai-zo-me không cầu kì, đơn thuần chỉ là sự kết hợp giữa màu xanh và trắng. Tuy rất giản dị, nhưng sự phối hợp này mang lại cảm giác dễ chịu cho người mặc lẫn người nhìn.
Phối màu trong sản phẩm nhuộm Ai-zo-me đơn thuần chỉ là sự kết hợp giữa màu xanh và trắng
Từ xưa, Ai-zo-me đã trở thành vải nhuộm rất được ưa chuộng trong cuộc sống hàng ngày của người Nhật. Trong nhiều thế kỉ qua, thợ thủ công Ai-zo-me của Nhật Bản không ngừng phát triển kỹ thuật nhuộm để áp dụng trên mọi loại vải, từ vải bông đến vải lanh.
Nguyên liệu chính dùng để tạo ra màu nhuộm là cây chàm - một loại thực vật được trồng phổ biến ở Nhật. Chàm được chia ra làm hai loại : chàm thân cỏ và chàm thân gỗ. Kỹ thuật nhuộm Ai-zo-me của người Nhật chủ yếu sử dụng loại chàm thân cỏ. Người ta sử dụng lá của cây chàm để làm thuốc nhuộm trong kỹ thuật nhuộm vải Ai-zo-me. Ai-zo-me được đánh giá là loại vải nhuộm đẹp và rất bền màu.
Hoa văn trên sản phẩm nhuộm Ai-zo-me không quá phong phú, chủ yếu được tạo ra từ hai phương pháp nhuộm cốt lõi. Đó là phương pháp nhuộm cản màu bằng hồ dán No-ri-zo-me và phương pháp buộc nhuộm Shi-bo-ri.
Trong phương pháp nhuộm cản màu bằng hồ dán, người ta sử dụng hồ làm từ bột gạo phết lên bề mặt vải để ngăn chặn sự thấm màu tại các mẫu hoa văn trang trí trong quá trình nhuộm.
Tuy rất đơn thuần về màu sắc, nhưng hoa văn trang trí trên sản phẩm nhuộm Ai-zo-me rất đa dạng về kiểu dáng. Đó có thể là hoa văn hình chữ cái trong tiếng Nhật, hoa văn hình học hay hoa văn hình con vật và phong cảnh.
Bên cạnh những hoa văn đặc sắc được tạo ra từ phương pháp nhuộm cản màu bằng hồ No-ri-zo-me, sản phẩm vải nhuộm Ai-zo-me càng trở nên đa dạng với các mẫu hoa văn được sản xuất từ phương pháp nhuộm Shi-bo-ri.
Shi-bo-ri còn được gọi là phương pháp buộc nhuộm. Người ta dùng dây để buộc những phần vải lại khi nhuộm. Cách này giúp màu chàm không lan sang những phần vải đã buộc, từ đó tạo ra những kiểu hoa văn màu trắng lạ mắt trên nền vải màu chàm.
Những đường hoa văn uốn lượn trên nền vải
Người ta sử dụng nhiều kỹ xảo trong phương pháp buộc nhuộm để tạo ra những mẫu hoa văn khác nhau. Chẳng hạn như kỹ xảo cố định nếp vải bằng ngón cái và ngón trỏ, sau đó dùng dây cột chặt lại. Khi công đoạn nhuộm hoàn tất, bề mặt vải sẽ xuất hiện những đường hoa văn trắng uốn lượn trên nền vải xanh, trông chúng giống như những con đường gồ ghề trên núi, tiếng Nhật gọi là ya-ma-mi-chi. Vì vậy, kỹ xảo tạo hoa văn này còn được gọi là ya-ma-mi-chi shi-bo-ri.
Hoa văn độc đáo được tạo nên từ phương pháp buộc nhuộm
Không dựa trên khuôn mẫu vẽ sẵn, mà chỉ được thực hiện từ những kiểu buộc, nhưng phương pháp buộc nhuộm có thể tạo nên nhiều mẫu hoa văn độc đáo.
Cùng là hoa văn hình tròn, nhưng khi sử dụng phương pháp buộc nhuộm, hình tròn thể hiện không rõ ràng do màu sắc không đồng nhất. Yếu tố đó đã tạo nên sự cuốn hút cho người nhìn.
(còn tiếp)
Trả Lời Với Trích Dẫn
Bookmarks