[04.04.12] Nhật Bản sẽ là tâm điểm của thị trường dầu mỏ tháng 4

Nếu tất cả các lò phản ứng hạt nhân của Nhật bị đóng cửa trong mùa hè này thì nhu cầu dầu phục vụ cho các nhà máy phát điện có thể lên tới 1 triệu thùng/ngày, gấp 4 lần tiêu thụ của năm 2010.

Những căng thẳng giữa Iran và phương Tây quanh chương trình hạt nhân của Tehran vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ bao trùm lên thị trường dầu mỏ. Tuy nhiên, vấn đề điện hạt nhân ở Nhật có thể trở thành sự tập trung chú ý trong ngắn hạn của các thương nhân.

Trong năm ngoái, một loạt các nhà máy điện hạt nhân của Nhật phải đóng cửa do thảm họa động đất và sóng thần gây nên, khiến cho nhu cầu dầu mỏ phục vụ sản xuất điện đột ngột tăng mạnh. Dầu nhiên liệu có hàm lượng lưu huỳnh thấp và dầu thô ngọt nhẹ còn được thu gom để phục vụ các nhà máy lọc dầu, khiến cho cuộc “tranh giành” nhiên liệu diễn ra ở hai ngành này.

Cho đến nay, chỉ còn 1 trong số 54 lò phản ứng hạt nhân nằm trong khu vực bị thảm họa của Nhật còn hoạt động, và nhà máy này dự kiến sẽ đóng cửa để kiểm tra và bảo trì vào tháng 5 tới. Nếu tất cả các lò phản ứng bị đóng cửa trong mùa hè, thì nhu cầu dầu phục vụ cho các nhà máy phát điện có thể lên tới 1 triệu thùng/ngày, tức gấp 4 lần tiêu thụ của năm 2010, theo dữ liệu của JP Morgan.

Tuy nhiên, kịch bản toàn bộ ngành điện hạt nhân phải đóng cửa trong mùa hè này vẫn chưa có gì đảm bảo. 3 lò phản ứng hạt nhân mới đây đã vượt qua kỳ kiểm tra nghiêm ngặt, và về mặt lý thuyết chúng sẽ được phép khởi động lại.

Nhưng giờ đây vấn đề đặt ra mang tính chính trị nhiều hơn. Chính phủ Nhật liệu có cho phép khởi động lại các lò phản ứng, mà nguy cơ rủi ro vẫn còn? Nếu có thì thời điểm là khi nào? Và liệu họ có bắt đầu trước khi nhu cầu điện vào mùa cao điểm trong các tháng hè hay không?

Có nhiều ý kiến cho rằng, chính phủ sẽ cho nhà máy điện hạt nhân hoạt động trở lại để tránh xảy ra tình trạng thiếu điện trong mùa hè và giảm số tiền nhập khẩu dầu, nhưng điều này sẽ gặp áp lực lớn từ phía dư luận trong nước. Theo một cuộc thăm dò của Reuters với các thị trưởng ở Nhật, sẽ không có gì ngạc nhiên nếu các chính trị gia nơi đây phải đồng ý một cách miễn cưỡng cho khởi động lại lò phản ứng hạt nhân mà không có sự đảm bảo về độ an toàn.

Nếu hoạt động trở lại các lò phản ứng hạt nhân, nhu cầu dầu mỏ của Nhật phục vụ cho các nhà máy phát điện sẽ giảm sút trong mùa hè này, làm giảm những rủi ro cho thị trường thế giới khi nguồn dầu từ Iran mất đi bởi các lệnh cấm vận của phương Tây và các đồng minh.

Sự khởi động lại một vài lò phản ứng hạt nhân của Nhật nếu thành công, cũng sẽ giúp khôi phục lại niềm tin của công chúng về nguồn năng lượng này.

Tuy nhiên, nếu không thành công, một kết quả xấu tới mức nào, hẳn nhiều người đã hình dung được. Thị trường thế giới hiện chỉ mới tính đến trường hợp Iran ngưng xuất khẩu do bị cấm vận, và nguồn cung dự phòng từ Ả Rập Xê Út cùng với việc mở kho dự trữ của các nước OECD sẽ bù đắp phần thiếu hụt. Nhưng chưa có kịch bản nào vẽ ra viễn cảnh Nhật buộc phải đóng cửa các nhà máy hạt nhân do sự phản đối của các chính trị gia và vì mục tiêu an toàn. Nhật hiện là một trong số các nước tiêu thụ điện, khí thiên nhiên và dầu mỏ quan trọng của thế giới.

Giới phân tích cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, một chính sách năng lượng mới được chính phủ Nhật đưa ra để tránh rủi ro và đảm bảo nhu cầu trước mùa cao điểm vẫn là hợp lý nhất. Nhưng điều này cũng đồng nghĩa với việc đất nước mặt trời mọc phải phụ thuộc nhiều hơn vào dầu mỏ. Những căng thẳng xung quanh chương trình hạt nhân Iran đã đẩy giá dầu tăng tới 30% kể từ tháng 10 năm ngoái tới nay, và dự kiến còn tăng nữa nếu tình hình không cải thiện.

Yếu tố Nhật Bản có thể sẽ làm cho thị trường dầu thế giới trở nên càng nóng bỏng hơn, nhưng cũng có thể làm cho tình hình lắng dịu, tùy thuộc vào quyết định của chính phủ với các lò phản ứng hạt nhân ngay trong tháng này.

Minh Vân
Theo TTVN/Reuters