Xem Tsure và Tôi trong một đêm tối tháng Tám có mưa. Khi bắt đầu xem, mưa rơi rỉ rả. Kết thúc phim, mưa vẫn rỉ rả rơi. Đã từng ước gì trong giấc mơ đêm đó, một hàng hiên đầy nắng và tiếng mưa rơi đầu hồi sẽ cùng xuất hiện song song.
Xem xong rồi, tối nay ngồi nhớ lại, viết những dòng này, vẫn là một đêm tối Tháng Tám mưa rơi.
Khi bộ phim trôi qua, 2 tiếng lẻ 1 phút đã trôi qua, hình ảnh đọng lại rõ rệt nhất là hàng hiên đầy nắng của nhà Takasaki, là cành hoa trà mùa đông nở sớm rung rinh trong buổi mai, là gương mặt cô gái nhỏ rạng rỡ giữa gian phòng chất đầy đồ vật cũ, là cái
dáng đứng nhìn từ phía sau của “ai đó” trong gian bếp sớm, và nụ cười hiền thật hiền pha lẫn chút lo âu (hoặc là lúc nào cũng luôn luôn lo âu như thế) trên gương mặt luôn tỏa ra vẻ ngượng ngùng dễ mến của người thanh niên có tên gọi Tsure.
Lúc chưa xem phim, vẫn nghĩ Tsure là tên của một cô gái cơ, như là vai diễn của Aoi chẳng hạn, nên khi cảnh phim bắt đầu, nghe Haru-san giới thiệu về chồng cô, cứ có cảm giác như đã bị lừa suốt 2 năm qua. Hóa ra Tsure là tên con trai, là một biệt danh bà xã nhỏ dành cho ông xã nhỏ. Mình ở ngoài phim, cô ở trong phim, vậy mà lần nào nghe cô gọi lên cũng có cảm giác thương thương là, yêu yêu lạ. Mãi đến khi xem đến những phút cuối của phim, cảnh anh đứng trên bục giữa khán phòng tự giới thiệu: “Tsure...là tôi” cùng một nụ cười nửa vụng về nửa ngượng ngùng quen thuộc, chợt có cảm giác như bừng tỉnh, sực hiểu ra vì sao con người ấy lại được gọi là Tsure, vì sao cái tên ấy khi được thốt lên bởi Haru-san lại luôn gây ra cảm giác về một thế giới bình yên và nhỏ bé như vậy.
Có một điều hiển nhiên là mình thích phim này. Thích từ lúc mở màn, với Igu là nhân vật xuất hiện đầu tiên, dẫn ta đến với câu chuyện trong lành giữa hai con người giản đơn cùng sống bên nhau một cách giản dị dưới mái nhà ấy. Để Igu là “hướng dẫn viên” đầu tiên cho khán giả, đạo diễn quả là một người hóm hỉnh và tinh tế. Góc quay dựa theo góc nhìn của Igu càng làm tăng thêm hiệu quả, khán giả trong thoáng chốc cảm thấy mình hòa làm một với Igu, không còn là kẻ ngồi bên ngoài, cách xa màn hình mà theo dõi câu chuyện nữa. Chúng ta đang ở đấy, trên nền chiếu tatami ấy, cùng Igu bước từng bước một, chậm rãi nhưng tự tin, vì đích đến cuối cùng là căn bếp cùng món rau xanh ta đã quen thuộc trong bấy lâu sinh sống. Theo bước Igu, khán giả trở thành một phần của bộ phim, một nhân vật vô hình, phá vỡ khoảng cách thực-ảo lâu nay, đến gần hơn, tham gia vào đời sống riêng của những nhân vật đang hiển hiện ngay trước mắt mình.
Mạch phim được thuật lại chỉ qua lời kể và góc nhìn của Haru-san. Nhưng cô không phải là một kẻ lắm lời. Haru-san rất kiệm lời, chỉ nói những gì cần nói và cũng có thể là những điều cô biết. Rất nhiều nội dung khác trong phim được truyền tải đến khán giả không phải bởi lời nói mà qua diễn xuất của diễn viên. Sẽ có người cho rằng phim này đơn giản và có phần buồn tẻ nhưng thật ra thì không phải vậy. Từ sau khi Tsure nghỉ việc, những cảnh phim chỉ diễn ra quanh đi quẩn lại trong căn nhà nhỏ. Hay nói đúng hơn, phần lớn thời gian của 121 phút ấy, những cảnh phim đã chỉ diễn ra quanh đi quẩn lại trong căn nhà ấy. Góc khuất bình yên của họ, bước vào và khép cửa lại, mọi ồn ào của thế giới xô bồ ngoài kia đã ở lại sau lưng. Giã biệt những chuyến tàu dư thừa người và thiếu thốn không khí. Giã biệt những cuộc gọi từ khách hàng kính mến nhưng quá giỏi càu nhàu. Giã biệt khuôn mặt thành phố nhìn từ trên cao, u ám và buồn đau, khắp nơi nơi giao lộ và đại lộ như những đường rãnh dọc ngang, sẽ hút ngay một ai đó lỡ đứng trên cao và nhìn xuống trong những lúc u sầu. Đổi lại, trong ngôi nhà của ta, là những giấc trưa đẫy người, tiếng kêu ro ro của quạt máy thổi bay hơi nóng, vết ố giống hệt Igu trên trần nhà, ngoài sân hoa anh đào sắp nở, hàng hiên đầy nắng, gió mát phất phơ,...
Nhưng trước đó, có những điều cần phải vượt qua, bằng sự vững vàng của chính ta và sự quan tâm đến từ người bên cạnh, vợ của ta, bà xã thân yêu của ta, nhà ta đó, người đã ở trước mặt Chúa và Cha mà nắm lấy bàn tay ta, ***g vào đó chiếc nhẫn cưới, tuyên thệ những câu vớ vẩn nhất nhưng đồng thời cũng ý nghĩa nhất, rồi dễ dàng như thế, biến ta trở thành của cô ấy và cô ấy thành của ta.
Cả bộ phim này, có thể so sánh với hình ảnh một cán cân. Hệt như cái tên tiếng Việt vậy: Tsure và Tôi. Bạn nhìn thấy sự cân bằng trong cái tên ba từ đó chứ, một tên riêng, một đại từ và một liên từ, thật giống một cán cân, có phải không?
Khi câu chuyện bắt đầu, quả cân đã chạy về phía Tsure rồi, thế nên cân nghiêng hẳn về một bên, khiến cho Tsure vui buồn thất thường, khiến cho Haru-san một lúc nào đó phải kêu lên: “Nhà em bị trầm cảm rồi, xin hãy cho em công việc!”
Như thế, mọi việc là do quả cân chạy lệch ấy mà ra? Đúng vậy, nó đã lệch từ khi họ bắt đầu quen nhau, Tsure là người chăm sóc và Haru-san là người được chăm sóc. Một mối quan hệ muốn khăng khít và bền lâu không thể nào chỉ cho và nhận một chiều như thế được. Trong một khoảng thời gian dài, Tsure bươn chải mọi việc bên ngoài, còn Haru chỉ ngồi nhà và vẽ. Giữa phim có một cảnh, Haru ngồi trên sofa dán mắt vào chương trình tấu hài trên ti vi và ôm bụng cười, cách đó một bức vách, Tsure ngồi quay lưng lại và nghe nhạc bằng tai nghe. Sau đó anh quay ra, gọi tên cô và bảo lưng anh đau quá. Nhưng Haru khi ấy còn mải xem và mải cười nên đáp lại rất qua loa. Tsure cuối cùng cũng đành cho qua. Cảnh phim ấy, diễn ra trong một gia đình, dưới một mái nhà của hai người trẻ yêu nhau, không hiểu sao lại khiến cho mình cảm thấy cô đơn quá. Ừ, cô đơn quá, như thể tấm vách chắn ngang ấy đã ngăn đôi họ ra, mỗi người một phía, không thể hiểu được tâm tư của bạn đời mình.
Từ khi Tsure ngã bệnh, quả cân cũng đứng yên, hoặc là nó đã chạy đến tận cùng đầu bên này rồi, nhúc nhích thêm chút nữa là sẽ rơi xuống ngay. Mà đúng là thế còn gì, lẽ ra đã rơi mất rồi, may nhờ Haru-san kịp thời nhận ra và ngăn lại. Tsure trong phòng tắm. Cảnh đó với mình rất đáng yêu. Không biết nữa, phim này khiến cho mình hồ đồ mất rồi. Có những cảnh rất buồn mình vẫn không nhịn được mà ngồi cười hihi. Có những cảnh rất vui mình đã cố cầm lòng nhưng mũi vẫn sụt sịt. và mình thật không còn nhận ra Sakai Masato nữa. Mình đã xem phim của anh liên tiếp trong mấy ngày trước đó, với những hình tượng trái ngược hoàn toàn so với Tsure, và cũng đã chuẩn bị sẵn tinh thần trước khi xem phim này, quên đi, quên đi. Quên Isesada đi, quên Hanzawa Naoki đi, quên cả Arikoto đi,... Cuối cùng lại thấy chẳng cần cố gắng tí nào đã làm được, hihi. Tạo hình và hóa trang có lẽ là một lý do, nhưng Sakai Masato thật sự có một gương mặt của diễn viên. Không phải mình khen anh già đẹp hay cool ngầu gì đâu. Mà là một gương mặt biết diễn và phù hợp với việc diễn xuất. Cũng là anh đó mà sao ánh mắt, nụ cười, dáng dấp và thần thái của Tsure khác hẳn. Hiền thật hiền, lành thật lành, nhìn nếp nhăn giữa hai chân mày là biết con người này lúc nào cũng có chuyện lo lắng trong lòng, nhìn nụ cười lúc nào cũng ngập ngừng là biết tính anh rụt rè giỏi nhẫn nhịn,...
Nói chung là mình thích Tsure lắm lắm luôn, không ít hơn tí nào so với các nhân vật khác anh từng hóa thân. Sống cả đời bên một người như Tsure cũng tựa như đi một chặng đường dài không biển lớn núi cao. Chỉ có đồng bằng hoặc là bình nguyên. Chỉ có những cảm xúc chân phương và giản dị, thầm lặng và dài lâu.
Một điều khác mình muốn nói là nhân vật Tsure có một điểm rất ngộ. Chúng ta biết mọi điều về anh qua lời kể của Haru-san và căn bệnh của anh thật sự rất kỳ quặc. Có những phân cảnh, đơn cử như những lúc Tsure suy sụp tinh thần, hay khóc và tự kỷ chui chăn, rồi xả nước và tự tử bằng khăn lông trong toa lét, nếu diễn xuất không khéo sẽ rất giả tạo, gây phản cảm cho người xem. Mình khen anh già riết cũng ngại nên chỉ dám len lén nói thêm là chính những cảnh vừa kể trên mới khiến cho nhân vật Tsure đi vào lòng mình đến thế :”>
Tsure bệnh rồi, vai trò giữa hai người cũng hoán đổi cho nhau. Haru-san trở thành người chăm sóc và Tsure là người được chăm sóc. Quá trình hoán đổi này xảy đến dần dần từng chút một, từ việc vợ bắt chồng đi khám bác sĩ, rồi sau đó là bắt nghỉ việc (chồng không bỏ việc là vợ bỏ chồng, hehe), sau đó nữa là thực phẩm dinh dưỡng và cách thức nghỉ ngơi hàng ngày. Nguyên quãng phim này mình ngồi coi mà cười từ khúc khích đến rúc rích, dễ thương, dễ thương quá đi mất. Chẳng biết làm sao kể rõ sự dễ thương này. Nằm lăn qua lăn lại nè, ôm Igu cùng ngủ nè, rước Chibi về nhà nè, chồng ăn nattsu mà vợ chê không ăn nè, hoàng tử ngủ ngày và công chúa trông giấc nè,...
Quả cân đã từ từ từ từ chạy về phía bên kia. Khi nó dừng lại ở điểm cân bằng thì trong phim tương ứng là cảnh Tsure đứng trên bục phát biểu giữa hội trường. Còn muốn biết ảnh nói thêm gì khác sau cái câu: “Tsure...là tôi” kia thì bạn phải xem phim mới được. Bởi vì, có những cảm xúc tự mình cảm nhận vẫn hay hơn là được người khác kể lại cho nghe.
Trong những phim điện ảnh Nhật mình xem qua thì kết thúc của phim này có thể nói là viên mãn nhất. Một cảm giác thỏa mãn gần như trọn vẹn. Thích nhất là cảnh sau cuối hai vợ chồng dắt nhau về lại nhà, ra hiên nằm tắm nắm và ngắm hoa đào. Từ khi xem Hikari no Hotaru thì mình đem lòng yêu luôn hàng hiên của những ngôi nhà Nhật. Ngôi nhà trong phim này càng đáng để yêu hơn. Có bàn ghế mây ngồi uống trà, có bậc cửa lên xuống, có cây có cỏ có hoa, có khoảng sân sau đầy nắng dành phơi đồ, có ông bác hàng xóm là người yêu hoa cỏ,...
Cho đến cuối cùng, Haru-san vẫn chẳng buồn giải thích cho chúng ta biết vì sao lại gọi Tsure là Tsure, mà ta cũng chẳng buồn thắc mắc chi nữa, vì hình như là, dường như là, Tsure ấy mà, mới đúng là Tsure thôi :”).
-----
P/s 1: người ta trả cả gốc lẫn lãi luôn rồi đó nha :”}
P/s 2: bình thường không hay chèn hình vào bài nhưng cái này dài quá, chữ nghĩa cứ chùm nhum thiệt đau cả mắt, mà hai người đẹp cho ở không cũng uổng
Trả Lời Với Trích Dẫn
Bookmarks