Mối quan hệ Nhật - Trung đang có dấu hiệu căng thẳng trở lại, đe doạ những nỗ lực tăng cường hợp tác kinh tế của hai quốc gia Đông Á khi Trung Quốc kịch liệt lên án Nhật Bản cho phép các nhà hoạt động Duy Ngô Nhĩ lưu vong tổ chức Đại hội Duy Ngô Nhĩ thế giới lần thứ 4 tại Tokyo trong tuần này, theo tờ Wall Street Journal.


Trung Quốc tỏ thái độ "bất bình mạnh mẽ" khi Nhật Bản cấp thị thực cho Rebiya Kadeer, nhà lãnh đạo Đại hội Duy Ngô Nhĩ thế giới. Ảnh: WSJ Ảnh: Reuters


Căng thẳng diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản cùng Hàn Quốc và Trung Quốc vừa nhất trí khởi động đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA) ba nước trong năm nay. FTA nếu thành công sẽ đem lại lợi ích cho cả ba cường quốc Đông Bắc Á.

Trung Quốc gọi hội nghị Duy Ngô Nhĩ là "tổ chức ly khai chống Trung Quốc". Tuy nhiên, Tokyo lại xem đó là tổ chức cá nhân và cho biết sẽ không can thiệp vào các hoạt động của họ. Người Duy Ngô Nhĩ sống phần lớn ở khu tự trị Tân Cương thuộc Trung Quốc, phần nhỏ khác sống tại Kazakhstan, Kyrgyzstan và nhiều nơi trên thế giới. Vài năm trở lại đây, giữa người Duy Ngô Nhĩ và chính quyền Tân Cương do người Hán lãnh đạo thường xảy ra những xung đột.

Hội nghị có sự tham gia cả bà Rebiya Kadeer, chủ tịch Đại hội Duy Ngô Nhĩ thế giới. Phía Trung Quốc bày tỏ "sự bất bình mạnh mẽ" với lập trường của Nhật Bản về việc cấp thị thực cho bà Kadeer, người hiện đang sống lưu vong ở Mỹ. Tờ Wall Street Journal còn cho hay một số nhà lập pháp Nhật Bản trong các đảng bảo thủ cũng tham dự Hội nghị lần này.

Tại cuộc họp báo hôm thứ hai 14.5, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hồng Lỗi cáo buộc nhóm ly khai chống Trung Quốc trong Đại hội Duy Ngô Nhĩ thế giới đang thông đồng với lực lượng cánh hữu Nhật Bản và âm mưu làm suy yếu mối quan hệ Nhật - Trung.

Trong tín hiệu thể hiện sự bất mãn với nhóm Duy Ngô Nhĩ ở Tokyo, Trung Quốc đã không sắp xếp một cuộc họp song phương giữa Chủ tịch Hồ Cẩm Đào và Thủ tướng Yoshihiko Noda hôm chủ nhật 13.5 vừa qua tại Bắc Kinh, nơi diễn ra cuộc đàm phán FTA Nhật - Hàn -Trung. Trong khi đó, ông Hồ đã có cuộc gặp song phương với Thủ tướng Hàn Quốc Lee Myung-bak.

Thêm nữa, hôm thứ ba 15.5, cuộc họp giữa bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Dương Khiết Trì và ông Hiromasa Yonekura, chủ tịch Liên đoàn các tổ chức kinh tế Nhật Bản Keidanren, cũng bị huỷ bỏ đột ngột mà không có lời bình luận ngay sau đó từ phía quan chức Trung Quốc.

Quan hệ giữa Trung Quốc và Nhật Bản đã bình lặng trong khoảng thời gian sau thảm hoạ sóng thần ở Nhật Bản hồi tháng 3.2011. Nhưng căng thẳng trở lại trong những tháng gần đây, một phần do những nhận xét khiêu khích từ một số chính trị gia và người theo chủ nghĩa dân tộc Nhật Bản.

TUYẾT HẠNH (WSJ)
SGTT.VN