Đúng như dự đoán, chiếc ghế Chủ tịch Thượng viện Nhật Bản đã rơi vào tay phe đối lập. Bộ máy lãnh đạo Nhật Bản đang đối diện với nguy cơ chia rẽ chưa từng có trong lịch sử.

Với số phiếu ủng hộ áp đảo, ông Satsuki Eda hôm qua đã trở thành thành viên đảng Dân chủ (DPJ) đầu tiên giữ chức vụ lãnh đạo Thượng viện Nhật Bản kể từ năm 1956. Đây chỉ là diễn biến nằm trong dự đoán sau khi liên minh cầm quyền do đảng Dân chủ tự do (LDP) dẫn đầu đã thảm bại trước phe đối lập DPJ trong cuộc bầu cử Thượng viện vào ngày 29.7.

Chủ tịch DPJ, I.Ozawa, tuyên bố sẽ tận dụng đà tiến sau thắng lợi ở Thượng viện để yêu cầu bầu cử sớm Hạ viện và tiến tới hất LDP ra khỏi vị thế thượng tôn trong hơn 5 thập niên gần đây. Theo Hãng tin Bloomberg, Tổng thư ký DPJ Y.Hatoyama cho biết đảng này đã khởi động chiến dịch vận động cho việc tổ chức bầu cử Hạ viện sớm vào khoảng thời gian sau tháng 3.2008.

Hồi đầu tuần, DPJ và liên minh đã gây trở ngại đầu tiên cho liên minh cầm quyền của Thủ tướng S.Abe khi phản đối kế hoạch duy trì sự ủng hộ của Nhật Bản đối với các chiến dịch do Mỹ lãnh đạo tại Afghanistan. Điều này cũng đồng nghĩa với việc khai tử kế hoạch kéo dài thời hạn áp dụng một luật chống khủng bố đặc biệt, theo đó cho phép Hải quân Nhật Bản cung cấp nhiên liệu và quân dụng cho các chiến hạm của liên minh do Mỹ lãnh đạo tại Ấn Độ Dương.

Tất nhiên, một dự luật bị bác bỏ tại Thượng viện sẽ quay về Hạ viện và cuối cùng cũng được thông qua nếu nhận được 2/3 số phiếu ủng hộ tại Hạ viện. Tuy nhiên, tiến trình này đòi hỏi phải tốn nhiều thời gian trong khi luật ủng hộ chiến dịch tại Ấn Độ Dương sẽ hết hạn vào ngày 1.11 năm nay. Hiện chính phủ ông Abe đã phải tạm gác lại dự luật thành lập một phiên bản giống Hội đồng An ninh quốc gia của Mỹ và tập trung tìm biện pháp vượt được "ải" Thượng viện. Bên cạnh đó, Thượng viện cũng có quyền phủ quyết việc bổ nhiệm một số vị trí chủ chốt, như chức vụ thống đốc ngân hàng trung ương chẳng hạn.

Hãng tin BBC dẫn lời một số nhà phân tích cho rằng tình thế hiện tại của chính trường Nhật Bản có thể dẫn đến bế tắc chính trị. Dân Nhật dồn phiếu bầu cho DPJ tại Thượng viện không phải vì họ nghĩ rằng DPJ sẽ lãnh đạo tốt hơn LDP mà do quá thất vọng trước những xì-căng-đan liên tiếp của chính phủ của Thủ tướng Abe, mới đây nhất là việc Bộ trưởng Tư pháp J.Nagase hôm 7.8 thừa nhận đã nhận tiền từ một tổ chức kiếm lợi từ việc xúc tiến sử dụng lao động nước ngoài giá rẻ tại Nhật. Khó khăn lớn nhất của DPJ lúc này không phải là chuyện làm sao để sớm bầu cử lại Hạ viện, mà là tránh khỏi vết xe đổ của đảng Xã hội Nhật Bản (tiền thân của đảng Dân chủ xã hội), vốn từng thắng thế tại Thượng viện trong cuộc chạy đua với LDP vào năm 1989. Theo nghị sĩ A.Nagashima (DPJ), DPJ sẽ nắm được chính phủ nếu chứng tỏ khả năng lãnh đạo đất nước. Một khi thất bại, đảng đối lập này sẽ bị "nghiền nát" trong kỳ bầu cử Hạ viện vào tháng 9.2009.

Thụy Miên
baomoi