Lò phản ứng số 3 và 4 tại Nhà máy điện hạt nhân Ohi ở tỉnh Fukui đã được khởi động lại nhưng số phận của 48 lò phản ứng khác vẫn bị bỏ lửng cho đến khi một cơ quan điều hành hạt nhân mới được ra đời vào cuối năm nay.
Lò phản ứng số 3 tại Nhà máy điện hạt nhân Ohi, nằm ở miền Tây Nhật Bản đã sản xuất điện hoà vào lưới điện quốc gia vào 5/7, sau một thời gian đóng cửa vì thảm hoạ động đất sóng thần vào năm 2011. Mặc dù đa số người dân Nhật Bản phản đối việc tái khởi động các lò phản ứng hạt nhân vì lý do an toàn. Tuy nhiên, giới chức Nhật Bản cho rằng, nền kinh tế lớn thứ 3 của thế giới này vẫn cần điện hạt nhân để tránh tình trạng thiếu điện trong những tháng cao điểm mùa hè. Lúc này dư luận đang quan tâm xem số phận 48 lò phản ứng hạt nhân khác, vốn bị ngừng hoạt động sau thảm họa Fukushima, sẽ ra sao trong tương lai.
Giới chức Nhật cho biết việc làm thế nào và khi nào các lò phản ứng khác có thể được tái khởi động phụ thuộc vào tiêu chuẩn an toàn do cơ quan điều hành hạt nhân mới đề ra mà cơ quan này dự kiến sẽ được thành lập vào tháng 9/2012.
Ủy ban điều hành hạt nhân gồm 5 thành viên này sẽ mang tính độc lập với chính phủ và các cơ quan xúc tiến hạt nhân hơn là Cơ quan An toàn Hạt nhân và Công nghiệp (NISA) thuộc Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp (METI).
Nhà máy điện hạt nhân Ohi
NISA bị chỉ trích là thiếu tính độc lập và kém chuyên nghiệp cũng như không ngăn chặn và xử lý hiệu quả cuộc khủng hoảng hạt nhân Fukushima. METI, cơ quan có sứ mệnh thúc đẩy điện hạt nhân, bị chỉ trích dữ dội là quá “thân mật” với NISA và ngành công nghiệp hạt nhân.
Hồi tháng 4, Bộ trưởng METI, Yukio Edano, cho biết: “Theo tôi, chúng ta cần chờ đợi các tổ chức điều hành hạt nhân mới ra đời để xác định độ an toàn của các lò phản ứng vì mục tiêu khởi động trong tương lai”.
Ngày 16/6, ông Edano nhắc lại rằng quá trình tái khởi động đối với các lò khác không thể được đẩy lên theo cơ chế điều hành hiện nay vì chính phủ không thể thuyết phục được Ủy ban An toàn Hạt nhân (NSC), vốn có trách nhiệm thẩm định các hoạt động kiểm tra độ an toàn của NISA, đảm nhiệm việc này.
NSC từng có kế hoạch giải thể vào cuối tháng 3 để mở đường cho một cơ quan điều hành mới ra đời vào tháng 4 khiến ủy ban này ở vào thế “treo giò” và làm tổn hại đến quyền quản lý của nó.
Một số lãnh đạo tỉnh có lò phản ứng cũng muốn có cơ quan mới phụ trách quá trình tái khởi động. Trong chuyến thăm METI ngày 5/6, tỉnh trưởng Saga Yasushi Furukawa cho biết: “Đối với các lò phản ứng khác ngoài nhà máy Ohi, tôi nghĩ đương nhiên cần phải có các cơ quan điều hành mới chỉ đạo quá trình này”. Vì vậy, xem ra ngành điện Nhật Bản sẽ phải tự xoay sở mà không có phần lớn các lò phản ứng trong mùa Hè năm nay.
Sau khi nối lại hoạt động và hòa vào lưới điện quốc gia của lò phản ứng Ohi, lò phản ứng số 3 của nhà máy Ikata ở Ehime là ứng viên lớn nhất cho việc tái khởi động và đây là lò duy nhất ngoài hai lò ở Ohi đã vượt qua được các cuộc thử nghiệm áp lực, cách thức đánh giá mức độ an toàn dựa trên mô phỏng các tác động của động đất và sóng thần.
Công ty điện lực Shikolu (SEPCO), đơn vị sở hữu nhà máy Ikata, ước tính lượng điện năng cung cấp trong tháng 8 sẽ vào khoảng 5,87 triệu kw mà không có điện hạt nhân trong khi nhu cầu tiêu thụ tối đa khoảng 5,85 triệu kw. Như vậy là khoảng cách chênh lệch điện năng dư thừa chỉ chiếm 0,3%. Trong khi đó, các nhà máy thường phải duy trì khoảng cách tối đa ít nhất 8% để đảm bảo nguồn cung điện năng ổn đinh.
Tuy nhiên, SEPCO tỏ ra bi quan về việc Ikata có thể hoạt động trở lại trong mùa Hè này do tiến trình chính trị đi đến nhất trí tái khởi động bị trì hoãn. Một quan chức phụ trách quan hệ công chúng của SEPCO, ông Ryuji Ogawa cho biết: “Dường như khó có thể khởi động lò phản ứng trước mùa Hè này”. Chính quyền ban đầu muốn thành lập một cơ quan điều hành hạt nhân mới vào tháng 4 để nó có thể tái khởi động một số lò phản ứng trước mùa Hè. Tuy nhiên, đảng Dân chủ Tự do (LDP) đã trì hoãn các cuộc thảo luận về dự luật liên quan khi cho rằng cơ quan này cần có tính độc lập nhiều hơn về mặt chính trị do lo ngại xảy ra xáo trộn một khi chính phủ cố gắng kiểm soát cuộc khủng hoảng Fukushima.
Cuối cùng, ngày 15/6, các chính đảng lớn đã nhất trí với bản sửa đổi dự luật mà Hạ viện thông qua một ngày sau đó. Dự luật thiết lập cơ quan giám sát hạt nhân theo đó việc thành lập sẽ diễn ra trong vòng ba tháng kể từ khi dự luật có hiệu lực. Một số cơ quan truyền thông cho biết cơ quan giám sát sẽ thành lập và đi vào hoạt động vào tháng 9 tới.
Theo dự luật này, 5 thành viên được chọn vào cơ quan điều hành cần phải được Quốc hội nhất trí. Cơ quan này sẽ được một văn phòng thư ký gồm hàng trăm nhân viên hỗ trợ. Trước đó, Bộ trưởng METI Edano cho biết “cơ quan này kiểm tra độ an toàn của các lò phản ứng và đưa ra các quyết định độc lập”, đồng thời cho biết ngay là cả lò số 3 và 4 ở Ohi có thể lại phải ngừng hoạt động nếu chúng không đáp ứng đủ các tiêu chuẩn đánh giá của cơ quan giám sát mới. Theo cơ chế điều hành hiện nay, các công ty điện lực phải trình các kết quả đầu tiên trong báo cáo thử áp lực giai đoạn hai lên NISA. Nếu cơ quan này nhất trí, NSC sẽ kiểm tra xem quyết định trên đã hợp lệ chưa. Sau đó, các bộ trưởng sẽ bàn thảo xem các lò phản ứng có đủ độ an toàn để khởi động hay không và tiến hành đối thoại với các lãnh đạo địa phương, nơi đặt lò phản ứng.
Trước khi xảy ra trận động đất sóng thần thagns 3/2011, điện hạt nhân chiếm tới 40% nguồn cung điện năng của SEPCO. Ông Ogawa cho biết việc mua nhiên liệu dùng cho nhiệt điện mỗi ngày sẽ ngốn khoảng 400-500 triệu yên so với trước thảm họa kép. Tuy nhiên, ngay cả ở nhà máy Ikata, khung thời gian cho việc tái khởi động lò phản ứng số 3 vẫn còn chưa rõ ràng.
Chính phủ Nhật Bản cho biết khu vực Kyushu và Hokkaido sẽ phải vật lộn để đáp ứng cho kỳ được nhu cầu tối đa trong mùa Hè vì họ dự kiến lượng thiếu hụt điện năng từ 1,9 – 2,2%. Do đó, Kyushu dự kiến sẽ giảm bớt nhu cầu tối đa tới 10% trong khi Hokkaido tới 7%.
Trong khi đó, Công ty điện lực Tokyo- TEPCO, sẽ không thể sử dụng nhà máy Kashiwazaki-Kariwa ở Niigata, nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới, thực tế sẽ có lượng điện năng dự kiến chiếm 4,5% vì TEPCO buộc phải tăng cường sản xuất nhiệt điện để xử lý cuộc khủng hoảng Fukushima.
Trong bối cảnh Nhật Bản sẽ không có nhiều năng lượng hạt nhân trong mùa Hè này, Thủ tướng Yoshihiko Noda nhấn mạnh rằng nước này sẽ vẫn phải phụ thuộc vào điện hạt nhân trong thời điểm hiện nay vì việc chuyển sang nhiệt điện sẽ khiến các công ty điện lực tăng chi phí nhiên liệu mà hệ quả của nó sẽ đổ lên đầu người tiêu dùng. Nếu Nhật Bản đặt dấu chấm hết đối với điện hạt nhân hoặc tiếp tục tránh việc tái khởi động các lò phản ứng, tất cả sẽ lâm vào đường cùng.
PV (Theo Thời báo Nhật Bản)
(Toquoc)
Trả Lời Với Trích Dẫn
Bookmarks