Nhật Bản “vật lộn” với căn cứ quân sự Mỹ

Nhật Bản đã phải “vật lộn” với vấn đề gai góc, đó là việc tổ chức lại các căn cứ quân sự Mỹ trên phía Nam đảo Okinawa vào ngày hôm qua (04/11), chỉ 1 tuần trước khi Tổng thống Mỹ Barack Obama có chuyến thăm đầu tiên tới Nhật Bản.
Việc Ngoại trưởng Nhật Bản Katsuya Okada hủy chuyến thăm Washington vào phút chót đồng nghĩa với việc mối quan hệ êm ả bị “gợn sóng” bởi những bất đồng về căn cứ quân sự dù ông cho rằng do lịch trình làm việc bận rộn nên ông không thể thực hiện chuyến công du Washington theo kế hoạch. Trong khi đó, Thủ tướng Yukio Hatoyama trong tình trạng đứng ngồi không yên khi bị quốc hội thúc ép giải quyết mối quan hệ vốn được coi cốt lõi trong việc dàn xếp an ninh trong khu vực.

Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ Kurt Campbell sẽ tới gặp ông Okada vào ngày mai, nhưng hiện chưa rõ liệu có tìm ra cách nào để loại bỏ những bất đồng khỏi chuyến viếng thăm sắp tới của TT Obama.

Hatoyama, người nhậm chức Thủ tướng Nhật Bản cách đây chưa đầy 2 tháng, cam kết xây dựng mối quan hệ bình đẳng hơn với Mỹ và xem xét các thỏa thuận an ninh song phương cùng nhiều vấn đề khác.

Trước khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử hồi tháng 8, ông cho biết, căn cứ Futenma của lính thủy đánh bộ Mỹ cần phải được rút khỏi hòn đảo này. Ý tưởng này nhận được sự ủng hộ của 70% người dân Okianwa trong một cuộc trưng cầu dân ý do tờ Ryukyu Shinpo và Mainichi Shimbun thực hiện trong tuần này. Tuy nhiên, Washington muốn tiếp tục với kế hoạch năm 2006 trong việc di chuyển tới căn cứ tại một khu vực thuộc Okinawa nhưng thưa dân cư hơn.

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Shigeru Ishiba thuộc Đảng Dân chủ Tự do (LDP) đã nhắm tới thỏa thuận của Thủ tướng Hatoyama với Mỹ trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin Reuters trong ngày hôm nay (05/11).

“Kể từ khi đảng Dân chủ lên nắm quyền, khối đồng minh này rơi vào khủng hoảng. Hiện khối đồng minh trong tình trạng rất nguy hiểm”, ông nhấn mạnh.

Ông Ishiba viện dẫn những bất đồng từ vấn đề căn cứ quân sự tới việc cắt giảm nguồn viện trợ mà Nhật Bản cung cấp cho các căn cứ quân sự Mỹ và khả năng chấm dứt sứ mệnh tiếp nhiên liệu tại Ấn Độ Dương để ủng hộ các hoạt động quân sự do Mỹ lãnh đạo tại Afghanistan.

“Chỉ nói “không” với mọi thứ mà Mỹ muốn không phải là cách để tạo ra một đối tác bình đẳng hơn,” ông cho biết thêm sau khi chất vấn Thủ tướng Hatoyama về vấn đề này tại quốc hội.

Chánh văn phòng nội các Nhật Bản Hirofumi Hirano phát biểu với báo giới rằng chuyến thăm Mỹ của Ngoại trưởng Okada bị hủy bỏ bởi vì ông không sắp xếp được lịch trình và bác bỏ khẳng định rằng điều này sẽ ảnh hưởng đến quan hệ Mỹ - Nhật.

Ông Obama sẽ thăm Nhật Bản lần đầu tiên trên cương vị là nhà lãnh đạo vào ngày 12-13/11 tới – chặng dừng chân đầu tiên trong khuôn khổ chuyến công du châu Á. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert Gates lên tiếng thúc giục Nhật Bản trong chuyến thăm hồi tháng trước để giải quyết những tranh cãi xung quanh căn cứ trên.

Thủ tướng Hatoyama, người đã gặp TT Obama tại New York bên lề một cuộc gặp của Liên hợp quốc vào tháng 9, khẳng định ông muốn có thêm thời gian để xem xét lại kế hoạch này và không coi chuyến thăm này là hạn chót để đưa ra quyết định.

“Những nỗ lực để duy trì khối đồng minh Mỹ - Nhật không chỉ là câu hỏi về việc tránh cuộc tranh cãi lớn. Đó là câu hỏi về sự tin tưởng lẫn nhau,” Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Shigeru Ishiba phát biểu.

Ông Hirano cho biết, kế hoạch xem xét lại thỏa thuận trên của chính phủ Nhật Bản không bị coi là tiêu cực. “Xem xét lại thỏa thuận với Mỹ đồng nghĩa với một động thái tích cực, quan tâm đến việc làm cho mối quan hệ sâu sắc hơn,” ông khẳng định

(Theo VIT)