Ẩn ý sau làn sóng mới

Gần đây, trong giới kinh tế Nhật Bản lan truyền một thông tin gây chấn động là Công ty thuốc lá của Nhật Bản - Japan Tobacco Inc. sẽ bỏ ra 15 tỷ USD, mua lại đối thủ cạnh tranh - Tập đoàn thuốc lá của Anh - Gallaher Group Pic. Sở dĩ thông tin này được dư luận chú ý là do hai yếu tố.

http://img221.imageshack.us/img221/8...all2510da6.jpg

Thứ nhất, vụ này sẽ trở thành vụ mua lại doanh nghiệp nước ngoài lớn nhất trong lịch sử của các doanh nghiệp Nhật Bản, có thể sẽ tạo ra một làn sóng các công ty Nhật Bản mua lại các doanh nghiệp lớn nước ngoài. Thứ hai, Nhật Bản đã từng thất bại trong việc mua lại các doanh nghiệp nước ngoài hơn 20 năm trước, nay, do chịu ảnh hưởng của nhiều nhân tố trong nước, Nhật Bản đã quay lại làn sóng cũ, điều này đã khiến không ít người nghĩ rằng có thể ý đồ “xâm lược” được cất giấu bên trong chính là nguyên nhân thúc đẩy làn sóng các công ty Nhật Bản mua lại các doanh nghiệp nước ngoài.

Từ lâu nay, Nhật Bản luôn mong muốn xây dựng mình thành quốc gia hùng mạnh số một châu Á. Kế hoạch của Nhật Bản là sau khi đã đứng vững ngôi vị số một châu Á, sẽ tiến ra toàn cầu và mục tiêu cuối cùng là thay thế địa vị bá chủ thế giới của Mỹ. Tuy nhiên, kế hoạch này của Nhật Bản có thành công hay không lại là một chuyện khác, thứ biểu hiện ra bên ngoài mà mọi người có thể thấy được là vị thế hùng mạnh mà Nhật Bản tự cho mình là đúng, trong làn sóng công ty Nhật Bản mua lại doanh nghiệp nước ngoài. Ðương nhiên, trong đó vừa có những ví dụ thành công, nhưng cũng có không ít bài học thất bại.

Giới nghiên cứu kinh tế quốc tế cho rằng nguyên nhân Nhật Bản thúc đẩy mạnh mẽ hành động mua lại các doanh nghiệp nước ngoài không ngoài ba nguyên nhân sau:

Thứ nhất, một số lớn doanh nghiệp nước ngoài, sau khi được các công ty Nhật Bản mua lại, đến cuối những năm 90 thế kỷ trước đã bắt đầu suy thoái. Sau đó, đảo ngược lại, doanh nghiệp nước ngoài nhảy vào mua lại các công ty Nhật Bản, một lượng lớn các công ty của Nhật Bản đã bị các doanh nghiệp nước ngoài thôn tính. Ðiều này đã khiến cho thể diện của Nhật Bản bị tổn hại nghiêm trọng và Nhật Bản cần lấy lại thể diện của mình.

Thứ hai, gần 10 năm nay, các công ty của Nhật Bản đã giảm mạnh hành động mua lại doanh nghiệp nước ngoài, lượng tiền vốn tích luỹ ngày càng nhiều. Vì vậy, tìm ra lối thoát cho lượng tiền vốn này đã trở thành công việc cấp bách của Nhật Bản.

Thứ ba, vấn đề lão hóa dân số của Nhật Bản ngày càng nghiêm trọng, theo đó tạo ra hậu quả là sức tiêu dùng giảm mạnh, chỉ có tìm kiếm lối thoát ở nước ngoài mới có thể cứu vãn nổi tình trạng nguy cập này.

Trong làn sóng mới mua lại các doanh nghiệp nước ngoài, Chính phủ Nhật Bản chỉ đóng vai trò hỗ trợ và dẫn dắt, hành động thực tế nhất định phải do các công ty Nhật Bản đứng ra thực hiện. Làn sóng mua lại doanh nghiệp nước ngoài này, phối hợp với nhu cầu về chính trị của Nhật Bản là mong muốn kết thành liên minh với Mỹ, sẽ tạo thành cục diện chính trị, kinh tế nhiều biến động của khu vực Ðông Bắc Á. Trên thực tế, khi các doanh nghiệp lớn tầm cỡ thế giới giao du với các doanh nghiệp Nhật Bản, đều đã biết rằng phía sau các doanh nghiệp lớn của Nhật Bản đều có sự hỗ trợ chính trị mạnh mẽ.

Theo tiết lộ của một cơ quan Nhật Bản, chỉ trong 8 tháng năm 2006, các công ty Nhật Bản đã mua lại 162 doanh nghiệp nước ngoài, tổng số tiền bỏ ra mua lại lên tới 20,8 tỷ USD, cao hơn nhiều so với con số 15,9 tỷ USD của năm 2005, còn so với năm 2003, đã tăng gấp 5 lần.

Hơn 20 năm trước, Nhật Bản bắt đầu thẩm thấu kinh tế thế giới, ra sức mua lại doanh nghiệp nước ngoài. Hơn 10 năm trước, hành động mua lại doanh nghiệp nước ngoài mang tầm thế giới này do vấp phải sự phản đối của nhiều nước, nên mới chậm lại. Nhưng ngày nay, sau hơn 10 năm, do chịu sự thúc ép của nhiều nhân tố trong nước, các doanh nghiệp Nhật Bản đã quay trở lại con đường cũ, thực hiện các hành động mua lại doanh nghiệp nước ngoài. Một số chuyên gia phân tích quốc tế cho rằng điều này ít nhất đã bộc lộ tình trạng hiện nay của Nhật Bản trên hai mặt sau:

Thứ nhất, ý thức chủ nghĩa bành trướng luôn tồn tại trong cả xã hội Nhật Bản. Mỗi lần gặp thất bại, cách một khoảng thời gian sau đó, Nhật Bản đều có sự phản kích, nhằm thể hiện Nhật Bản không dễ gì chịu thất bại. Chính vì vậy, mới chỉ có 10 năm lùi bước, nhưng đã được Nhật Bản coi là thời gian dài không thể đợi thêm được nữa. Nước cờ mà Japan Tobacco Inc. đi, sẽ không phải là không có chủ đích và đây sẽ được coi là nước đi mở màn mạnh bạo nhất.

Thứ hai, đối mặt với sự phát triển kinh tế mạnh mẽ của Trung Quốc, Nhật Bản không coi đó làm cơ hội hợp tác lớn, mà cho rằng Trung Quốc phát triển là một mối đe dọa lớn. Vì vậy, về chính trị, Nhật Bản lựa chọn dựa vào những chiến hạm của Mỹ, gắn chặt mình với Mỹ; về kinh tế, Nhật Bản thúc đẩy các hành động cấp tiến, hy vọng đạt được kết quả lớn và có thanh thế ở phạm vi rộng hơn.


Nguyễn Long
baomoi