Chính phủ Nhật Bản vừa cho biết đang tính chuyện tham gia cùng Mỹ đệ đơn kiện Trung Quốc ra trước Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Nhật hiện đang lo ngại trước những cáo buộc rằng, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Nhật, cho các công ty nhà nước được hưởng các mức thuế ưu đãi – qua đó tạo cho các công ty này những lợi thế không công bằng.

Phía Nhật cho biết đang tìm hiểu thêm về các cáo buộc. Bộ trưởng phụ trách Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp của Nhật Bản, ông Akira Amari, cho biết: “Chúng tôi hi vọng sẽ sớm có quyết định về việc có tham gia với Mỹ làm bên thứ ba trong vụ kiện này không; điều đó còn tuỳ thuộc vào kết quả điều tra”.

Người dân Trung Quốc đang giàu lên theo đà tăng trưởng kinh tế nên Trung Quốc đang và sẽ là thị trường tiềm năng cho các sản phẩm điện tử của Nhật.

Vì vậy nên Nhật đã tỏ động thái muốn là bên thứ 3 trong vụ kiện này.



Bộ trưởng phụ trách Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản, ông Akira Amari. Ảnh AFP.


Trước khi có động thái của Nhật, Trung Quốc cũng đã bày tỏ quan điểm rằng, họ "lấy làm tiếc" về việc Mỹ đệ đơn kiện lên WTO thay vì tiếp tục với các cuộc đàm phán song phương.

Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc hôm 3/2 vừa lên tiếng rằng, Trung Quốc "lấy làm tiếc" về việc Mỹ đệ đơn kiện lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vì những trợ cấp trong các lĩnh vực như thép, đồ gỗ, giấy, công nghệ thông tin và một số mặt hàng công nghiệp khác.

Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc cho rằng, đáng ra phía Mỹ nên tiếp tục với các cuộc đàm phán song phương, vốn đã được duy trì lâu nay, để đi đến thoả thuận hợp lý giữa hai bên hơn là có động thái như vậy.

Trước sức ép liên tục của Quốc hội, ngày 2/2 chính quyền G. W. Bush đã chính thức phát đơn lên Tòa án trọng tài của WTO để kiện Trung Quốc có những hành động buôn bán không bình đẳng.

Cụ thể, Mỹ chính thức đệ đơn khiếu nại Trung Quốc lên WTO vì những trợ cấp không đúng trong các lĩnh vực như thép, đồ gỗ, giấy, công nghệ thông tin và một số mặt hàng công nghiệp khác, báo hiệu cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung.

Đại diện Thương mại Mỹ Susan C. Schwab đã cáo buộc Trung Quốc áp dụng các chính sách hỗ trợ của Chính phủ và chính sách ưu đãi thuế để tăng khả năng cạnh tranh của các công ty Trung Quốc, gây thiệt hại cho các công ty Mỹ và các nước khác.

“Trung Quốc sử dụng thuế cơ bản và các công cụ khác để khuyến khích xuất khẩu, trong khi phân biệt đối xử với các loại hàng nhập khẩu. Các loại trợ cấp của Trung Quốc đã làm méo mó môi trường kinh doanh với các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Mỹ”, bà Susan Schwab cho biết.

Mỹ cho rằng việc Trung Quốc buôn bán không bình đẳng như vậy chính là nguyên nhân chủ yếu gây ra thâm hụt thương mại lớn giữa Mỹ và Trung Quốc.

Tuy vậy sau khi đệ đơn, Mỹ và Trung Quốc sẽ có các buổi thương lượng hòa giải trước khi quyết định có yêu cầu WTO làm trọng tài phán xử vụ việc hay không. Theo đúng luật, WTO phải xem xét để ra quyết định cuối cùng về việc liệu những hỗ trợ của Chính phủ Trung Quốc có vi phạm quy định của WTO hay không.

Nếu Mỹ giành chiến thắng thì có thể áp dụng một số biện pháp trừng phạt kinh tế đối với Trung Quốc nếu nước này vẫn giữ các hình thức trợ cấp nêu trên. Nhưng để đạt được điều đó, chắc chắn Mỹ cũng phải mất 2 đến 3 năm. Ngược lại, nếu Trung Quốc thắng, nước này có thể tiếp tục duy trì các hình thức trợ cấp đó.

Đây là vụ kiện lên WTO lần thứ 2 của Mỹ đối với Trung Quốc kể từ khi Bắc Kinh chính thức gia nhập tổ chức này năm 2001. Tháng 3/2006 Mỹ cũng đã phát đơn kiện Trung Quốc sử dụng hệ thống thuế bất hợp pháp để ngăn chặn việc nhập khẩu các linh phụ kiện ôtô vào thị trường Trung Quốc.

Theo các nhà phân tích, các doanh nghiệp sản xuất điện tử, thép và giấy của Mỹ sẽ được lợi nhiều nhất từ việc Mỹ kiện Trung Quốc lên WTO.

Nhật Vy (Theo Xinhua, AP, CNN)
baomoi