Và nguy cơ tiềm ẩn

Sau mỗi tai nạn, người Nhật đều có những biện pháp khẩn trương để khắc phục và phòng ngừa. Tuy nhiên, trục trặc vẫn cứ xảy ra. Theo Hãng tin BBC, trong năm nay, có 12 công ty quản lý các nhà máy điện nguyên tử tại Nhật thừa nhận đã gặp hàng ngàn vấn đề trục trặc. Từ thực tế đó, nhiều người dân trên khắp đất nước đã tham gia các phong trào chống lại việc xây dựng cơ sở điện hạt nhân mới. Tòa án cũng tiếp nhận hồ sơ liên quan đến vấn đề này với một thái độ nghiêm túc hơn.

Hiện những người chống hạt nhân đang đặt câu hỏi về khả năng chống chọi của các nhà máy điện trước những trận động đất lớn. Theo luật pháp Nhật Bản, các nhà máy hạt nhân bắt buộc phải được thiết kế và xây dựng với những tiêu chuẩn khắt khe, có thể chịu được địa chấn mạnh 6,5 độ Richter. Chính phủ hiện đang xem xét nâng tiêu chuẩn lên mức 6,9 độ Richter.

Trên thực tế thì rất nhiều nhà máy điện hạt nhân đã đáp ứng được tiêu chuẩn trên. Các chuyên gia tại Hamaoka, khu vực nằm phía nam Tokyo, cho biết nhà máy điện hạt nhân tại đây có thể chịu được địa chấn mạnh 8,5 độ Richter. Tuy nhiên, nếu có một trận động đất mạnh hơn thế thì khó có thể biết trước được điều gì sẽ đến. Trận địa chấn gây ra sóng thần ở Ấn Độ Dương vào năm 2004 mạnh tới 9,0 độ Richter và không có gì đảm bảo rằng một trận động đất như thế không thể xảy ra tại Nhật Bản, quần đảo nằm trên một vùng địa chất rất xung yếu.

Nhưng nhiều người cho rằng mối đe dọa từ thiên nhiên có thể không lớn bằng sai sót do con người gây ra. Các chuyên gia Nhật Bản đã đưa trận động đất Hanshin vào năm 1995 ra làm dẫn chứng. Trận động đất khủng khiếp này đã khiến một phần thành phố Kobe bị biến thành đống đổ nát và cướp đi sinh mạng của hơn 6.000 người nhưng không gây nhiều tổn hại cho các nhà máy điện hạt nhân trong khu vực.

Các tai nạn hạt nhân tại Nhật Bản, trừ sự cố Kashiwazaki-Kariwa cách đây ít ngày, cũng đều xuất phát từ sai sót của con người chứ không phải do thiên tai. Nhưng dù nguyên nhân là gì thì thực tế cũng đã cho thấy có nhiều nguy cơ tiềm tàng từ các nhà máy điện hạt nhân. Cuộc tranh cãi về vấn đề này chắc chắn sẽ còn tiếp tục kéo dài tại xứ sở hoa anh đào.

Một số sự cố hạt nhân tại Nhật

1999: 2 người chết trong vụ nổ tại nhà máy Tokaimura
2003: 17 lò phản ứng của Công ty điện lực Tokyo đóng cửa vì sự cố
2004: 5 công nhân thiệt mạng trong vụ bể đường ống tại Mihama 2007: Rò rỉ phóng xạ tại Kashiwazaki-Kariwa theo sau một trận động đất
Đỗ Hùng
TNOL