[04.11.2011] Đau đầu chất phóng xạ tại Nhật Bản
(ĐSCT) NhÀ nước có thể mua lại đất đai chung quanh lò phản ứng hạt nhân để làm nơi tích trữ vĩnh viễn chất phóng xạ. Đó là ý tưởng được đưa ra trên các cột báo lớn. Khả năng này được một cựu dân biểu trong vùng cấm nêu ra. Dù rằng công chúng ngày càng đòi hỏi phải có giải pháp cho vấn đề này, dường như nó đã bị chính phủ bỏ qua một bên. Hay đó là một đề tài cần phải tránh né? Thật là kinh khủng, nếu để cho người dân Fukushima phải một mình gánh lấy hậu quả.
Sau trận động đất, nhiều người cố trở về nhà để thu dọn một số đồ đạc. Nếu chính phủ quyết định nâng bán kính vùng cấm địa từ 20 lên 30km chung quanh lò phản ứng, không có gì cho thấy nó cũng giống như trong vùng 20km. Masahiro Amano đã bỏ làng Futabamachi và mọi hy vọng trở về nhà. Ông nghĩ, nó sẽ biến thành trung tâm chứa chất phóng xạ vĩnh viễn. Ông nghĩ đến chuyện yêu cầu nhà nước bồi thường để tìm nơi khác sinh sống: Thật khó, nhưng khi tôi tự hỏi cái mà mình có thể cống hiến cho đất nước, chẳng có cái gì khác hơn. Bù lại, tôi đòi cái mà tôi có quyền hưởng. Một nhân viên của thành phố Tomiokacho lại nói: Chúng tôi không muốn thấy chất thải này tại nhà mình, nhưng không có vùng nào khác nguy hiểm hơn ở đây. Chúng tôi không thể loại bỏ được nguy cơ.
Theo luật pháp, rác thải hạt nhân phải chôn sâu hơn 300 mét sau khi nấu chảy thành thủy tinh, rồi đổ vào thùng chứa bằng thép inox. Phải mất 100.000 năm để cho chất phóng xạ xuống dưới mức nguy hiểm. Theo Tổ chức quản lý rác thải hạt nhân Nhật Bản, chỉ có hai quốc gia trên thế giới là Phần Lan và Thụy Điển có quyết định xây dựng một trung tâm chứa rác vĩnh viễn. Tại Nhật Bản, nó mới được bắt đầu đặt vấn đề. Người ta đang nghiên cứu các dữ liệu về động đất, núi lửa và sức chịu đựng của đá. Phải trợ cấp cho chương trình nghiên cứu này đến 19 triệu euro. Năm 2007, quận Toyocho thuộc phía nam đảo Shikoku, đã đáp ứng đề nghị, nhưng sau khi bị phản đối đã rút lại quyết định. Sau đó, việc chọn lựa nơi chốn luôn gặp phải trở ngại.
Hiện nay, các bồn chứa rác thải nấu chảy thành thủy tinh trên cả nước đã lên đến 1.700 cái. Và theo ước tính đến năm 2021, sẽ lên đến 40.000! Trong lúc xây dựng một trung tâm tích trữ vĩnh viễn còn chưa thành hình, cơ sở tạm tại Rokkashomura, phía bắc đảo Honsu, tiếp nhận phần lớn rác thải và dân chúng bắt đầu lo lắng. Một quan chức tại đây nói: Nếu rác thải cư trú trong làng chúng tôi 100 - 200 năm, tốt nhất phải chôn sâu xuống đất 300 mét.
Cái tuyệt đối phải tính tới là đất đai của người dân Fukushima và Rokkashomura. Thị trưởng Ookumamachi, Toshitsuna Watanabe, trong vùng cấm địa 20km giải thích: Với người dân, không thể nghĩ làng của mình biến thành bãi rác thải hạt nhân. Không thể nói: không được quay trở về trong khi chẳng có kế hoạch nào tẩy sạch. Norio Kimura, một cư dân Ookumamachi chạy về nhà bố mẹ, bị mất bố và vợ trong cơn sóng thần và đứa con gái 8 tuổi bị trôi đi mất tích. Ông chẳng thể nào đặt hài cốt bố và vợ trong phần mộ gia đình. Dù phải chờ đợi 10 hay 20 năm, tôi cũng muốn trở về làng, nơi có bao nhiêu kỷ niệm đẹp với người thân. Ý tưởng biến nó thành một nghĩa địa hạt nhân là rất khủng khiếp.
Ngày nay, cái mà người ta đòi hỏi nơi người Nhật là phải suy nghĩ nghiêm chỉnh và cùng nhau đối đầu với vấn đề này.
Đ.C.THÀNH (L.C.I )
