Bí kíp giữ tên họ gia đình ở Nhật Bản
Ở Nhật Bản cũng như nhiều quốc gia châu Á khác, việc gìn giữ tên tuổi dòng họ được cho là điều hết sức quan trọng.
Thực tế có những gia đình ở Nhật Bản đã giữ tên họ qua hàng chục thế hệ. Vậy bí kíp của người Nhật nằm ở đâu?
Không có con đẻ thì nhận con nuôi
Truyền thuyết kể rằng vào năm 717 sau Công nguyên, thần núi Hakusan đã viếng thăm nhà sư Taicho Daishi trong một cơn mơ và nói với ông về việc đã tìm thấy một con suối nước nóng ở làng Awazu gần đó - nơi hiện là tỉnh Ishikawa của Nhật Bản. Tỉnh dậy, Daishi đi theo những gì còn nhớ như trong mơ và quả thật, đã phát hiện con suối thiêng. Ông bèn yêu cầu học trò là Garyo Hoshi xây một nhà khách để tiếp đón tất cả những người tới đây. Khi thầy qua đời, Garyo Hoshi đã ở lại nhà khách và dạy Phật giáo cho những người tới thăm suối thiêng. Ông cũng nhận nuôi một đứa con trai và đặt cho cái tên từ thời ấu thơ của mình là Zengoro, kèm theo cái họ Hoshi.
Đó là câu chuyện về khởi điểm của Hoshi, gia đình có gốc gác lâu đời nhất thế giới, theo xác nhận của Tổ chức Kỷ lục Guinness. Kể từ câu chuyện kể trên xuất hiện tới nay đã ngót 1.300 năm. Nhà khách Hoshi và cái tên Zengoro Hoshi đã được truyền lại tới 46 thế hệ.
Giống nhiều nước châu Á khác, tại Nhật Bản chỉ những người con trai mới được thừa hưởng cái họ của gia đình. Vậy làm cách nào để nhà Zengoro Hoshi luôn có con trai? Câu trả lời hết sức đơn giản. “Trong trường hợp gia đình chỉ có con gái, chúng tôi sẽ nhận chồng của con gái làm con nuôi” - Zengoro Hoshi “đời chót” giải thích với phóng viên hãng tin BBC - “Chính cha tôi đã kết hôn với con gái nhà Hoshi và sau đó được nhận làm con nuôi”.
Từ toan tính thực dụng đi vào truyền thống
Việc nhận con nuôi mang phong cách đặc trưng Nhật Bản này được gọi là Mukoyoshi. Nhật Bản có tỉ lệ nhận con nuôi cao thứ 2 thế giới, với hơn 80.000 trường hợp mỗi năm. Nhưng phần lớn đều liên quan tới văn hóa Mukoyoshi và đa phần những người được nhận làm con nuôi đều đã trưởng thành, trong độ tuổi 20 và 30.
“Trong lịch sử, nhận con nuôi là điều các gia đình buôn bán ở phía Tây Nhật Bản thường làm, do họ thích chọn những người kế nghiệp tài năng nhất” - Mariko Fujiwara, một nhà xã hội học ở Viện nghiên cứu Sự sống và cuộc sống Hakuhodo cho biết. Thông qua cách này, nếu một gia đình không có con trai nối dõi, họ thường tìm một người con rể có tài và sau đó nhận anh này làm con nuôi. Như vậy, họ của gia đình và huyết thống vẫn được đảm bảo. “Đó là một quyết định hết sức thực dụng, chỉ để hoạt động làm ăn của gia đình tiếp tục trường tồn” - bà Fujiwara nhận xét.
Truyền thống Mukoyoshi vẫn tiếp tục tồn tại cho tới thời hiện đại, khi đại đa số các công ty ở Nhật Bản vẫn được xem là hoạt động làm ăn của gia đình. Ít người biết rằng các thương hiệu nổi tiếng như Toyota, Suzuki, Canon và Kikkoman đều tồn tại và phát triển mạnh nhờ công lao không nhỏ từ những người con rể được nhận làm con nuôi.
Nổi tiếng nhất trong số đó là Suzuki - công ty thường xuyên có các lãnh đạo là con nuôi của gia tộc Suzuki. Chủ tịch hiện nay kiêm giám đốc điều hành là Osamu Suzuki. Ông là người con nuôi thứ 4 liên tiếp đã ngồi ghế lãnh đạo công ty.
Tại công ty chứng khoán giàu truyền thống Matsui Securities, chủ tịch thứ 4 của công ty, Michio Matsui, cũng là một người con nuôi. Tuy nhiên điều đó có nghĩa ông phải từ bỏ họ cũ của mình. “Tôi là con cả trong nhà, nên đã rất lưỡng lự khi được một gia đình khác nhận nuôi” – ông Michio Matsui nhớ lại – “Nhưng cha mẹ đẻ của tôi nói rằng trở thành con nuôi có lẽ đã là định mệnh của tôi rồi”.
Đôi bên cùng có lợi
Trong thời hiện đại, người ta chấp nhận Mukoyoshi phần nhiều vì các giá trị thực dụng mà nó mang lại. Gần đây dịch vụ Chieko Date nổi tiếng ở Nhật Bản mới mở một trang web hẹn hò dành riêng cho những người phụ nữ muốn tìm một người chồng sẵn sàng trở thành con nuôi.
Yoshiyuki Suehiro đã gặp vợ anh, Junko Nakane, nhờ dịch vụ của Chieko Date. Khi kết hôn, 2 người đã thỏa thuận với nhau rằng việc đảm bảo cái họ Nakane tiếp tục tồn tại là một trong những ưu tiên hàng đầu bởi gia đình Nakane đã có nguồn gốc từ thế kỷ thứ 9 và họ có thể là con cháu của một trong các vị hoàng đế ở Nhật. Sau khi kết hôn, Yoshiyuki đã chấp nhận đổi họ từ Suehiro sang Nakane. Đổi lại việc nhận họ mới, Yoshiyuki cũng sẽ tiếp quản hoạt động làm ăn của gia đình.
Được biết trước Junko, Yoshiyuki đã gặp 6 người phụ nữ khác thông qua trang Date, nhưng không thấy ai hợp. “Tôi đã nhìn vào thông tin các công ty mà gia đình những người phụ nữ ấy sở hữu. Tôi không cưới công ty của nhà họ, nhưng tôi vẫn tò mò muốn biết” - Yoshiyuki nói.
Theo nhà xã hội học Mariko Fujiwara, việc tìm kiếm kỹ thông tin là điều quan trọng với mọi cuộc kết hôn theo văn hóa Mukoyoshi. “Người ta sẽ trông chờ anh là một người chồng tốt, biết thương yêu người khác và có khả năng điều hành kinh doanh” - bà nói. Theo Mariko Fujiwara, nếu những kỳ vọng này được ứng viên tiềm năng đáp ứng, thì giống như một hợp đồng kinh doanh có thể mang lại lợi ích cho cả đôi bên, nó sẽ dễ dàng được thực hiện và quản lý hơn là một cuộc tình nồng cháy, lãng mạn nhưng rồi chẳng đi tới đâu về đâu.
Thảo Nguyên (Theo BBC)
