Vị quốc khách Việt của Hoàng cung Nhật Bản
Muốn yêu một đất nước nào thì hãy yêu một người cụ thể ở đất nước ấy... Câu ngạn ngữ nước ngoài ấy hình như có vận vào trường hợp của cựu Thủ tướng Nhật Bản Koizumi? Trong mối thịnh tình với Việt Nam nhiều năm qua, ông đã chọn ông Phan Văn Khải - nguyên Thủ tướng Việt Nam - làm kênh hữu hiệu để chuyển tiếp cho những ý tưởng hòa bình, hữu nghị hợp tác!
Khách Việt Nam - có điều gì cao hơn thế?
Hoàng gia Nhật Bản thường mỗi năm chỉ tiếp khách nước ngoài một lần. Khách thường là nguyên thủ quốc gia. Sự kiện Nhật hoàng và Hoàng hậu tiếp Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và phu nhân, sau đó là Nhật hoàng trực tiếp trao Huân chương Mặt trời mọc, phần thưởng cao quý nhất của Nhà nước Nhật Bản cho nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải là những sự kiện hiếm có.
Không phải chỉ có con số 9,5 tỷ USD vốn ODA cho Việt Nam từ năm 1994 đến 2005 (cao nhất trong các nước có vốn ODA cho Việt Nam) và còn hơn thế nữa, những câu chuyện, những hành xử mang đậm phong vị cốt cách Á Đông nồng ấm tình bằng hữu... Mới đây, nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải đã tới Hoàng gia Nhật Bản để nhận phần thưởng cao quý nhất của Nhà nước Nhật, Huân chương Mặt trời mọc.
Cái tin Hoàng gia Nhật Bản quyết định tặng Huân chương Mặt trời mọc, phần thưởng cao quý nhất của Nhà nước Nhật cho cựu Thủ tướng Việt Nam Phan Văn Khải được Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Phú Bình thông báo ngay sau buổi tiếp kiến với cựu Thủ tướng Koizumi. Chính cựu Thủ tướng Koizumi đã thông báo tin tốt lành ấy cho Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và các thành viên phái đoàn Chính phủ Việt Nam trong buổi tiếp kiến. Cuộc tiếp kiến mà như cựu Thủ tướng Koizumi cho hay, từ hồi nghỉ chức Thủ tướng nước Nhật, ông chưa hề có cuộc tiếp khách nước ngoài nào, kể cả giới báo chí Nhật, nhưng với Việt Nam thì ông có ngoại lệ!
... Nhớ lại thời điểm ông Phan Văn Khải - khi ấy đang đương chức Thủ tướng - thăm hữu nghị chính thức Hoa Kỳ theo lời mời của Tổng thống G.Bush, không rõ việc chiếc chuyên cơ chở Thủ tướng và Đoàn đại biểu Việt Nam lượt đi dừng lại mấy tiếng đồng hồ tại sân bay quốc tế Narita có phải là hạ cánh kỹ thuật theo thuật ngữ của ngành hàng không? Và lượt về lại cũng non một buổi dừng ở thủ đô Tokyo.
Đã đành việc tiếp nhiên liệu, chỉnh trang máy móc chuẩn bị trước và sau cho một chuyến bay dài xuyên đại dương và lục địa như thế là cần thiết, nhưng lượt đi lẫn lượt về trong hai lần dừng chân ở Tokyo, ông Khải đều được Thủ tướng Nhật khi đó là ông Koizumi tiếp hình như đã nói lên điều chi đó cao hơn thế?
Cánh báo chí từng nghe (tất nhiên nghe vậy thì cũng chỉ biết vậy) rằng trong những kênh những cầu nối, những dạng lobby cho chuyến thăm Mỹ lần đầu tiên của một Thủ tướng Việt Nam, Nhật Bản là một kênh hữu hiệu? Việc Thủ tướng một nước đồng minh chiến lược của Mỹ ân cần đón gặp và trao đổi với Thủ tướng Việt Nam trước và sau chuyến công du đã nói lên một điều gì đó ngoài cả sự chu tất?
Sự đón tiếp chu đáo đặc biệt
Ngay sau chuyến thăm thành công ấy, nói về hai lần dừng chân ở Nhật Bản, Thủ tướng Phan Văn Khải cho biết lần trở về ấy là cùng một số thành viên đoàn Việt Nam tới nhà riêng của ông Koizumi để ăn mừng tân gia. Mời cơm thân mật với phong tục người Nhật đã hiếm lại mời cơm ngay tại nhà riêng và lại là khai trương tân gia có lẽ càng hy hữu? Trong những bữa cơm thân mật của người Á Đông ấy, nhất là trong phạm vi hèm hẹp hạn chế nào đó, tôi biết những câu chuyện trong bữa ăn là bí mật đời tư lẫn chuyện riêng của quốc gia? Trong bữa cơm ấy có sự hiện diện của ngài Shinzo Abe, Chánh văn phòng Nội các, hiện là Thủ tướng Nhật Bản. Có lẽ chỉ mỗi vợ chồng ông Sáu Khải mới biết được lý do cho đến giờ này cựu Thủ tướng Koizumi vẫn là độc thân.
Trong thời gian tổ chức ASEM 5 ở Hà Nội, Thủ tướng Phan Văn Khải và phu nhân đã có những cuộc tiếp xúc thân mật với một số nguyên thủ các nước Á, Âu và tổ chức những bữa cơm thân mời riêng Thủ tướng Nhật Bản Koizumi. Trong một buổi thưởng thức ca nhạc ở Nhà hát Lớn Hà Nội, ông Koizumi tiết lộ giấc ngủ của ông chỉ say và sâu một khi trong phòng ngủ có âm thanh vừa phải của ca khúc hoặc trích đoạn một giao hưởng ưa thích nào đó!
Mặc dù biết ông Koizumi vốn đậm chất nghệ sĩ, mê nhạc kịch và giọng hát của Elvis Presley huyền thoại nhưng lần ấy trong Nhà hát, ông vẫn ngạc nhiên khi chứng kiến phút cao hứng của ông Koizumi, khi thì bằng lời khi thì bằng điệu bộ cử chỉ đã nói trước hoặc hát theo một số ca khúc nước ngoài hoặc trích đoạn giao hưởng mà các nghệ sĩ Việt Nam chuẩn bị biểu diễn cho quan khách!
Thời điểm nào được coi là khó khăn nhất của ngài trong nhiệm kỳ hai lần làm Thủ tướng? Ngài Koizumi đã cười thân mật trong không khí gần gũi ấy mà bộc bạch với Thủ tướng ta rằng, khó có thể nói là thời điểm, là giai đoạn mà là thường xuyên và có lẽ cũng như ở Việt Nam thôi, cái khó nhất là cái mới phải đương đầu với cái cũ lạc hậu cản trở cái mới và cao hơn thế, phải tìm cách thắng!
Là Thủ tướng có thời gian cầm quyền lâu thứ 3 của nước Nhật, ông Koizumi đã đưa nước Nhật trở lại thịnh vượng sau nhiều năm khủng hoảng mà theo phương châm của ông, có những bước cải tổ đau đớn nhưng cần thiết để đảm bảo cho tương lai. Cũ và mới là vậy chăng?
...Cho đến bây giờ khó mà biết thời điểm nào là bắt đầu cao điểm cho những mối thân hữu bạn bè mang tầm quốc gia ấy? Có lẽ là sự kế thừa chăng? Ngài Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nhật Bản Wantanabe từng có mối quan hệ thâm giao với ông Khải khi ông đảm nhiệm chức Phó Thủ tướng. Hay hung tin ngài bị bệnh hiểm nghèo, Phó Thủ tướng Phan Văn Khải sau khi tham khảo ý kiến của các bác sĩ đã gửi sang, mặc dầu biết chỉ là cử chỉ động viên thôi, những linh chi với tam thất với hy vọng ông bạn giảm bớt cơn đau... Nhưng rồi vị chính khách Nhật nổi tiếng ấy cũng không chống lại được quy luật nghiệt ngã của tạo hóa...
Những lần công du gấp gáp sau này trên đất Nhật, Thủ tướng Phan Văn Khải cứ dự định về quê ngài Wantanabe để viếng thăm phần mộ nhưng vẫn chưa thực hiện được ý định ấy! Lần mới đây ngồi với mấy anh em báo chí chúng tôi khi ông vừa đi Nhật nhận phần thưởng cao quý của nước Nhật Huân chương Mặt trời mọc về, chuyện đầu tiên ông nói ngay với chúng tôi là may mắn trong số khách mời bữa cơm thân mật mà cựu Thủ tướng Koizumi mời để chào mừng cựu Thủ tướng Việt Nam Phan Văn Khải, hình như ngài cựu Thủ tướng đã tiên liệu mối quan tâm của ông bạn già của mình mà cho mời bà quả phụ cùng con gái ngài Wantanabe tới Tokyo?
... Giữa những ngày APEC sôi động, mấy anh em báo chí hay tin nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải làm quốc khách của nước Nhật vừa mới trở về... Trong gian phòng khách đơn sơ ở căn nhà công vụ số 1 Hoàng Văn Thụ, những tò mò về buổi nhận Huân chương Mặt trời mọc ở Hoàng cung Nhật như được giải tỏa phần nào qua câu chuyện vốn rất kiệm lời của chủ nhân.
Trước khi tới đây, Thế Thuần, phóng viên TTX Việt Nam chuyên theo Thủ tướng trong những chuyến công du cho hay, tới Hoàng cung, theo quy định chỉ duy nhất Thủ tướng Phan Văn Khải được vào. Việc ghi hình buổi lễ đều do tay máy chuyên trách của Hoàng cung đảm nhận. Vậy nên đến lúc này, Thế Thuần vẫn không có tấm ảnh nào của Thủ trưởng mình trong buổi lễ ấy cả. Lễ tân Hoàng cung thông báo cụ thể, theo quy định, ảnh sẽ được gửi sang Việt Nam sau hai tháng nữa!
Trong nhóm báo chí tháp tùng Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong chuyến thăm Nhật tháng 10/2006, phóng viên báo Umuri Shimbun cho hay, Hoàng gia Nhật Bản thường mỗi năm chỉ tiếp khách nước ngoài một lần. Khách thường là nguyên thủ quốc gia. Sự kiện Nhật hoàng và Hoàng hậu tiếp Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và phu nhân, sau đó là Nhật hoàng trực tiếp trao Huân chương Mặt trời mọc, phần thưởng cao quý nhất của Nhà nước Nhật Bản cho nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải là những sự kiện hiếm có. Hình như chưa có quốc gia nào có hai đặc ân ngay tại Hoàng cung Nhật mà chỉ cách nhau có hai tháng như thế?
Theo hướng dẫn của lễ tân Hoàng cung, trước buổi lễ, Đại sứ Việt Nam đã sắm sanh bộ trang phục cho ông Phan Văn Khải theo nghi thức của Hoàng cung Nhật Bản, từ chiếc sơmi, gilê, giày tất. Duy nhất chỉ có ông Khải và cựu Thủ tướng Australia và phu nhân vào nơi tiến hành buổi lễ.
Tại đó, theo hướng dẫn của lễ tân, hai nguyên thủ tập một số động tác những là lui tới khi cử hành buổi lễ. Khác với cựu Thủ tướng Australia, ông Khải, chắc được lễ tân Hoàng cung hướng dẫn trước nên chỉ phải thử có một lần! Buổi lễ diễn ra trong không khí trang trọng non một tiếng đồng hồ và không có bất cứ ngôn ngữ gì thêm ngoài những nghi thức của Hoàng gia trong những dịp được coi là lễ trọng như thế này. Đích thân nhà vua Nhật Bản, 73 tuổi, trang trọng gắn chiếc Huân chương Mặt trời mọc, phần thưởng cao quý của Nhà nước Nhật Bản cho nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải!
Theo Xuân Ba
An ninh thế giới
lanhdao
