Tỷ lệ lạm phát cơ bản của Nhật Bản đã tăng lên mức cao kỷ lục mới là 1,2% trong tháng 3/08, trong bối cảnh giá năng lượng và thực phẩm leo thang - mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 3/1998 và là tháng tăng thứ 6 liên tiếp. Con số này vẫn chưa tính đến giá thực phẩm tươi sống dễ biến động ở nước này.

Nỗ lực chưa có kết quả:

Mặc dù Ngân hàng trung ương Nhật Bản (BoJ) trong nhiều năm qua đã nỗ lực chấm dứt tình trạng giảm phát, song việc giá tiêu dùng tăng trở lại ở nền kinh tế lớn nhất châu Á này đã làm dấy lên những lo ngại đối với các nhà hoạch định chính sách bởi việc tăng này chủ yếu là do chi phí nhập khẩu leo thang.

Giá dầu mỏ, vật liệu thô và thực phẩm tăng làm ảnh hưởng đến các công ty và các hộ gia đình, trong khi tốc độ tăng lương và chi tiêu tiêu dùng lại trì trệ.

Các nhà kinh tế cho rằng cho dù tỷ lệ lạm phát tăng, song BoJ vẫn ít có khả năng tăng lãi suất trong thời gian trước mắt trước những lo ngại về tình hình “sức khoẻ” của nền kinh tế trong nước cũng như nền kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, với mức lãi suất 0,5% - mức thấp nhất trong các nền kinh tế chủ chốt - BoJ cũng không mặt mà với chính sách nới lỏng tiền tệ.

Chỉ số giá tiêu dùng ở Tôkyô, chỉ số hàng đầu để tính toán xu hướng chung của cả nước, đã tăng 0,7% trong tháng 4/08. Chỉ số này thường công bố sớm hơn 1 tháng so với số liệu lạm phát của Nhật Bản.

Tổng quan:

Trong khi đó, trong tài khóa 2007-08 (kết thúc ngày 31/ 3/08), Nhật Bản có 11.333 công ty phá sản, tăng 18,4% so với tài khóa trước và là mức cao nhất kể từ tài khóa 2000-01. Nguyên nhân dẫn tới tình trạng này là do giá nguyên liệu và năng lượng tăng, đồng yên cao và việc chính phủ Nhật Bản sửa đổi luật tiêu chuẩn xây dựng đã khiến lĩnh vực này bị đóng băng.

Có 299 công ty bị phá sản do giá nguyên liệu tăng cao, gần gấp hai lần so với con số 142 công ty bị phá sản vì lí do trên trong tài khóa 2006-07, trong đó 51 công ty bị phá sản vì giá dầu tăng - phản ánh tình trạng giá thành sản phẩm không theo kịp mức tăng của giá nhiên liệu.

Theo dự đoán của chính phủ Nhật Bản, triển vọng kinh tế của Nhật Bản trong thời gian tới không được cải thiện nhiều và số công ty phá sản trong tài khóa hiện nay vẫn sẽ ở mức cao.

Nhiều khả năng BoJ sẽ điều chỉnh giảm dự báo về tốc độ tăng trưởng kinh tế nước này trong tài khóa 2008 (kết thúc vào ngày 31/3/09), trong bối cảnh cuộc khủng hoảng trên thị trường tài chính vẫn tiếp diễn và kinh tế Mỹ suy yếu.

Trong báo cáo về triển vọng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này (sẽ được BoJ công bố vào ngày 30/4 tới), dư luận dự đoán BoJ sẽ đưa ra mức tăng GDP khoảng 1,5% cho tài khóa 2008, so với mức 2,1% trong báo cáo được ngân hàng công bố hồi tháng 10/07, và mức tăng 1,5-1,9% cho tài khóa 2009 (bắt đầu từ ngày 1/4/09).

Theo nhận định của các chuyên gia phân tích, BoJ -đã duy trì mức lãi suất 0,5% trong hơn 1 năm qua sau khi chấm dứt chính sách tiền tệ cực lỏng- trong thời gian tới sẽ không thay đổi chi phí đi vay ngắn hạn, với ưu tiên là duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế.

Hà Khoa
ĐTCK