Rất nhiều dự án cơ sở hạ tầng lớn và quan trọng đang cần được xây dựng, nhưng lại chưa đủ nguồn lực. Việt Nam đang kỳ vọng nhận được sự hỗ trợ từ phía Nhật Bản.


Nhật Bản đang giúp Việt Nam hoàn thiện hệ thống giao thông cơ bản. Ảnh: Chí Cường


Hàng loạt dự án lớn, quan trọng trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng của Việt Nam đã được đặt trên bàn nghị sự của cuộc đối thoại Việt Nam - Nhật Bản về phát triển cơ sở hạ tầng, lần đầu tiên được tổ chức vào cuối tuần qua tại Hà Nội. Kỳ vọng được đặt ra, đó là Nhật Bản, nhà tài trợ ODA song phương lớn nhất cho Việt Nam hiện nay, và cũng là nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài hàng đầu tại Việt Nam sẽ đổ vốn vào những dự án đó.

“Chúng tôi mong muốn tiếp tục nhận được sự hỗ trợ tích cực của Chính phủ Nhật Bản để hoàn thiện hệ thống cơ sở giao thông cơ bản, một số đoạn đường bộ cao tốc Bắc - Nam, đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM”, Thứ trưởng Bộ Giao thông - Vận tải Nguyễn Hồng Trường thẳng thắn bày tỏ và không ngần ngại đề xuất 29 dự án giao thông quan trọng, muốn nhận được sự hỗ trợ của Nhật Bản trong giai đoạn 2012 - 2015. Trong số này, có 10 dự án đang triển khai, đề nghị vay vốn bổ sung và 19 dự án mới.

Các dự án như hạ tầng lớn và quan trọng của Việt Nam, như cầu Nhật Tân, với nhu cầu vốn vay bổ sung 28,3 tỷ yên; cơ sở hạ tầng Cảng Lạch Huyện (82 tỷ yên); đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi (38 tỷ yên); đường cao tốc Bến Lức - Long Thành (37 tỷ yên)…; hay đường sắt đô thị Hà Nội số 5 (4,5 tỷ USD); đường cao tốc đoạn Nha Trang - Phan Thiết (2 tỷ USD)… đều có trong danh mục mà Thứ trưởng Nguyễn Hồng Trường đề xuất.

Trong khi đó, Bộ Xây dựng đề xuất 5 dự án hỗ trợ kỹ thuật và 5 dự án hỗ trợ tài chính; Bộ Công thương đề xuất 19 dự án trong lĩnh vực điện, 6 dự án trong lĩnh vực dầu khí và dịch vụ dầu khí. Ông Cao Quốc Hưng, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Năng lượng (Bộ Công thương) còn thẳng thắn chia sẻ, nhu cầu vốn đầu tư cho ngành than đến năm 2030 khoảng 1,6 tỷ USD/năm và rất muốn “phía Nhật Bản hỗ trợ nghiên cứu, chuyển giao công nghệ khai thác, chế biến than” cho phía Việt Nam.

Tương tự, hàng loạt dự án trong lĩnh vực thủy lợi, y tế… cũng đã được đề xuất. Thậm chí, theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh, những dự án mà Việt Nam muốn kêu gọi đầu tư từ Nhật Bản không chỉ giới hạn trong một danh mục cứng, mà hai bên có thể thảo luận để đề xuất những dự án mới. “Quan hệ Việt - Nhật chưa bao giờ sâu sắc như hiện nay. Chúng tôi mong rằng, phía Nhật Bản sẽ tạo điều kiện để hỗ trợ Việt Nam vượt qua khó khăn, thách thức, trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020”, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh nhấn mạnh.

Chia sẻ những mong muốn của phía Việt Nam, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Yasuakia Tanizaki cho biết, quan điểm của Chính phủ Nhật Bản là sẽ hỗ trợ một cách toàn diện cho Việt Nam để thực hiện mục tiêu trở thành nước công nghiệp vào năm 2020. Tuy nhiên, theo Đại sứ Tanizaki, để tiếp tục nhận được sự hỗ trợ từ phía Nhật Bản, Việt Nam phải sử dụng hiệu quả vốn ODA của Nhật Bản, cũng như xây dựng được chiến lược phát triển cơ sở hạ tầng. “Sẽ không chỉ sử dụng vốn ODA để phát triển cơ sở hạ tầng, mà còn cần cả nguồn vốn đầu tư của tư nhân”, Đại sứ Tanizaki nói.

Liên quan tới vấn đề này, ông Motonori Tshuno, Trưởng văn phòng đại diện JICA tại Việt Nam cho biết, các nhà đầu tư Nhật Bản đang rất quan tâm tới mô hình hợp tác công - tư (PPP) trong phát triển cơ sở hạ tầng của Việt Nam. Theo ông này, bên cạnh các dự án như đường sắt nội đô Hà Nội, cảng Cái Mép - Thị Vải, Nhà máy Điện Ô Môn..., đang được xem xét để cung cấp vốn ODA, thì có 13 dự án PPP đang được phía Nhật Bản hỗ trợ xây dựng nghiên cứu tiền khả thi. Sân bay Long Thành, đường cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, Trung Lương - Mỹ Thuận, Biên Hòa - Vũng Tàu... là những ví dụ điển hình.

Theo quan điểm của ông Tshuno, khi mà nguồn vốn ODA có hạn, thì kêu gọi đầu tư tư nhân Nhật Bản là vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, những chậm trễ trong giải phóng mặt bằng, cũng như giá điện hiện nay còn khá thấp, khiến các nhà đầu tư Nhật Bản quan ngại.

“Chậm giải phóng mặt bằng khiến nhiều dự án bị đình trệ. Chính phủ Việt Nam sẽ phải làm thế nào để cải thiện việc này? Tương tự như vậy, giá điện khá thấp so với giá quốc tế và do vậy, rất khó để thu hút nhà đầu tư tư nhân vào lĩnh vực này”, phía Nhật Bản đặt câu hỏi.

Một khía cạnh khác cũng nhận được sự quan tâm của các nhà đầu tư Nhật Bản, đó là Việt Nam có dự định tăng cường thu hút đầu tư tư nhân vào lĩnh vực truyền tải điện hay không?

Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) không đủ nguồn lực để đầu tư toàn bộ hệ thống truyền tải điện, nên Chính phủ Việt Nam đang xem xét, nghiên cứu cho tư nhân tham gia vào các dự án trong lĩnh vực này. “Trước mắt, có thể áp dụng với các nhà đầu tư tư nhân trong nước, về lâu dài là tư nhân nước ngoài. Tuy nhiên, có thể sẽ chỉ xem xét theo hướng cho tư nhân đầu tư hệ thống đường dây, hệ thống truyền tải điện, còn Nhà nước vẫn sẽ vận hành và quản lý”, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh nói.

Nguyên Đức
(baodautu.vn)