[Giới thiệu] Gạo và nền văn hóa Nhật Bản

[Dép Xỏ Ngón]

Gạo là cây trồng quan trọng nhất của Nhật bản, và đã được trồng bởi người Nhật hơn 2000 năm. Sự quan trọng cơ bản của nó là nó phản ảnh nền văn hóa bởi vì thực tế là gạo đư­ợc sử dụng nh­ư một loại tiền tệ, và từ tiếng Nhật dùng nói về nấu cơm (gohan) cũng có nghĩa chung là "bữa ăn ". Ví dụ như nghĩa đen của bữa ăn sáng (asagohan) là “gạo buổi sáng".

Gạo của Nhật là những hạt gạo nhỏ khi được nấu thì sẽ trở nên dẻo. Đa số gạo đư­ợc bán là­ hakumai ("Gạo trắng"), Với phần bên ngoài của hạt (nuka) được tách ra. Đối với nhiều người thì gạo chưa được tách vỏ (gemmai) thì không ngon, nh­ưng tính phổ biến của nó ngày càng tăng gần đây bởi vì gemmai có nhiều chất bổ dư­ỡng và có lợi cho sức khoẻ hơn hakumai.

Sự đa dạng thứ hai của gạo được dùng ở Nhật Bản là gạo mochi(gạo nếp). Gạo mochi khi được nấu thì dẻo hơn các loại gạo truyền thống, và nó th­ường sử dụng cho sekihan ( nấu gạo mochi với đậu đỏ - cơm nếp đậu) hoặc làm thành bánh.

Gạo đ­ược chế biến thành nhiều sản phẩm và được chuẩn bị bằng nhiều cách khác nhau. Một vài sản phẩm được làm từ gạo được liệt kê trong danh sách bên dưới


Rượu nếp (sake hay nihonshu)
Rượu nếp thì thường được biết đến như là rượu sake, thường được xem như là rượu cồn ở Nhật Bản. Hai thành phần chính của rượu sake là gạo và nước.



Bột gạo
Bột gạo được dùng trong rất nhiều loại kẹo của người Nhật (wagashi) và bánh (phồng tôm). Ví dụ như daifuku là loại kẹo ngọt đỏ được bọc trong lớp bột gạo, còn kushi-dango là lọai bột dùng cho bánh bao hay bánh hấp.



Giấm
Gạo cũng được dùng để làm giấm, có nhiều lọai giấm khác nhau được dùng cho các lọai thức ăn khác nhau như giấm dùng cho xà lách hoặc để chuẩn bị cho món rượu sushi.

theo nguồn thongtinnhatban.net

[Kasumi]

Đôi nét về Gạo Nhật

Là nước công nghiệp có nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới, nhưng tại Nhật Bản, hình ảnh những cánh đồng lúa trải dài không phải là hiếm. Khí hậu ôn đới mát mẻ cùng sự cần cù của người nông dân đã cho ra đời những bông lúa trĩu hạt.

>> Kome - Gạo Thơm Trắng Ngần Nhật Bản

Cho đến nay, lúa vẫn là cây nông nghiệp chính của Nhật Bản. Mỗi năm, nước này sản xuất khoảng 10 triệu tấn gạo, đủ cung cấp cho thị trường nội địa và xuất khẩu sang một số nước.

Trong ẩm thực, người Nhật sử dụng gạo vào nhiều mục đích khác nhau

Trong ẩm thực, người Nhật sử dụng gạo vào nhiều mục đích khác nhau, tuy nhiên, phổ biến nhất vẫn là để nguyên hạt gạo trắng để nấu thành cơm. Là món ăn đơn giản nhưng lại ngon và no bụng, chính vì vậy, cơm là nguồn thực phẩm không thể thiếu trong bữa ăn của người Nhật và các nước khác.

Cơm nắm Onigiri

Ngoài cơm trắng đơn thuần, người Nhật còn có một số món khác được chế biến từ cơm. Cơm nắm Onigiri của Nhật Bản có hình tam giác, bên ngoài bọc rong biển. Trẻ con Nhật Bản rất thích món này. Để chống nóng và chống dính, người ta nhúng tay qua nước lạnh trước khi nắm cơm. Bên trong nắm cơm là mơ muối, cá hồi hoặc cá ngừ khô trộn nước tương. Cơm có thể được phủ bên ngoài một lớp vừng đen hoặc vừng trắng rang thơm.

Sushi

Sushi, món ăn nhanh truyền thống nổi tiếng của người Nhật, là sự kết hợp giữa cơm trộn giấm shari được phủ bên trên bởi những lát neta làm từ thịt, hải sản tươi sống, rong biển hoặc trứng chiên.

Ochazuke

Món Ochazuke, hay còn gọi là cơm chan nước trà xanh, thường được dùng vào mùa lạnh. Ochazuke là món ăn đơn giản nhưng rất ngon với cơm, nước trà nóng, rong biển cùng nhiều loại thực phẩm khác hòa quyện vào nhau.

Tamago Kake gohan là món cơm trộn trứng gà sống đánh tan trong nước tương cũng rất được người Nhật yêu thích. Hiện nay, có nhiều tiệm ăn chuyên phục vụ món này tại Nhật Bản.

Tamago Kake gohan

Một món ăn nữa cũng được làm từ cơm rất phổ biến tại Nhật, đó là món cơm càri. Cơm càri Nhật Bản hơi khác so với cơm càri Thái Lan và Ấn Độ ở chỗ nó không có vị cay. Cơm càri là một trong những món ăn rất được trẻ con Nhật Bản ưa thích.

Từ hạt gạo trắng với mùi thơm đặc trưng, người Nhật đã chế biến ra nhiều món ăn với những hương vị khác nhau. Sự cải biến đó làm phong phú thêm nền văn hóa ẩm thực vốn nổi tiếng tỉ mĩ và cầu kì này.

Thanh Tâm
THVL

[Kasumi]

Gạo Nhật - nét văn hoá cuả xứ sở Mặt Trời mọc

Nếu có dịp đến thăm những vùng ngoại ô Nhật Bản, bạn sẽ được ngắm nhìn không chán mắt những cánh đồng lúa nhỏ xanh non trải rộng đến cuối chân trời. Và ở trên cánh đồng nước ngập chân người, bạn sẽ bắt gặp những nụ cười rạng rỡ, thân thiện của những người nông dân chất phác. Họ cần mẫn cả ngày trên cánh đồng chăm sóc cây lúa để đợi ngày bội thu.

Người nông dân ở Nhật khi đi làm, thường đội những chiếc mũ cói trông giống như chiếc mũ của cầu thủ bóng rổ để bảo vệ đầu và cổ khỏi ánh nắng chói chang của mặt trời. Tuy nhiên, người Nhật không áp dụng các tiến bộ kỹ thuật hiện đại như các cánh đồng ở Mỹ, bởi vì chúng quá nhỏ quá nhỏ để có thể áp dụng phương pháp cơ giới hoá một cách hiệu quả.

Nghề nông nghiệp ở xứ quốc đảo này vẫn duy trì ít nhiều phương pháp trồng trọt từ thời nguyên thuỷ. Dựa vào quy luật của thời tiết, người nông dân chuẩn bị giống vào tháng 3, sau đó tiến hành gieo trồng vào tháng 4. Họ sẽ quan sát những mầm lúa nhú lên xanh non như thế nào để ước lượng nước tưới cho phù hợp. Tháng 5 là thời gian người nông dân bận rộn gấp đôi, họ luôn phải kiểm tra lượng nước đối với đất trồng sao cho cây lúa được phát triển tốt nhất. Và khi cánh đồng lúa đã vươn lên cứng cáp, người nông dân sẽ điều chỉnh toàn bộ những khóm lúa trên cánh đồng thành những hàng thẳng tắp. Công việc này không hề đơn giản, nó đòi hỏi sự kiên nhẫn, dẻo dai và khi hoàn thành công việc, người ta cảm giác như không còn chút sức lực nào nữa.

Tháng 6 bắt đầu mùa mưa với những cơn mưa nặng hạt, nóng và kéo dài. Không khí nóng và độ ẩm cao, chiếm tới khoảng 98%. Vì thế, người nông dân phải hết sức bảo vệ cánh đồng lúa bằng cách làm những mái che cho lúa không bị dập. Tháng 7 là thời điểm cây lúa đang trong giai đoạn phát triển nhất nên những nông dân dỡ bỏ mái che đi để lúa có thể hoàn chỉnh quá trình quang hợp. Thời tiết oi ả của tháng 8 là yếu tố quyết định nhất cho một mùa vụ thu hoạch thắng lợi. Nhiệt độ không được xuống thấp dưới 170C/620F và nếu nhiệt độ xuống qúa thấp thì không được kéo dài quá 10 tiếng đồng hồ, nếu không, cánh đồng lúa sẽ bị héo úa và chết. Đến tháng 9, họ phải làm những ống dẫn nước về đồng lúa. Khi được uống khí trời trong lành, đủ nước và được sự chăm sóc kỹ càng, cánh đồng lúa bắt đầu trổ những hạt lúa tròn, mập mạp nặng trĩu. Chỉ vài tuần sau, hạt lúa sẽ chuyển sang màu vàng óng, mỡ màng, báo hiệu một mùa vụ bội thụ. Và khi lúa chín – đó là thời gian bắt đầu vụ thu hoạch nhộn nhịp nhất ở những làng quê.

Mùa thu hoạch ở Nhật diễn ra trong không khí rộn ràng, hồ hởi. Đây là thời điểm người nông dân tổ chức những lễ hội tạ ơn thần Shinto - vị thần mùa màng và họ tổ chức những bữa tiệc thịnh soạn với rượu sake trên những triền núi tươi thắm sắc hoa rừng. Theo truyền thuyết về vị thần Shinto, dân gian tin rằng, vị hoàng đế đầu tiên của Nhật Bản là sự hiện thân của Ninigo-no Mikoto - Vị thần lúa chín, mang đến no ấm cho người dân.

Mặc dù ngày nay, chẳng mấy ai còn tin vào truyền thuyết đó nữa, nhưng cũng không ai có thể phủ nhận lịch sử văn hoá lâu đời của cây lúa và vai trò quan trọng của cây lúa đối với người Nhật. Vì thế, từ xa xưa, gạo đóng vai trò quan trọng chủ yếu trong đời sống sinh hoạt người dân xứ Phù Tang, chẳng hạn như họ dùng chế biến gạo thành cơm, làm đồ uống, làm dấm, bánh, và rượu. Năm mới - Ngày lễ lớn nhất trong năm, người Nhật sẽ làm bánh bằng những hạt gạo dẻo thơm nhất; trong các bữa tiệc mừng sinh nhật và lễ cưới cũng không thể thiếu bánh làm bằng gạo đỏ với đậu đỏ.

Gạo Nhật gây ấn tượng bởi chiều dài tới 10-15 inxơ, mỗi cây lúa trổ ra hàng trăm bông, mỗi bông sẽ cho một hạt lúa tròn mập và sản lượng thu hoạch thì không cao như những giống lúa khác. Điều đó giải thích vì sao những ông bố khắt khe trong gia đình, người kiểm tra bát ăn cơm mỗi khi kết thúc bữa ăn, sẽ rầy la bọn trẻ bằng lời nghiêm khắc: “Các con có biết rằng, cơm các con bỏ thừa sau mỗi bữa là đã lãng phí mất bao nhiêu hạt gạo không?”. Họ muốn răn dạy con cái phải biết trân trọng hạt gạo, quí trọng công sức lao động của người nông dân. Và người Nhật cho rằng, để rơi cơm, gạo là một thói quen không tốt. Vì thế, bạn phải hết sức chú ý khi ăn với người Nhật. Bạn nên ăn hết số cơm có trong bát, nếu bạn để vương nhiều hạt cơm trong bát, họ sẽ cảm thấy không hài lòng.

Thực tế thì gạo là một loại lương thực chủ yếu giúp duy trì sự sống cho hơn nửa cư dân trên hành tinh của chúng ta. Trung bình mỗi người châu Á tiêu thụ khoảng 70-100kg/155-220 pao(69750-99000g)/người trong 1 năm và 6kg/13 pao(5850g)/người trong 1 năm cho cả châu Âu và Mỹ. Theo phát âm của một số nước châu Á thì “gạo” có nghĩa là “thức ăn”. Do vậy, thay vì nói “bữa ăn đã sẵn sàng” thì các bà mẹ Nhật sẽ nói “Hãy ăn cơm đi!” (gohan desuyo!).

Xuất xứ của cây lúa từ đâu, đến nay vẫn chưa ai khẳng định rõ, và đây cũng là chủ đề gây nhiều tranh cãi trong một thời gian dài. Tuy nhiên, theo nhiều nghiên cứu cho thấy rằng, cái nôi của nền văn minh lúa nước bắt nguồn từ Đông Nam Á. Gạo đã được người Trung Quốc sử dụng làm thực phẩm trong nhà từ 5000 TCN. Những quốc gia trồng nhiều lúa gạo như Bắc Thái Lan, Cambodia, Việt Nam, miền Nam Ấn Độ. Những vùng này nổi tiếng với giống lúa Japonica (được trồng ở vùng khí hậu nhiệt đới) và Indica là loại cây lúa phổ biến ở các quốc gia châu Á khác: Hàn Quốc, Nhật Bản, Myanma, Pakistan, Sri Lanka, Philippines, Indonesia…

Tuy bốn bề là đại dương bao bọc, ngoài lượng hải sản phong phú, gạo là nguồn lương thực chủ yếu, đóng vai trò quan trọng trong đời sống sinh hoạt hàng ngày của người Nhật. Do cấu tạo của địa chất, nên gạo Nhật rất ngon, chất lượng cao, được người dân nhiều nước ưa chuộng. Và đặc biệt, gạo Nhật còn được thế giới biết đến như là một thành phần quan trọng nhất làm nên sự tuyệt diệu của món Sushi.

Theo ichinews