Hơn 10 tháng kể từ sau thảm họa thiên tai lịch sử 11/3, Nhật Bản đang đứng trước một nhiệm vụ quan trọng nhưng khó khăn và lâu dài là xây dựng lại nền kinh tế ở khu vực Đông Bắc bị sóng thần tàn phá.


Dấu hiệu của sự hồi sinh tại Kesennuma, tỉnh Miyagi. Ảnh: AP


Thành phố Matsukaura tại tỉnh Fukushima những ngày cuối năm vốn là khu du lịch sầm uất nhờ vào bãi biển đẹp và núi đồi trùng điệp, nhưng sau sóng thần và sự cố nhà máy điện hạt nhân, khu vực này đã trở nên hoang vắng. Không một cửa hàng nào còn hoạt động, người dân địa phương đã bỏ đi gần hết. Những thành phố như thế có thể thấy ở nhiều nơi dọc khu vực duyên hải 3 tỉnh của Nhật Bản là Iwate, Fukushima và Miyagi.

Chính phủ Nhật Bản xem việc tái thiết khu vực Đông Bắc là ưu tiên hàng đầu, song nỗ lực này đang gặp rất nhiều trở ngại.

Ông Yokokume, Hạ nghị sỹ Nhật Bản cho biết: “So với trận động đất Kobe năm 1995, trận động đất sóng thần năm 2011 có hai điểm khác biệt. Thứ nhất là phạm vi tàn phá quá lớn. Trước đây trận động đất Kobe cũng rất nghiêm trọng, nhưng khi đó chỉ có một phần vùng Kansai bị tàn phá. Lần này sóng thần đã hủy diệt hầu hết toàn bộ các thành phố duyên hải miền Đông Bắc, những đống đổ nát khổng lồ có ở khắp nơi, chỉ riêng việc dọn dẹp đống đổ nát này đã mất rất nhiều thời gian. Một điểm khác biệt nữa là lần này kinh tế Nhật Bản phải đối mặt với hàng loạt vấn đề, ngay cả nếu không xảy ra thảm họa thiên tai thì cũng có nguy cơ suy thoái”.

Trận sóng thần đã hủy hoại gần như hoàn toàn nền kinh tế khu vực Đông Bắc của Nhật Bản. Các tỉnh Fukushima, Iwate và Miyagi có phần đóng góp lớn từ ngành du lịch và nông-lâm-ngư nghiệp, tuy nhiên sau ngày 11/3, tất cả các lĩnh vực này đều bị đình trệ. Do ảnh hưởng của tình trạng rò rỉ phóng xạ từ nhà máy điện hạt nhân Fukushima, nông sản và hải sản sản xuất từ khu vực Đông Bắc gần như không thể tiêu thụ được. Tình trạng này đã dẫn đến tỷ lệ thất nghiệp cao và đẩy tầng lớp thanh niên địa phương đi tìm kiếm việc làm tại các thành phố khác.

Bà Masako, chủ cửa hàng bán đồ ăn của ở tỉnh Fukushima cho biết, trong nhiều tháng nay công việc kinh doanh gần như bị đình trệ hoàn toàn. “Thỉnh thoảng vẫn có những người qua đây để mua nước uống và thuốc lá ở máy bán hàng tự động trước quán. Thanh niên thì chẳng còn ai đến đây ăn nữa. Cả trẻ em cũng đã đi theo gia đình đến nơi khác, chỉ còn lại ông bà già thôi. Con trai tôi cũng đi khỏi đây, nhưng bà lão này sẽ ở lại bảo vệ cửa hàng”.

Để tạo công ăn việc làm cho người dân địa phương, chính phủ Nhật Bản đã áp dụng các chính sách hỗ trợ đầu tư xây dựng nhà xưởng cho các doanh nghiệp nhỏ, bỏ thu phí giao thông trên toàn bộ 3 tỉnh Đông Bắc, đồng thời khuyến khích phát triển các ngành kinh doanh mới. Thách thức trước mắt là rất lớn, song những người dân tại khu vực Đông Bắc Nhật Bản cũng đang nỗ lực gượng dậy từ sau thảm họa lịch sử này.

Tại thị trấn đánh bắt cá nổi tiếng Kesenuma, những người dân địa phương với tiền hỗ trợ từ nhà nước và tiền quyên góp gửi về từ khắp nơi trên đất nước Nhật Bản đã xây dựng lại hoàn toàn khu thương mại và nhà ở vốn đã bị sóng thần tàn phá. Người đứng đầu dự án tái thiết địa phương cho biết, họ sẽ khai trương dự án này vào đúng ngày Giáng sinh 24/12 với hy vọng mang lại một sinh khí và hy vọng mới cho vùng đất này. Rất nhiều thanh niên đã tình nguyện làm việc không công với mong muốn đóng góp cho địa phương.

“Tôi là sinh viên đại học. Trước đây tôi đã đến đây làm tình nguyện một lần. Nơi này thân thuộc như nhà của tôi vậy”, anh Jun, Tình nguyện viên Nhật nói.

10 tháng sau thảm họa 11/3, nước Nhật mới chỉ đi được chặng đường đầu tiên trong công cuộc tái thiết. Cùng với tiềm lực kinh tế và kỹ thuật, tinh thần bền bỉ và kiên cường của người Nhật Bản, sẽ là vũ khí chính giúp nước Nhật khôi phục lại các vùng đất bị tàn phá.


Đức Cường
VTV