[Giới thiệu] “Rừng Na Uy”: Tác phẩm khiến giới trẻ mê mệt

[KHA]

Thanh niên nói chung và đặc biệt là sinh viên mê tác phẩm “Rừng Na Uy” vì họ thấy nó nói lên những điều sâu thẳm trong tâm tư họ.

- Rừng Na Uy tuy không phải là kiệt tác đứng đầu trong những gì mà Murakami viết, nhưng nó lôi cuốn đông đảo bất kỳ nơi nào mà nó xuất hiện. Có nhiều lý do nhưng có thể do đây là một tác phẩm viết về giới trẻ đặc biệt chân thật và vì vậy hết sức gợi cảm.
Một lý do khác đáng kể là Rừng Na Uy rất dễ đọc, không giống với những tiểu thuyết sau này của ông, Rừng Na Uy là hiện thực pha chút lãng mạn, trong khi các tiểu thuyết về sau mang dấu ấn hậu hiện đại và đầy yếu tố siêu thực.
Hơn nữa, Murakami viết về các nhân vật nữ rất hay, tất cả đều xuất hiện với tầm vóc và tính cách của họ mà không bị cái nhìn trọng nam khinh nữ của truyền thống Nhật Bản tác động.
Tính dục cũng là một yếu tố làm cho người không quan tâm gì đến văn chương cũng tìm đến Rừng Na Uy. Cần lưu ý là những cảnh viết về tình dục của Murakami bao giờ cũng rất tự nhiên, không gượng ép và do đó không phải là tục tằn. Nhật Chiêu - dịch giả, nhà nghiên cứu văn học Nhật Bản đã chuyện trò cùng phóng viên rõ hơn về tác phẩm này:

Hầu hết các nhân vật trong "Rừng Na Uy" bị bủa vây bởi sự cô độc, đó có phải là hình ảnh chung cho các nhân vật của Murakami?

Nỗi buồn thường có ở nhân vật của Murakami là vì họ bao giờ cũng theo đuổi một lối sống độc lập và do đó luôn rơi vào cô đơn. Chính Murakami cho rằng trong xã hội có tính ý thức cộng đồng chặt chẽ như Nhật Bản, một tinh thần độc lập là rất khó sống.

Haruki Murakami sinh năm 1949 tại Kyoto. Thành công lớn của tiểu thuyết Rừng Na Uy (1987) đã khiến ông trở thành một thần tượng văn hóa đại chúng và là nhà văn quan trọng nhất, được đọc nhiều nhất của Nhật Bản sau Kenzaburo Oe. Sách của ông đã được dịch ra 16 thứ tiếng.

Nhân vật của Murakami có tính hiện đại vì niềm khao khát được là chính mình, sống như một bản nguyên chứ không phải là một sự sao chép bầy đoàn. Họ là những nhân vật đi tìm chính mình và do đó thường khi rơi vào bi kịch bởi vấp phải những quán tính trơ lì của bầy đoàn.
Trong tiểu thuyết mà Murakami yêu thích nhất - tác phẩm Người tình Sputnik, vệ tinh nhân tạo Sputnik của Liên Xô phóng vào quĩ đạo trái đất năm 1957 trở thành một ẩn dụ trong tiêu đề của Murakami: con người cô đơn xoay quanh một quĩ đạo vô hình, có thể đó cũng là hình ảnh tượng trưng chung cho những nhân vật của Murakami.

Còn về khía cạnh sống - chết trong tác phẩm, như Kizuki và Naoko phải chọn cái chết để tìm lối thoát?

Trong tác phẩm có nhiều cái chết nhưng nó không tạo nên một không khí bi thương chán nản mà nó dường như làm nổi bật khát vọng yêu đương và sống còn, tựa như phải có nhiều bóng tối thì mới thắp sáng được hoa đăng.

Ông có nghĩ rằng Murakami là một tác giả xa rời nền văn học truyền thống Nhật Bản?

Murakami cũng thường bị lên án là một tác giả xa rời truyền thống văn học Nhật Bản, chí ít là đứng ngoài dòng chính thống. Hiểu theo nghĩa nào đó, thì nói như chính Murakami là ông không có một giọt mực truyền thống nào trong ngòi bút của mình. Thế nhưng, ông lại cho rằng mình chính là một nhà văn Nhật Bản đang tìm một ngôn ngữ mới để thích hợp với thời đương đại, mà đời sống đương đại của Nhật thì đâu có giống với đời sống xưa kia. Nói tiếng nói mới của Nhật thì không là nhà văn Nhật chứ là cái gì.
Rõ ràng là Murakami không đi theo con đường của các bậc tiền bối lừng danh. Ông không theo đuổi cái đẹp bi cảm như Kawabata, cái đẹp quí phái như Tanizaki hay cái đẹp bạo liệt như Mishima mà ông tạo dựng một cái đẹp mới: cái đẹp của đời sống thường ngày và tự nhiên.
Tuy là nói vậy nhưng người đọc vẫn cảm thấy nhiều trang viết của Murakami cũng phảng phất một nỗi buồn bi cảm mà người ta vẫn thường bắt gặp trong truyện Genji của thế kỷ 11 hay trong tác phẩm của Kawabata.
Murakami không thích ngôn ngữ quá mơ hồ của các nhà văn tiền bối. Ông thiên về một ngôn ngữ sống động, tự nhiên và khá là sáng sủa. Dịch Murakami ra tiếng nước ngoài hẳn là dễ dàng gấp bội việc dịch các tác giả Nhật tiền bối của ông.

Theo Linh Thoại
Tuổi Trẻ

----
Hix - ai hảo tâm ở HN mua giúp mình cái nhỉ. Mà thui, nhờ bạn cũng được.

[Ren Shuyamaru]

Mưa đã tạnh khi trời hửng sáng. Naoko đang nằm ngủ quay lưng về phía tôi. Hoặc giả nàng đã chẳng ngủ tí nào. Thức hay ngủ, nàng cũng chẳng còn lời nào trên môi nữa, và thân xác nàng giờ đây có vẻ cứng nhắc, gần như đóng băng vậy.

[COLOR="RoyalBlue"]Tôi đã cố nói với nàng nhiều lần, nhưng nàng không hề đáp lại, không hề động cựa. Tôi ngắm nhìn bờ vai trần của nàng rất lâu, nhưng cuối cùng thì hết hy vọng có thể làm cho nàng đáp lại mình và quyết định phải dậy.

Sàn nhà vẫn lăn lóc những vỏ đĩa hát, chai, cốc, và chiếc gạt tàn tôi đã dùng. Một nửa cái bánh sinh nhật nhàu nát vẫn ở trên bàn. Hình như thời gian đã dừng lại. Tôi nhặt nhạnh mọi thứ ở dưới sàn lên và uống hai cốc nước vặn ở vòi ra. Trên bàn học của Naoko có một cuốn tự điển và một biểu đồ chia động từ tiếng Pháp. Tường phía trên bàn có treo một tờ lịch, loại không có hình minh họa hoặc ảnh chụp, chỉ có ngày tháng với các con số. Không có một ghi nhớ hoặc đánh dấu nào viết trên các ô ngày tháng của tờ lịch ấy.

Tôi nhặt quần áo mặc vào người. Ngực chiếc sơ-mi vẫn còn ẩm và lạnh. Nó có mùi Naoko. Tôi viết lên tập giấy ghi chú để trên bàn: Mình muốn nói chuyện với cậu thật dài và cẩn thận khi nào cậu đã bình tĩnh lại. Làm ơn gọi mình sớm nhé. Chúc mừng sinh nhật. Tôi quay lại nhìn bờ vai Naoko lần nữa, rồi bước ra ngoài và nhẹ nhàng đóng cửa lại.

Không có cú gọi nào mặc dù một tuần lễ đã trôi qua. Chỗ Naoko ở không có hệ thống gọi mọi người ra nhận điện thoại, và thế là sáng chủ nhật tôi lên tàu đi Kokubunji. Nàng không có đó, và tên nàng đã không còn thấy niêm yết ngoài cửa. Các cửa sổ đều đóng chặt cả kính lẫn chớp. Người quản lý bảo tôi Naoko đã dọn đi ba ngày trước đó. ông ta không biết nàng dọn đi đâu.

Tôi trở về khu học xá và viết cho Naoko một bức thư dài, đề gửi đến địa chỉ gia đình nàng ở Kobe. Nàng ở đâu thì họ cũng sẽ chuyển nó đến cho nàng. Tôi hy vọng thế.

Tôi viết cho nàng thật trung thực về những cảm xúc của mình. Có rất nhiều điều tôi vẫn chưa hiểu, tôi viết thế, và mặc dù là tôi đang cố gắng để hiểu, việc đó cần có thời gian. Hiện tại, tôi không thể biết khi đã hiểu hết mọi chuyện thì tôi sẽ ra sao, cho nên tôi không thể hứa hẹn hoặc đòi hỏi gì, cũng không thể viết ra những lời hoa mỹ được. Có một điều là chúng ta biết quá ít về nhau. Tuy nhiên, nếu nàng cho tôi có thời gian, tôi sẽ dùng nó cho những nỗ lực tốt đẹp nhất của mình, và hai đứa chúng mình sẽ hiểu rõ nhau hơn. Trong hoàn cảnh nào đi nữa, tôi rất muốn được gặp lại nàng và nói chuyện thật lâu với nàng. Khi tôi mất Kizuki, tôi đã mất một người có thể chia sẻ những tình cảm trung thực nhất của mình, và tôi nghĩ rằng Naoko cũng như vậy. Nàng và tôi cần đến nhau nhiều hơn là chúng tôi tưởng. Và điều đó, không nghi ngờ gì nữa, chính là lý do tại sao quan hệ của chúng tôi đã có một bước ngoặt lớn như vậy, và theo một nghĩa nào đó, đã trở nên vênh váo. Có lẽ mình không nên làm vậy, nhưng mình vẫn tin rằng mình chỉ có thể làm được đến thế. Những tình cảm ấm áp và gần gụi mà mình có với cậu vào lúc đó là một cái gì đó mình chưa bao giờ được nếm trải. Mình cần cậu đáp lại bức thư này. Dù lời đáp của cậu là thế nào đi nữa, mình vẫn cần có nó.

Vẫn không có một lời phúc đáp nào.


Một cái gì đó bên trong tôi đã rơi ra mất, và chẳng gì đến lấp cho tôi chỗ trống ấy trong lòng. Thân thể tôi bỗng nhẹ nhõm bất thường, và bất kỳ âm thanh nào cũng có một tiếng vọng cồn cào đuổi theo. Tôi đến lớp đều đặn chưa từng thấy. Lớp nào cũng tẻ ngắt, tôi chẳng bao giờ chuyện trò với bạn cùng lớp, nhưng tôi chẳng có việc gì khác để làm. Tôi chỉ ngồi một mình ở ngay hàng ghế trên cùng của giảng đường, không nói năng với ai, và ăn một mình. Tôi bỏ thuốc lá.

Cuộc bãi khóa của sinh viên nổ ra vào cuối tháng năm. “Giải tán đại học!” Tất cả chúng đều gào thét như vậy. Phải đấy, cứ làm đi, tôi nghĩ. Giải tán đi. Phá mẹ nó đi. Đập vụn nó ra. Việc đếch gì đến tôi. Có khi thế lại dễ thở chưa biết chừng. Tôi cũng sẵn sàng rồi đây. Nếu cần thì tôi cũng giúp một tay. Cứ việc làm tới đi.


Trường bị bao vây và các lớp học bị đình chỉ, tôi bèn đi làm cho một công ty chuyên giao hàng. Ngồi cạnh tài xế, chất hàng, dỡ hàng lên xuống các xe tải, đại loại thế. Công việc nặng nhọc hơn tôi tưởng. Lúc đầu tôi tưởng không thể nhấc được mình ra khỏi giường vì nhức mỏi. Nhưng tiền kiếm lại khá, và chừng nào thân xác tôi được hoạt động liên tục thì tôi còn có thể quên được khoảng rỗng trong người mình. Tôi đi làm theo xe tải năm ngày một tuần, và vẫn tiếp tục làm ba đêm một tuần ở tiệm đĩa nhạc. Những đêm không đi làm thì tôi tiêu thời gian bằng rượu whisky và đọc sách. Quốc-xã không chịu đụng đến whisky và không chịu được mùi rượu, nên khi tôi nằm dài trên giường tu thẳng từ chai thì hắn phàn nàn là mùi rượu làm hắn không thể học bài được và đề nghị tôi mang cái chai ra bên ngoài.


“Có cậu cút ra ngoài thì có,” tôi lầu bầu.


“Nhưng cậu biết uống rượu trong khu học xá là vi ph-phơ-phờ-phạm nội quy mà”.


“Tớ đếch cần. Cậu cút đi”.

Hắn không phàn nàn nữa, nhưng tôi lại thấy áy náy. Tôi lên mái nhà và uống một mình ở đó.

Tháng sáu, tôi viết cho Naoko một lá thư dài nữa, cũng gửi đến địa chỉ gia đình nàng ở Kobe. Nó cũng nói những chuyện gần giống hệt như trong bức thư đầu tiên, nhưng ở cuối thư tôi viết thêm: Chờ cậu trả lời là một trong những việc đau đớn nhất mà mình đã từng phải chịu đựng. ít nhất thì cũng cho biết là mình có làm cậu đau khổ hay không. Khi gửi lá thư đó đi, tôi cảm thấy cái lỗ trống trong người mình lại lớn thêm ra...

[Ren Shuyamaru]

***

... Khi mở mắt, tôi cảm thấy như giấc mơ vẫn hiển hiện tiếp tục ở trước mặt. Vầng trăng ùa vào gian phòng một thứ ánh sáng trắng cũng dịu nhẹ như thế. Như một phản xạ tự nhiên, tôi ngồi dậy và bắt đầu tìm những con chim kim loại kia, tất nhiên là làm gì có ở đó. Nhưng tôi thấy Naoko ở chân giường, ngồi im một mình, nhìn trân trối ra cửa sổ. Nàng đã co hai đầu gối và đang tựa cằm lên chúng, trông như một trẻ mồ côi đang bị đói. Tôi lần tìm chiếc đồng hồ đeo tay để cạnh gối mà không thấy. Nhìn độ chếch của ánh trăng, tôi đoán lúc ấy phải là hai hoặc ba giờ sáng rồi. Một cơn khát dữ dội bỗng đến với tôi, nhưng tôi nhất định ngồi im và tiếp tục ngắm nhìn Naoko. Nàng vẫn mặc bộ áo ngủ màu xanh tôi đã thấy lúc trước, và một bên tóc nàng đã được buộc lại bằng dải buộc đầu hình con bướm, để lộ vẻ đẹp của gương mặt nàng dưới ánh trăng. Lạ thật, tôi nghĩ, nàng đã cởi dải buộc đầu trước khi đi ngủ cơ mà.

Naoko im phăng phắc ở đó, như một con thú ăn đêm nhỏ bé vừa bị ánh trăng nhử ra ngoài tổ. Trăng sáng làm rõ nét đường viền của môi nàng. Có vẻ cực kỳ mỏng mảnh và rất dễ bị tan vỡ, đường viền ấy rung động hầu như không thể nhận thấy được, theo với nhịp đập của tim nàng hoặc những chuyển động của nội tâm nàng, như thể nàng đang thì thầm với bóng đêm những từ ngữ vô thanh.

Tôi nuốt khan, hy vọng đỡ khát, nhưng trong màn đêm tĩnh mịch, tiếng nuốt ấy của tôi có vẻ thật ầm ĩ. Như thể đó là dấu hiệu cho nàng, Naoko đứng lên và lướt về phía đầu giường, áo ngủ sột soạt nhẹ nhàng. Nàng quỳ xuống sàn nhà ngay cạnh gối tôi, hai mắt gắn chặt vào mắt tôi. Tôi nhìn nàng chăm chú, nhưng mắt nàng không nói gì với tôi hết. Trong vắt lạ lùng, chúng có vẻ là những cửa sổ vào một thế giới khác, nhưng có nhìn mãi vào đó tôi cũng chẳng thấy được gì. Mặt chúng tôi cách nhau chưa đầy một gang, nhưng nàng xa cách tôi cả nhiều năm ánh sáng.

Tôi với ra và cố chạm vào nàng, nhưng Naoko rụt người lại, môi hơi run rẩy. Một lúc sau, nàng đưa tay lên và bắt đầu cởi khuy bộ áo ngủ của mình. Có bảy cái tất cả. Tôi cảm thấy như giấc mơ của mình đang tiếp diễn khi nhìn những ngón tay mảnh dẻ đáng yêu của nàng cởi dần từng chiếc khuy từ trên xuống dưới. Bảy cái khuy trắng nhỏ bé. Khi đã cởi hết chúng, Naoko kéo cho bộ áo trật khỏi vai rồi lôi nó tuột hẳn xuống như một con côn trùng lột xác. Nàng không mặc gì dưới lần áo ngủ ấy. Trên người nàng chỉ còn chiếc dải buộc đầu hình bươm bướm. Trần truồng, và vẫn quỳ cạnh giường, nàng nhìn tôi. Tắm trong ánh trăng dìu dịu, thân thể của Naoko ánh lên như da thịt sơ sinh khiến tôi thấy tan nát cả cõi lòng. Khi nàng cử động - và nàng cử động nhẹ đến mức hầu như không thấy được - những chỗ sáng tối trên người nàng di động thật tinh tế. Khối tròn trịa căng phồng của cặp vú, hai đầu vú nhỏ xíu, chỗ lõm vào ở phần rốn, cặp xương hông... tất cả đều tạo nên những bóng đổ li ti lấm chấm mà hình dạng của chúng liên tục biến đổi như những gợn sóng lăn tăn trải dài trên mặt hồ phẳng lặng.

Thật là một tòa thiên nhiên hoàn hảo! tôi thầm nghĩ. Naoko đã có được một thân hình hoàn hảo như vậy từ bao giờ? Chuyện gì đã xảy ra với tấm thân tôi đã từng ôm trong tay đêm xuân năm trước?


Đêm đó, khi tôi nhẹ nhàng cởi quần áo nàng trong khi nàng khóc, thân thể của Naoko đã gợi cho tôi một cảm giác về sự bất toàn. Vú nàng dường như cứng nhắc, với hai đầu vú đâm ra một cách lạ lẫm, cặp hông cũng cứng lạ lùng. Nàng là một cô gái đẹp, tất nhiên rồi, thân thể nàng kỳ diệu và hấp dẫn. Nó đã kích động tôi đêm đó và lôi tôi vào những đợt sóng với một sức mạnh khổng lồ. Nhưng dù sao, khi ôm nàng, vuốt ve nàng, hôn lên da thịt trần trụi của nàng, tôi vẫn có một cảm thức lạ lùng và mạnh mẽ về sự lệch lạc và vụng về của cơ thể con người. Khi ôm Naoko trong tay, tôi đã muốn nói với nàng rằng “Mình đang làm tình với cậu đây. Mình đang ở trong cậu đây. Nhưng thực tình chẳng có gì đâu. Không có chuyện gì hết. Chỉ là hai tấm thân kết nối với nhau mà thôi. Tất cả những gì mình đang làm đây chỉ là nói cho nhau biết rằng có những điều chỉ có thể nói được bằng cách cọ xát hai khối thịt bất toàn như thế này. Làm như vậy, chúng mình mới chia sẻ được những bất toàn của nhau”. Nhưng tất nhiên tôi không thể hy vọng sẽ có ai hiểu được những lời định nói ấy của mình. Tôi chỉ tiếp tục ôm chặt nàng vào lòng. Và khi làm vậy, tôi có thể cảm thấy bên trong thân thể nàng một cái gì đó như một tố chất ngoại lai chai đá, một cái gì phụ trội mà tôi không thể đến gần được. Và chính cảm giác ấy đã vừa làm cho Naoko tràn ngập cõi lòng tôi vừa cho tôi một hưng phấn căng thẳng khủng khiếp.

Nhưng tấm thân mà Naoko đang để lộ trước mắt tôi đây không giống tí gì với tấm thân tôi đã ôm ấp đêm đó. Da thịt này đã phải qua nhiều biến đổi để tái sinh trong tuyệt đỉnh hoàn hảo dưới ánh trăng. Mọi dấu hiệu mũm mĩm trẻ con đã bị tước bỏ hết từ cái chết của Kizuki để được thay thế bằng da thịt của một người đàn bà trưởng thành. Vẻ đẹp thân xác của Naoko lúc bấy giờ hoàn hảo đến nỗi nó không khơi gợi một chút gì là dục tính ở trong tôi. Tôi chỉ có thể kinh ngạc ngắm nhìn đường cong kiều diễm từ thắt lưng xuống hông, vẻ phì nhiêu tròn trịa của đôi vú, những chuyển động nhẹ nhàng theo nhịp thở của làn bụng thon phía bên dưới bí ẩn.


Nàng phô bày vẻ trần trụi của mình cho tôi như thế có lẽ khoảng năm phút, rồi cuối cùng lại phủ mình dưới bộ áo ngủ kia và lần lượt cài lại khuy từ trên xuống dưới. Xong chiếc khuy cuối cùng một cái là nàng trỗi dậy và lướt về phía phòng ngủ, lẳng lặng mở cửa, rồi khuất dạng.

Tôi ở nguyên tại chỗ rất lâu rồi mới chợt ra khỏi giường. Tôi lượm cái đồng hồ đã rơi xuống sàn và đưa nó ra chỗ có ánh trăng. Đã ba giờ bốn mươi phút. Tôi vào bếp uống mấy cốc nước rồi mới trở về giường, nhưng khi giấc ngủ đến với tôi thì nắng sáng đã vào đến mọi ngóc ngách của gian phòng và xua tan mọi dấu vết của vầng trăng nhợt nhạt. Tôi vừa lơ mơ muốn thiếp đi thì Reiko đã đến vỗ vỗ vào má, miệng kêu to “Sáng rồi! Sáng rồi!”...

(Trích tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Nhật Bản Haruki Murakami, bản dịch của Trịnh Lữ)

[Ren Shuyamaru]

Link download bản tiếng Việt : Rừng Na Uy

[Ren Shuyamaru]

Tác phẩm Noruwei No Mori (bản tiếng Anh: Nowegian Wood, bản tiếng Việt: Rừng Nauy), đã đưa Haruki Murakami lên hàng nhà văn nổi tiếng nhất ở Nhật. Phong cách thương cảm (cảm xúc buồn bã) và kỳ ảo đặc biệt trong những tác phẩm của ông lôi cuốn đông đảo độc giả trong và ngoài nước.

Những tập truyện ngắn của ông được chuyển ngữ và kết thành tập truyện Blind Willow, Sleeping Woman phát hành tại Anh đã nhận được nhiều lời khen của giới phê bình.

Tác phẩm nổi tiếng nhất của Haruki Murakami là Rừng Na Uy được xuất bản năm 1987 với lượng xuất bản hơn 7 triệu quyển và cũng là tác phẩm được yêu thích nhất. Rừng Na Uy đã đưa ông trở thành nhà văn có tác phẩm được tiêu thụ cao nhất ở Nhật và được dịch ra 30 thứ tiếng.

Tại Trung Quốc, Rừng Na Uy cũng là tác phẩm được lọt vào danh sách những tác phẩm được đọc nhiều nhất, được thảo luận nhiều nhất và ảnh hưởng đến độc giả nhất.

Rừng Na Uy là tác phẩm trong lành thoát tục được ông sáng tác ở gần độ tuổi 40. Mục tiêu của Haruki Murakami là “viết một tác phẩm nhẹ nhàng, đẹp và lưu lại trong lòng độc giả”, thậm chí là “một tác phẩm mà khiến nước mắt dồn nén của bao cô gái được tuôn ra”. Và quả thực, ông đã làm được điều đấy.

Giải thưởng văn học Frank O Connor mang tên nhà văn kiệt xuất của Ireland được thành lập năm 2005 nhằm tuyên dương và trao giải cho những nhà văn có tác phẩm ưu tú. Tuy mới được thành lập, nhưng giải thưởng này vẫn thu hút được sự chú ý và quan tâm của đông đảo độc giả và giới văn học các nước. 35.000 euro là số tiền dành cho nhà văn nào đoạt giải.

Giải thưởng Frank O Connor sẽ được công bố vào tháng 9 tới. Năm ngoái, giải thưởng đã thuộc về Lý Dực Vân, nhà văn nữ gốc Hoa đang giảng dạy tại trường đại học Mỹ với tác phẩm Lời thỉnh cầu năm ngoái.

(Theo TVE)

[Ren Shuyamaru]

Haruki Murakami - hiện tượng văn học mới của Nhật, được xem là "hình vóc của văn chương thế kỷ 21", một trong những giọng nói hấp dẫn nhất trên văn đàn quốc tế - đã tiếp cận độc giả VN qua ba tập truyện ngắn do NXB Đà Nẵng thực hiện đầu năm 2006.


Trước đó, vào năm 1997, NXB Văn học cũng từng giới thiệu "Rừng Na Uy" của ông, cuốn tiểu thuyết đưa ông lên thẳng hàng ngũ nhà văn nổi tiếng của Nhật Bản.

Mới đây, vào ngày 21.7, Cty Nhã Nam kết hợp với NXB Hội Nhà văn phát hành cuốn "Rừng Na Uy" - bản dịch mới hoàn toàn của Trịnh Lữ. Có thể nói, nhiều độc giả từng say mê "Rừng Na Uy" một thời nay lại có một cảm giác khác lạ khi mở ra từng trang của bản dịch mới này. Một thế giới đầy mưa bão trong tâm hồn của nhân vật chính Wanatabe lại hiện lên, nhưng qua một tâm thế khác, trở nên biến ảo và sinh động hơn gấp nhiều lần so với bản dịch cũ.

Sự biến ảo ấy chính là sức hút không cưỡng lại được, dẫn người đọc mê muội đi vào nỗi chán chường hiện tại, những khao khát bừng dậy từ bóng ma quá khứ và một tương lai mạnh mẽ không cắt nghĩa được khiến con người phải tái sinh. Dấu ấn thời cuộc của một nước Nhật vừa phất lên lại quên ngay lý tưởng của mình, trong khi vẫn còn những con người đấu tranh chống lại mọi sự thoả hiệp trước một thời đại u buồn lạc mất ý nghĩa của tồn tại, để bảo vệ lý tưởng ấy. Báo chí nước ngoài từng gọi tên đó là nỗi buồn Nhật Bản thời hiện đại.

Trong thế giới ấy, tình yêu là nơi trú ngụ duy nhất, là nơi có thể sao chép lại những mảnh tâm hồn rơi rụng vì đau khổ, thất lạc niềm tin, nhưng cũng là nơi để con người bộc lộ phần nhân văn nhất của mình. Câu chuyện đó, lạ thay, lại được thể hiện qua những câu văn giản dị, lời thoại ngắn, nhưng mang một sức nặng vô cùng.

Khép sách lại, nỗi xúc động đâu đó còn đọng lại qua những câu thoại bừng sáng, âm thanh nghe thấy của những nỗi sầu thảm bay lượn. Điều đó, như dịch giả thú nhận, là do "cái duyên của Murakami là ông động được đến tơ lòng sâu kín của tất cả mọi người".

Bản dịch tác phẩm này năm 1997 do Kiều Liên và Hải Thanh thực hiện, là bản dịch có phần cắt xén. Sau đó, chính ông Bùi Phụng phải hiệu đính, nhưng vẫn không đáp ứng được. Đó cũng là lý do Cty Nhã Nam đành mời dịch lại.

Cũng dịch một truyện ngắn khởi đầu để Murakami viết "Rừng Na Uy", nhưng trong tập truyện "Đom đóm" (NXB Đà Nẵng), dịch giả Phạm Vũ Thịnh có vẻ lý trí, khô khan hơn khi thả mình mới một nửa trong "Đom đóm". Dĩ nhiên, tiêu thụ văn chương không ai giống nhau, nói gì đến việc chuyển ngữ một tác phẩm.

Cũng là một câu văn, song cách diễn đạt có thể làm cho người đọc thấy xa lạ với bản thảo. Chẳng hạn, trong truyện ngắn ấy, ngoài những câu thoại khô, lộp độp, còn có những câu kiểu như: "Tử không phải là đối cực của Sinh, mà tồn tại như một phần của Sinh... Nói rõ hơn: Tử một ngày nào đó chắc chắn tóm được ta. Nhưng như thế cũng có nghĩa ngược lại là cho đến khi Tử tóm được ta, thì ta vẫn chưa bị Tử tóm".

Tiếng Việt như thế thì có phần đánh đố! Còn Trịnh Lữ nhìn ra câu nói đó ở khía cạnh thoát nghĩa hơn: "Sự chết tồn tại, không phải như một đối nghịch mà là một phần của sự sống... Bàn tay của sự chết nhất định sẽ túm lấy chúng ta, nhưng cho tới ngày nó tìm đến ta, nó vẫn để ta được yên thân".Tương tự, hai tập truyện kia "Ngày đẹp trời để xem Kangaroo" và "Sau cơn động đất" cũng mắc những lỗi về tiếng Việt "chưa trôi chảy".

Nếu các tác giả dịch tác phẩm của Murakami sang tiếng Anh cũng khá đa dạng, mỗi người hợp tạng nào thì bắt tay vào chuyển ngữ cuốn ấy, thì các tác giả dịch Murakami sang tiếng Việt cũng thế. Một tháng nữa, Cty Nhã Nam sẽ giới thiệu bản dịch "Biên niên ký chim vặn dây cót" của Trần Tiễn Cao Đăng với bạn đọc, tác phẩm đỉnh cao của Murakami. Một bản dịch được đánh giá là chính xác, chắc tay. Dương Tường cũng đang dịch "Kafka bên bờ biển".

Theo Nhã Nam, hiện công ty mua được bản quyền 2 tác phẩm nữa của Murakami, là "Xứ sở kỳ diệu vô tình và chỗ tận cùng thế giới" (phong cách tiểu thuyết huyền ảo) và "Phía Nam biên giới, phía Tây mặt trời", để tạo một vệt đi cho tác phẩm đa dạng của hiện tượng Murakami.

Dịch một tác giả theo chùm tác phẩm là điều nên làm, nhưng dấu ấn người dịch có thể khiến tác phẩm được chuyển ngữ đó sống mãi hoặc biến mất trong các kệ sách.


(Theo Lao động)

[Ren Shuyamaru]

Các nhân vật trong truyện đều được mô tả như thể chỉ có sex là tồn tại với họ. Họ, hoặc như Nagasawa - một sinh viên mới năm thứ hai đại học - nhưng không thể nhớ nổi mình đã ngủ với tám mươi hay một trăm cô gái; hoặc như Kiruki, người đã sờ mó bạn gái và nhờ bạn giúp thủ dâm từ tuổi mười ba...

Câu hỏi nhất định sẽ phải đặt ra với bất kỳ ai đã đọc Rừng Nauy bởi vì sex là một chủ đề xuyên suốt tác phẩm.

Rừng Nauy là tên của một bài hát của nhóm Beatles những năm 60-70 thế kỷ trước. Ca từ bài hát nói về cuộc tình chớp nhoáng giữa một đôi trai gái. Bài hát ấy cũng được thanh niên Nhật Bản thời đó yêu thích, trong đó có nhân vật xưng tôi của cuốn tiểu thuyết. Vì thế 20 năm sau, khi nghe lại nó trên một chuyến bay, tác giả đã nhớ lại một thời quá khứ sinh viên. Ký ức đầu tiên cũng là câu chuyện về sex, cả theo nghĩa ám dụ lẫn cụ thể.

Nhân vật xưng tôi nói chuyện với bạn gái, Naoki. Cô này lại nói về cái “giếng đồng”, mà thật ra “chỉ là một cái lỗ, một cái miệng rộng hoác”. Không ai biết nó ở đâu, nhưng dứt khoát nó tồn tại trên đồng cỏ, nơi họ chỉ hai người với nhau và Naoki cả quyết rằng, thỉnh thoảng lại có người rơi xuống giếng chết vì nó sâu hun hút. Họ bảo nhau tìm cách tránh cái giếng và dần tin chắc rằng, chỉ bằng cách duy nhất là phải luôn bên nhau, tay trong tay. Xen giữa câu chuyện là một câu hỏi của Naoki: Làm sao mà cậu lại có thể ngủ với mình lần ấy? Câu hỏi hệ trọng vì với cô, nó liên quan đến sự sống và cái chết.

Các nhân vật trong truyện cũng đều được mô tả như thể chỉ có sex là tồn tại với họ. Họ, hoặc như Nagasawa - một sinh viên mới năm thứ hai đại học - nhưng đã không thể nhớ nổi mình đã ngủ với tám mươi hay một trăm cô gái; hoặc như Kiruki, người đã sờ mó bạn gái và nhờ bạn giúp thủ dâm từ tuổi 30, nhưng đã đột nhiên tự tử vào tuổi 17 không lý do, ngoài một điều chắc chắn là anh ta chưa bao giờ thực sự ngủ được với bạn tình dù cả hai đều mong muốn và sẵn sàng… Đa phần họ là sinh viên, nhưng tất cả bối cảnh trường lớp, đến chuyện con người, xã hội, lý tưởng, khoa học, tình cảm gia đình… dường như chỉ là phụ trên bức tranh đời sống tình dục.

Nhà văn Murakami.
Ảnh: ksiegarniachimera.

Cho nên, chẳng ngạc nhiên gì khi chỗ này một cuộc “săn bò lạc”, từng đôi một (đúng hơn là họ săn nhau), ngủ với nhau rồi nửa đêm đổi bạn tình tự nguyện; chỗ kia người con gái trả thù người yêu bội tình, bằng cách ngủ với người đàn ông đầu tiên gặp trong quán rượu, dửng dưng đến mức không cần biết tên, không cần tạm biệt; chỗ nọ vào trang miêu tả những chi tiết gợi dục trên cơ thể phụ nữ. Như vậy, cốt truyện, nhân vật, chi tiết và cả tựa đề nữa đều nói về sex, như một cuốn tiểu thuyết đen. Khó có thể nói rằng, đây không phải là tác phẩm về sex.

Nhưng vấn đề lại rắc rối ở chỗ, tác phẩm được xem như một trong những tượng đài của văn hóa đại chúng hiện đại Nhật Bản với 1/7 dân số là độc giả, được dịch ra hơn 10 thứ tiếng, được thảo luận sôi nổi trên báo chí là trên giảng đường các trường đại học danh tiếng ở Mỹ, được xem là một trong mười cuốn sách có ảnh hưởng lớn nhất ở Trung Quốc thế kỷ XX, được phát hành với con số nhiều triệu bản trên khắp hành tinh… Liệu một tiểu thuyết sex thuần túy có thể rôm rả vậy không? Câu trả lời dĩ nhiên là không. Mà nếu là không thì chúng ta nghĩ gì?

Trong cuộc sống thường nhật, có những sự thật mà chúng ta không thể tin nổi là thật, dù đó là sự thực trần trụi. Trong số báo gần đây của Văn Nghệ Trẻ, câu chuyện hồi sinh một kiếp người ở tòa án Thái Bình là một sự thực như thế. Làm sao chúng ta có thể tin rằng, trong một xã hội như xã hội ta, lại có một người bị hại trở thành tội phạm, do sự phù phép của các cơ quan pháp luật và bị tống tù. Sự phi lý có vẻ vẫn đang tiếp tục ngay lúc này, khi người bị hại được minh oan mà kẻ gây tội vẫn nhởn nhơ. Sao ta lại không tin con người có thể biến thành bọ như Kafka mô tả? Văn chương dạy chúng ta quan sát, giúp chúng ta nhìn thấy cái thực mà nó đã mô tả. Cái thực trong Rừng Nauylà sex. Sex vừa là sự thực trần trụi, vừa là ẩn dụ về những giá trị sống của thanh niên Nhật Bản vào những năm 60-70. Đó là thời kỳ kinh tế Nhật hồi sinh kỳ diệu chỉ đôi thập kỷ sau chiến tranh. Người Nhật từng bước tiếp nhận lối sống tiêu thụ, vừa do ảnh hưởng văn hóa Mỹ, vừa do muốn tạo động lực kinh tế. Lớp thanh niên Nhật ngày ấy như rơi về từ một hành tinh khác: quên quá khứ, quên gia đình, truyền thống, xem sự thỏa mãn khát vọng riêng là mục đích tối cao. Nagasawa là một ví dụ. Anh ta là sinh viên con nhà giàu, thích rượu, thích gái, nhưng cũng thích trở thành viên chức ngoại giao. Mà cái gì anh ta muốn là anh ta sẽ làm bằng được. Giá trị con người đối với anh ta là sự sành điệu. Cho nên, chỉ cần biết Toru từng đọc Gatsby vĩ đại, anh ta đã xem đó là lý do để kết bạn. Modori là một ví dụ khác. Con của một chủ cửa hàng sách trung bình, cô từng giúp cha mẹ kiếm sống và đổi lại, cha mẹ chắt chiu cho cô vào học trường nữ sinh danh giá. Nhưng cô luôn cảm thấy bất hạnh giữa đám con nhà giàu. Vì thế, sau khi cha mẹ cô lần lượt chết vì ung thư, cô mới cảm thấy mình được sống thật, nhờ khoản tiền bán cửa hàng, không những đủ cho chị em cô mua mỗi người một căn hộ mà còn đủ để gửi một khoản nhỏ vào ngân hàng. Cô vứt bỏ công việc để hưởng thụ.

Trước khi bước vào “cuộc đời lớn”, cô đã lột hết quần áo để trưng bày tấm thân ngà ngọc của mình trước di ảnh của người cha, như thể nói với ông rằng, cô xứng đáng được thả mình trong những cuộc ăn chơi xả láng. Trong thế giới hưởng thụ ấy, những kẻ còn mang ít nhiều dấu vết Nhật Bản truyền thống như người bạn cùng phòng của Toro, có biệt danh Quốc Xã, kẻ thích cuộc sống ngăn nắp, minh bạch, tôn thờ lý tưởng vẽ bản đồ - hay như Kiruki và Naoki, những người tình thủy chung… sẽ biến mất, hoặc không có lý do như Quốc Xã hoặc phải lần lượt tự tử như Kiruki và Naoki vì không thể hòa nhập được. Đấy là những sự thật về giới trẻ Nhật Bản sau chiến tranh. Thế giới cũ đã bị đẩy về vùng rừng núi xa xôi, nơi những kẻ tâm thần như Naoki đóng vai thầy thuốc. Và thầy thuốc lần lượt trở thành những kẻ tâm thần.

Nhân vật xưng tôi bị vướng vào một mối tình tay ba đầy thất vọng. Một bên là Naoki, người mà anh tôn thờ và chung thủy về mặt tinh thần, vì với họ tình yêu là điểm tựa duy nhất giữa người đàn ông và người đàn bà để sống sót trong cuộc đời đoản mệnh. Một bên là Midori cực kỳ hiện đại, sexy, lúc nào cũng sẵn sàng xả thân khám phá mọi cảm xúc, bất biết bạn tình thế nào, chỉ cần biết anh biết khen cô có cái đầu mới, có bộ đồ lót mới. Nhưng anh ta đã hoàn toàn thất bại khi đi theo cả hai thái cực của tình yêu. Và kết cục là anh đã tìm thấy sự thỏa mãn với một người đàn bà lớn hơn 19 tuổi, trong một cuộc tình theo “nghi lễ” tiễn biệt một người yêu đã chết và dửng dưng với một người yêu còn đang sống. Đó là nỗi buồn mênh mang khép lại tác phẩm, nỗi buồn mà tự nhân vật không làm sao hiểu được lý do, nỗi buồn đã làm hàng triệu độc giả trên thế giới phải xúc động.

[Ren Shuyamaru]

Giới phê bình đã tốn nhiều giấy mực để viết về nghệ thuật tiểu thuyết Murakami. Nào là tiết điệu jazz, nào tính ngẫu hứng, rồi cấu trúc của tiểu thuyết đen… những thứ không hề là truyền thống văn chương Nhật Bản. Chúng ta đều biết, Murakami học đại học về văn chương Hy Lạp, nền văn chương đã đề xuất khái niệm mô phỏng, đòi hỏi văn chương phải phản ánh cuộc đời bằng những dạng thức như nó có, nhưng đồng thời phải nêu lên cái thật theo nghĩa là những tư tưởng ẩn phía sau hình ảnh. Murakami cũng không làm như vậy. Bức tranh của ông là thực, như sự thực trần trụi, ngày cả khi ông miêu tả sex, về những con người và đời sống thường nhật, nhưng không theo kiểu chủ nghĩa hiện thực chúng ta vẫn hiểu mà theo lăng kính kiểu chủ nghĩa siêu thực. Không phải hiện thực bởi những con người, những sự việc trong tác phẩm, dù có được cố gắng khắc họa chính xác đến chi tiết, mà vẫn rất thờ ơ, vô cảm. Nó khiến ta tưởng như phía sau có một cái nhìn hài hước, giễu nhại. Nói siêu thực bởi cái bức tranh sex đậm đặc như phi hiện thực, như cố nhấn ấy có mục đích là thiết lập một sự thật khác ở bên kia hay ở bên trong nó, biểu lộ một trật tự thế giới còn thật hơn cái tưởng logic và khách quan. Chuẩn mực của xã hội Nhật Bản truyền thống đã và đang chết. Lý tưởng thanh niên Nhật, thanh niên Mỹ, thậm chí cả thanh niên Trung Quốc hiện nay, khi xã hội đã bước sang giai đoạn thịnh vượng, khi toàn cầu hóa diễn ra không chỉ trong kinh tế mà cả trong chính trị, văn hóa và lối sống nữa, đang quá đà, khủng hoảng. Những sự thật ấy biểu hiện đầy đủ trong tình yêu của Toru: cả tình yêu mang những giá trị tinh thần sâu sắc với Naoki lẫn tình yêu đến từ sức hấp dẫn nhục thể với Midori đều không kết hợp được với sex. Sex chỉ là nó với tư cách là sự giải phóng một trạng huống tràn đầy năng lượng. Nó không cứu được con người ra khỏi cô đơn, tuyệt vọng. Vậy thì đó là sùng bái hay phủ nhận về sex?

Tôi không biết bạn đọc VN đón nhận cuốn sách dịch này như thế nào. Có thể ai đó sẽ nghĩ rằng, cuốn sách góp phần làm băng hoại đạo đức xã hội, vì mỗi người đọc đều có quyền thẩm định. Nhưng với tôi, mỗi tác phẩm là một cuộc thể nghiệm. Văn chương dẫn ta đi đến tận cùng của sự thực trần trụi để ta có thể ngộ ra một điều gì khác so với những ý nghĩ hàng ngày. Nó làm cho ta cảnh giác hơn với những sự thực giả dối quanh ta, như câu chuyện người bị hại biến thành tù nhân ở Thái Bình có thể khiến ta thấy rằng, cái gọi là công lý hay đạo lý xã hội chỉ là mỹ từ, khi mà sự thật không phải lúc nào cũng dễ dàng hiển thị.

Tôi không biết có ai đồng cảm với mình khi đọc Rừng Nauy, nhưng tôi dám chắc Murakami là một tiểu thuyết gia có tài, dù ông có thể còn nhiều cuốn khác hay hơn tôi chưa đọc. Cuốn sách của ông, khi ta đã đọc dòng đầu tiên thì ta muốn đọc cho đến hết, và bằng những chuyện tưởng như hoàn toàn dung tục, nó đồng thời cũng bắt ta nghĩ đến một cái gì thật sâu xa, hệ trọng, đằng sau. Và chỉ cần như thế, ông không liên quan gì đến những nhận xét tục, phàm, vô căn cứ.

(Theo Văn nghệ)

[sarujun]

他人の 意見 じゃなくて、 自分で 書いたもの なの ？ 名前は 間違った よ。 あなたの 小説の 解釈 にも 賛成 できない けど。

bạn làm ơn viết bằng tiếng Việt có dấu nhé =,=)...

[Kaori]

cái này em có bản tiếng Anh lẫn tiếng Việt aber là Ebooks thui. có ai lấy ko em send cho .Đọc ebooks nhức mắt aber rẻ. chứ quyển này ra mua là mất toi mấy chục roài