[Kiến trúc] Genkan - Nét văn hoá truyền thống trong ngôi nhà Nhật Bản

[Kasumi]

Tiền sảnh nằm ngay trong cửa chính của một ngôi nhà Nhật được gọi là Genkan. Ngôi nhà được xây theo phong cách truyền thống thì có Genkan tương đối trang trọng và bạn phải tuân theo một nghi thức nhất định khi “nhập gia”.

Trước tiên, bạn đứng ở bên ngoài và cất lời chào một cách lễ phép để thông báo về sự có mặt của bạn. Sau đó, bạn nhẹ nhàng đẩy cánh cửa ngoài và bước lên trên nền đất nện (tataki) được đắp bằng với mặt đất. Người sống trong ngôi nhà đó sẽ ra một căn phòng nhỏ đối diện với tataki để chào đón bạn. Nếu được chủ nhà mời vào trong, bạn nên tháo giày ra, rồi bước lên bục gỗ (shikidai). Bây giờ thì bạn có thể bước vào trong nhà, và đi đến phòng dành riêng cho khách.

Genkan được xem như là ranh giới tâm lý nằm giữa bên trong căn nhà và thế giới bên ngoài. Đồng thời, nó cũng là một phần rất quan trọng của bất cứ ngôi nhà Nhật nào, vì người Nhật không mang giày vào trong nhà nên cần có chỗ để cởi chúng ra. Những căn hộ và chung cư chắc chắn cũng phải làm một genkan thường với cách thiết kế đơn giản hơn.

Từ genkan trước tiên được dùng cho cửa vào một Thiền Viện. Từ này được viết bằng 2 chữ Hán “玄関”có nghĩa là "lối vào nơi huyền diệu". Điều này ngụ ý rằng sau khi người nào đã bước qua cửa là đang bắt đầu thế giới tu luyện Thiêng nghiêm ngặt. Genkan của Thiền viện có ý nghĩa rất quan trọng đối với các viện sinh - đó là bước đầu tiên của họ khi tiến vào thế giới Thiền.

Vào khoảng thế kỷ 17, giới võ sĩ samurai Nhật bắt đầu xây dựng tiền sảnh ở lối vào nhà của họ, có đủ cả shikidai (bục gỗ). Họ gọi tiền sảnh của họ là genkan, theo cách gọi của Thiền Viện. Chẳng bao lâu sau, các thương nhân giàu có cũng xây dựng genkan, và tập tục này đã lan rộng ra dân thường.

Ngày nay, thậm chí genkan có thể được xem là phần trang trọng nhất của ngôi nhà, một nơi tách biệt hẳn với cảnh ồn ào của cuộc sống hàng ngày. Genkan la ranh giới của bên trong ngôi nhà và thế giới bên ngoài. Nó biểu tượng cho hình ảnh của ngôi nhà đối với khách. Đó là lý do tại sao bạn thường thấy cửa được trang hoàng, thường là hoa hoặc vật trang trí gì đó.

Genkan là một nơi truyền thống. Người nào từ đám tang về thì không được vào nhà cho đến khi họ tự rắc muối lên người ở phía ngoài ngôi nhà, một nghi thức tẩy uế cổ xưa.

Có những tập tục bạn phải theo khi bước vào genkan. Chẳng hạn trước khi bước vào genkan của ai đó, bạn nên bỏ mũ và áo khoác ra và phải chỉnh trang quần áo cho chỉnh tề. Khi đã ở bên trong genkan bạn phải tháo giày ra, đặt giày về một phía (chứ đừng để ở giữa) trên nền đất gần bục gỗ, mũi giày phải hướng về phía cửa. Làm như vậy để thể hiện sự tôn trọng của bạn với nghi thức genkan.

Nguồn: jellyfish-vn