Trong khi các thị trường vốn thu hút nhiều lao động như Malaysia, Trung Đông đang gặp khó khăn, thì những tín hiệu khả quan từ thị trường Nhật Bản đã mở ra những hứa hẹn mới trong công tác XKLĐ năm 2008.


Cty Maruai Unity phỏng vấn tuyển dụng tu nghiệp sinh Việt Nam tại Công ty Tracimexco. ảnh: V.H

Là một trong những thị trường XKLĐ truyền thống của Việt Nam, từ trước đến nay, Nhật Bản luôn hấp dẫn người lao động bằng chính sách tiền lương hợp lý, quan hệ lao động tốt và ít rủi ro. Tuy nhiên, những năm trước đây, vì nhiều lý do, thị trường này tiếp nhận không nhiều - trung bình mỗi năm chỉ khoảng 2.500 người. Song, năm 2007, con số này đã tăng vọt lên 4.000 người và có khả năng sẽ tăng mạnh trong năm 2008 này.

Cầu cao hơn cung

Trao đổi với chúng tôi, ông Shibata - Giám đốc Công ty Koon Kougyo thuộc Hiệp hội JMS- cho biết: "Có hai lý do khiến cho Nhật Bản ngày càng cần nhiều người lao động nước ngoài. Thứ nhất là do yêu cầu phát triển nhanh chóng cả về qui mô lẫn chất lượng của nền kinh tế.

Thứ hai là tuổi trung bình của dân số Nhật Bản đang có chiều hướng ngày càng già đi, số người trong độ tuổi lao động ít dần. Nếu không có nguồn lao động nước ngoài thì sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới tốc độ phát triển". Chính vì thế, trong năm qua, các doanh nghiệp Nhật Bản đã ráo riết tìm đến các nước XKLĐ, trong đó có Việt Nam để tìm kiếm nguồn nhân lực.

Ông Suminori- giám đốc Công ty Maruai Unity- cho biết: "Cty chúng tôi hiện có trên 1.000 lao động nước ngoài, trong đó chiếm phần lớn là lao động Việt Nam. Tuy nhiên, nhu cầu còn nhiều, và chúng tôi đã lên kế hoạch trong năm nay sẽ tuyển thêm 200-400 lao động Việt Nam".

Ngay trong những ngày đầu năm 2008, ông Suminori đã có mặt tại Việt Nam để tổ chức phỏng vấn tuyển chọn 35 lao động. Sau khi cuộc phòng vấn kết thúc, ông tỏ ý hài lòng: "Tôi đã chọn được 35 người khá ưng ý. Họ sẽ là những cộng sự đắc lực của chúng tôi trong tương lai. Còn bây giờ, chúng tôi đang nghĩ đến những cuộc phỏng vấn tuyển dụng sắp tới. Biết đâu, con số tu nghiệp sinh Việt Nam mà chúng tôi tuyển chọn không chỉ dừng lại ở vài trăm như đã định...".

Theo ông Lê Anh Tuấn- Giám đốc Trung tâm XKLĐ Tracimexco, các ngành nghề cần tuyền nhiều thu nghiệp sinh là điện tử (chủ yếu là nữ, chiếm 60% số lượng) và cơ khí (lao động nam, làm nghề hàn, tiện, dập kim loại, sơn...). Ông Tuấn cho biết: Trước đây, các doanh nghiệp XKLĐ có đơn hàng Nhật Bản thường không phải "rao tuyển", chỉ cần đăng thông báo trên báo chí thì lập tức sẽ có rất đông người lao động đến đăng ký.

Nhưng giờ đây, để đáp ứng được yêu cầu của đối tác, các doanh nghiệp phải chủ động tìm về các địa phương, phối hợp với ngành LĐ- TB&XH và các cơ quan chức năng để tạo nguồn. Thế mà vẫn có không ít trường hợp không thể đáp ứng nhu cầu của đối tác về số lượng tu nghiệp sinh.

Thông tin từ nhiều doanh nghiệp XKLĐ trên phạm vi cả nước cũng cho thấy, lượng đơn hàng yêu cầu lao động Việt Nam của các đối tác Nhật Bản đang có chiều hướng tăng mạnh. Có những doanh nghiệp rao tuyển đều đặn 20-25 người/tháng. Ông Nguyễn Quốc Anh- Giám đốc Chi nhánh Công ty Milaco tại TP. Hồ Chí Minh- nhận xét: "Cứ với đà này, một khi lực lượng lao động Việt Nam đáp ứng được yêu cầu về chất lượng của đối tác, thì khả năng mỗi năm có hàng chục nghìn tu nghiệp sinh được phía Nhật Bản tiếp nhận không phải là điều không thực tế".

Yêu cầu cao hơn

Ông Nagasue Suminori- Giám đốc Công ty Maruai Unity- cho biết: "Hiện nay các doanh nghiệp Nhật Bản cần nhiều tu nghiệp sinh có trình độ tay nghề và khả năng ngoại ngữ (tiếng Nhật). Vì thế, các kỳ phỏng vấn tuyển dụng cũng trở nên khó khăn hơn". Ngoài ra, đại diện của Công ty Shigetekku Kougyo còn cho biết thêm: "Không chỉ quan tâm đến trình độ tay nghề, mà chúng tôi còn rất quan tâm đến tư cách đạo đức, ý thức tác phong của người lao động.

Việc một số tu nghiệp sinh Việt Nam sau khi sang Nhật được một thời gian thì bỏ trốn đã gây rất nhiều phiền toái cho đơn vị tiếp nhận tu nghiệp sinh".

Về vấn đề này, nhiều giám đốc doanh nghiệp XKLĐ Việt Nam cho rằng, đã đến lúc cần phải có những thay đổi cơ bản về cách thức tuyển chọn cũng như nội dung, phương pháp đào tạo, giáo dục định hướng cho người lao động. Ông Lê Anh Tuấn cho biết, Trung tâm XKLĐ Tracimexco đã ký hợp đồng tuyển dụng với Sở LĐ- TB&XH các tỉnh Đồng Tháp, Bến Tre, Long An, thành phố Cần Thơ... để tìm nguồn lao động.

Những lao động này sau khi được giới thiệu cho doanh nghiệp sẽ phải trải qua một vòng sơ tuyển khá chặt chẽ. Những người trúng tuyển sẽ được đào tạo nghề tại Trường đào tạo của công ty trong thời gian 3-4 tháng. Trong thời gian đó, họ còn phải theo học một khóa Nhật ngữ và tham gia khóa giáo dục định hướng để tiếp nhận những kiến thức cơ bản về phong tục tập quán, luật pháp của nước sở tại.

Đó cũng là cách làm phổ biến mà hầu hết các doanh nghiệp XKLĐ sang Nhật Bản đều đang áp dụng hiện nay. Bên cạnh đó, không ít doanh nghiệp đã tìm đến các trường nghề để tuyển lao động kỹ thuật. Ông Lê Văn Hạ- Trưởng phòng xuất khẩu chuyên gia, Công ty XKLĐ- thương mai và du lịch Sovilaco- cho biết: "Những lao động được đào tạo nghề một cách bài bản, nhất là có tay nghề bậc cao, thì sẽ rất dễ dàng được các doanh nghiệp Nhật Bản tuyển dụng và được hưởng mức lương khá cao".

Việt Hùng
NLĐ