Shinji Nakayama bán tạp chí trên đường phố
Ít người Nhật Bản nào đang vội vã trên đường phố lại chịu để mắt đến hoặc dừng lại trước Shinji Nakayama để mua một tờ tạp chí mà ông giơ cao mời chào suốt 12 giờ/ngày, dù trời mưa hay nắng. Thậm chí có người còn nghĩ ông là thành viên của một giáo phái nào đó hoặc quá lười để có thể kiếm được một công việc ra hồn.
Khổ lắm, nhưng phải làm
Ở một đất nước mà nhiều người thường dửng dưng, lạnh lùng với những gì xảy ra xung quanh thì việc đứng trên đường phố bán tạp chí kiếm sống quả thật không hề đơn giản. Nhưng dù sao, đó vẫn là lối thoát cho một công nhân xây dựng có tuổi như Nakayama. “Phải thật can đảm mới có thể đứng trên phố rao bán tạp chí khi bạn chưa từng làm điều đó”- Nakayama nói. Ông đứng dưới mái hiên của tòa nhà Osaka City Hall, cổ choàng khăn và đầu đội một chiếc mũ lông cừu để tránh cái gió lạnh buốt của mùa đông. “Mọi người ở đây không có thói quen giúp đỡ người khác. Họ không thể hiểu được hoàn cảnh của chúng tôi” - ông ngậm ngùi. Nakayama không có nhà ở từ ba năm nay. Tuy nhiên, ông cũng kiếm được gần 100.000 yen /tháng (gần 14 triệu đồng) từ việc bán tạp chí dạo, đủ để có thể qua đêm ở một quán trọ rẻ tiền. “Hằng ngày, tôi dậy vào lúc 5 giờ 30, đạp xe đến lấy tạp chí rồi đứng bán cho đến 7 giờ tối mà không ăn uống gì – ông kể - Tôi khổ lắm, nhưng nếu không kiếm được tiền thì tôi sẽ không thể làm được gì”. Ở Nhật không thiếu những người bán hàng như vậy.
Kinh tế Nhật Bản đã hoàn toàn phục hồi kể từ sau thế chiến thứ 2, nhưng tạp chí The Big Issue Japan vẫn không thiếu người bán, những người phải là vô gia cư hoặc trong tình trạng nhà cửa bấp bênh mới được nhận. Shoji Sano, 65 tuổi, chủ bút của tờ tạp chí bán nguyệt san này, thừa nhận rằng ông mong muốn tờ tạp chí của mình có nhiều độc giả hơn nữa. Ông tâm sự: “Người Nhật không có thói quen mua bán sách báo ngoài đường. Họ thường có cái nhìn thiếu thiện cảm với những người làm việc trên đường phố. Bởi họ cứ nghĩ rằng chúng tôi đi truyền đạo cho một giáo phái nào đó hoặc đang phát tờ rơi quảng cáo”.
Lối thoát cho người vô gia cư
Sano sinh ra và lớn lên tại Osaka, nơi có nhiều người vô gia cư nhất, với 4.911 người trên tổng số 18.564 người trong cả nước Nhật. Con số này đã giảm đi nhiều so với trước, nhờ có sự phục hồi kinh tế cùng những nỗ lực đáng kể từ phía chính phủ. Khi tạp chí The Big Issue Japan xuất bản lần đầu vào năm 2003, số người không nhà ở Osaka vào khoảng 6.600 người, đó là chưa kể đến hàng ngàn người chỉ có chỗ ở tạm bợ. Hoàn cảnh khó khăn của những con người này đã khiến Sano từ bỏ công việc nghiên cứu ổn định của mình, sau một lần tham dự hội thảo về tình trạng không nhà, để tìm cách giúp đỡ họ. Cũng tại buổi hội thảo đó, ông đã được nghe nói đến Mel Young, người sáng lập tạp chí Big Issue dành riêng cho người vô gia cư ở Anh.
Sano đã bay đến Scotland để gặp Mel Young và họ đã quyết định cùng nhau thực hiện dự án mới: thành lập tạp chí The Big Issue bằng tiếng Nhật. The Big Issue Japan ra đời lần đầu tiên vào tháng 9-2003, bao gồm những bài báo về tình hình nước Nhật hay những bài phỏng vấn, phóng sự được dịch ra từ bản gốc tiếng Anh. Thời gian đầu, Sano phải làm việc ít nhất 6 ngày/tuần mà không thu được đồng nào, thậm chí công việc kinh doanh còn luôn trong tình trạng thua lỗ. Đó quả là một công việc với muôn vàn khó khăn. Trong vòng 3 năm đầu, khoảng 550 người đã đăng ký bán nhưng 60% trong số họ đã bỏ cuộc chỉ trong vòng một tháng. Theo họ, đứng giữa đường phố giơ một cuốn tạp chí rao bán cũng đồng nghĩa với việc nói với mọi người rằng tôi là người không nhà. Ngoài ra, tìm nhà quảng cáo cũng là cả một vấn đề nan giải khi nhiều công ty không muốn thương hiệu của họ gắn với tình trạng vô gia cư.
Hy vọng xóa bỏ thành kiến
Sau gần 4 năm, The Big Issue Japan đến nay đã thu nhận khoảng 120 người bán, xuất bản được 40.000 ấn phẩm mỗi số, vẫn còn thua xa bản gốc Big Issue được bán ở Anh Quốc với 122.000 bản. Nhưng đối với Sano, tạp chí này không chỉ có ý nghĩa về mặt tiền bạc. Ông hy vọng nó sẽ giúp thay đổi thái độ của người Nhật trước tình trạng vô gia cư, điều mà họ hầu như không được biết cho đến khi nền kinh tế bùng nổ vào đầu những năm 1990. “Quan niệm cho rằng những người bán hàng trên đường phố là những kẻ lười nhác vẫn còn khá phổ biến. Trong khi đó, ngày càng nhiều thanh niên phải đối mặt với nguy cơ thất nghiệp hơn” - ông nhận xét. “Cảm giác bất an ngày càng trở nên phổ biến trong xã hội Nhật. Tôi hy vọng con người sẽ cảm thông và chia sẻ với nhau nhiều hơn. The Big Issue Japan có thể cũng đóng góp một phần nào đó làm thay đổi thái độ của họ”- ông nói thêm.
Kim Vân (THEO AFP)
nguoilaodong
Trả Lời Với Trích Dẫn
Bookmarks