Nhạc cụ truyền thống Nhật Bản

**tanpopo** · 14-11-2008 08:53 PM

Lịch sử âm nhạc truyền thống Nhật Bản rất đa dạng và phong phú, nhiều loại hình nhạc bắt nguồn từ Trung Quốc hàng nghìn năm trước, nhưng trải qua nhiều năm nó đã được thay đổi để mang âm sắc đặc thù riêng của Nhật Bản. Các nhạc cụ được chỉnh sửa lại cho phù hợp với yêu cầu của người dân nơi đây. Loại nhạc cụ quan trọng nhất phải kể đến là shamisen, shakuhachi và koto.

Hình dáng của shamisen hơi giống đàn ghita với tay đàn dài, nhỏ cùng với thùng đàn hình chữ nhật được bọc da. Cây đàn này có 3 dây, âm sắc được điều chỉnh bằng cách giống như đàn ghita hay violin. Người chơi không gảy đàn bằng tay mà dùng một miếng gảy lớn hình tam giác. Shamisen thường được dùng để đệm cho các bài hát.

Shakuhachi là loại sáo trúc, trên sáo có 4 lỗ ở trước và 1 ở sau, chính vì thế đôi khi trong tiếng Anh họ gọi đây là “sáo 5 lỗ”. Với 5 lỗ này, sáo Shakuhachi đủ để thể hiện toàn bộ các âm sắc; trên thực tế, chính nhờ ít lỗ mà shakuhachi mang âm điệu sâu sắc riêng biệt.

Đàn koto là nhạc cụ to bằng gỗ với 13 dây, nó dài khoảng 160-200 cm và rộng khoảng 20cm. Bề mặt của loại đàn này lồi lên và âm sắc được điều chỉnh bằng cách ấn tay vào dây đàn. Người ta chơi đàn Koto với một dụng cụ để gảy cũng giống như khi chơi ghita, tay trái ấn xuống dây đàn để tạo âm điệu và các hiệu ứng khác.

Các nhà sử học cho rằng đàn Koto có mặt trong khoảng năm thế kỷ 5 đến thế kỷ 3 trước công nguyên ở Trung Quốc. Thưở sơ khai nó chỉ có 5 dây nhưng sau đó tăng lên 12 dây và cuối cùng là 13. Đàn koto 13 dây được du nhập vào Nhật Bản vào thời Nara (710-794).

Lúc đầu đàn koto được đồng diễn cùng bộ dây và bộ hơi, nhưng dần dần người ta chơi độc tấu loại đàn này. Đàn koto cũng thường được chơi chung với shamisen và sáo shakuhachi hay dùng để đệm đàn cho bài hát.

Đáng tiếc là người Nhật hiện đại ngày nay ít khi được nghe biểu diễn sống các loại nhạc cụ truyền thống này. Có khá nhiều trường tiểu học và trung học mở lớp học âm nhạc truyền thống và tổ chức các buổi đến nhà hát nghe biểu diễn nhạc cụ truyền thống.

Trong số các nhạc cụ đó thì đàn koto có lẽ là loại nhạc cụ quen thuộc phổ biến nhất. Trong dịp lễ, bài “Haru no umi”, một bản song tấu với sáo shakuhachi thường được chọn làm nhạc nền và vào mùa hoa anh đào, người ta cũng hay nghe giai điệu quen thuộc “Sakura sakura” chơi trên đàn Koto.