Tại các vùng nông thôn Nhật Bản ngày nay vẫn còn hình ảnh quen thuộc của những người nông dân cần cù trên đồng ruộng. Chỉ có điều khác hầu hết họ đều là những nông dân đến từ... Trung Quốc và nhiều quốc gia châu Á khác.
Một nông dân người Trung Quốc làm việc tại Kawakami
“Hút” nông dân nhập cư
Tại Kawakami, một thị trấn nhỏ khoảng 4.400 người nhưng có đến 615 nông dân nhập cư đến từ Trung Quốc. Họ làm việc theo thời vụ, theo hợp đồng lao động 7 tháng. Mức lương tối thiểu khoảng 775 USD/tháng và sau khi kết thúc 7 tháng làm việc, họ có thể kiếm được hơn 5.000 USD. Số tiền này so với công việc đồng áng trong nước rõ ràng cao hơn hẳn, vì thế làn sóng nông dân nhập cư từ Trung Quốc, Philippines, Malaysia... liên tục đổ đến các vùng nông thôn Nhật Bản.
Trước đây, làn sóng này chỉ xuất hiện tại các thành phố, các khu công nghiệp nhưng nay dòng lao động phổ thông với ít kỹ năng làm việc hơn có thể dễ dàng tìm kiếm cơ hội tại các vùng ngoại thành. Số lao động nhập cư đến Nhật Bản đã tăng hơn 1 triệu người trong năm 2006, tăng nhiều so với con số 700.000 người khi Nhật Bản bắt đầu mở cửa thị trường lao động nhập cư vào năm 1996.
Nhật Bản cũng đang đứng trước nhiều sức ép không chỉ từ bản thân nhu cầu của chính mình mà còn từ các nước châu Á khác đòi mở cửa thị trường lao động cho người nước ngoài. Theo đề xuất của Hội đồng Chính sách kinh tế và tài chính, Nhật Bản cần tăng số lao động nước ngoài có trình độ nhằm giúp nền kinh tế lớn này duy trì tốc độ tăng trưởng, đặc biệt trong bối cảnh Nhật Bản thiếu lao động nghiêm trọng do số người già tăng nhanh và tỷ lệ sinh giảm. Tỷ lệ thất nghiệp của Nhật Bản ở mức cao nhưng một số ngành vẫn thiếu lao động trầm trọng.
Tìm chính sách phù hợp
Tuy nhiên, một điều cần phải đề cập là thái độ không mấy thân thiện của người Nhật Bản với lao động nhập cư, thậm chí với cả du khách. Một điều tra gần đây cho thấy, gần 1/3 dân số Nhật Bản cho biết, họ không muốn thấy lao động nhập cư và du khách đến Nhật tăng. Nhưng với tỷ lệ sinh giảm, dân số già, Nhật Bản không có sự lựa chọn nào khác để tiếp tục duy trì những dấu hiệu hồi phục của nền kinh tế.
Báo cáo của Ban Dân số thuộc Bộ Kinh tế và Xã hội Nhật Bản nhận xét: “Để có thể duy trì số dân trong độ tuổi lao động với mức của năm 1995 (87,2 triệu), trong giai đoạn 1995-2050, Nhật Bản cần có 33,5 triệu người nhập cư. Việc giải quyết vấn đề trên lại không hề dễ dàng do tâm lý bài ngoại của các chính trị gia và báo chí không ngừng đưa tin tỷ lệ tội phạm người nước ngoài liên tục gia tăng. Nguyên nhân chính là bất cứ nỗ lực đề ra chính sách nhập cư nào cũng đều không được cổ vũ.
Dự kiến, một trong những nội dung sẽ được Chính phủ Nhật Bản thảo luận trong thời gian tới là áp dụng hệ thống an sinh xã hội linh hoạt hơn và hỗ trợ sinh viên nước ngoài đang học tập tại Nhật Bản tìm việc làm. Ngoài ra, Nhật Bản cũng sẽ xem xét tạo điều kiện cho người nước ngoài đang làm việc tại Nhật Bản cũng như người thân của họ được hưởng các ưu đãi về dịch vụ giáo dục, y tế...
Lao động nhập cư luôn đóng vai trò quan trọng ở Nhật Bản do người dân nước này ngày một già đi. Đến năm 2020, có 25% dân số Nhật Bản ở độ tuổi trên 65 và nước này sẽ có dân số già đi với tốc độ nhanh nhất thế giới. Dân số Nhật Bản hiện nay khoảng 127 triệu người và theo ước tính sẽ giảm xuống còn 82 đến 99 triệu trong năm 2050. Bộ Tư pháp ước tính, lực lượng lao động sẽ giảm xuống 10%, chỉ còn 60 triệu vào năm 2025 và làm GDP của Nhật giảm 6%.
( Theo IHT, THX )
Bookmarks