“Mối mọt gặm hết ngân sách tái thiết” - tại vùng Tohoku, phía Đông Bắc đảo Honshu, lớn nhất Nhật Bản, nơi bị động đất và sóng thần ập đến vào tháng 3-2011, người ta đồn ầm lên như thế. Năm 2012, ngân sách dành cho tái thiết lên đến 3.775,4 tỉ yen (37 tỉ euro) nhờ vào đánh thuế đặc biệt và phát hành thành công trái phiếu. Số tiền này dành để tái vùng bị tàn phá. Năm 2013 còn chưa xác định, nhưng có lẽ sẽ lên đến 4.479,4 tỉ yen (44 tỉ euro), tăng 18,6% so với 2012.
Chỉ có điều xây dựng hải cảng không thấy đâu cả, nhiều nhà ga xe lửa vẫn còn tan hoang sau trận sóng thần. Và các xí nghiệp trong vùng vẫn còn là đống gạch vụn. Nguyên nhân là có vô số sâu bọ gặm nhấm, phá nát ngân sách tái thiết. Đó là giải thích của dân biểu khu vực 2 quận Miyagi, một trong ba nơi bị tàn phá nặng nề nhất, ông Yasunori Saito, thành viên đảng Kizuna – Quan hệ xã hội. Hơn nữa, ngân sách trợ cấp 1,07 tỉ yen (105 triệu euro) lại được chi cho Cơ quan Nguyên tử lực Nhật Bản (AJEA) dưới sự bảo trợ của Bộ Văn hóa - Khoa học - Kỹ thuật (MEXT).
Ngân sách này bị chỉ trích dữ dội, bởi vì AJEA là chủ của lò nguyên tử Monju thuộc trung tâm hạt nhân Fukui. Ông Saito giận dữ nói: “Tại sao tiền tái thiết lại giao cho lò nguyên tử, trong khi người Nhật Bản đã quá kinh sợ nó?”. Tuy nhiên, nếu người ta hỏi quan chức của Phòng nghiên cứu & chiến lược của MEXT, sẽ được trả lời: một phần tiền được dành cho nghiên cứu dọn sạch ô nhiễm, và một phần khác dành cho nghiên cứu nổ dung hợp hạt nhân. “Dọn sạch ô nhiễm, có thể thông qua. Nhưng tại sao “nổ dung hợp” lại phải lấy từ ngân sách tái thiết? Đó là điều không thể chấp nhận được”,
ông Saito nghiến răng nói.
Sự nghi ngờ không dừng lại ở đó. Quả vậy, một danh sách sử dụng tiền tái thiết rất dài được Bộ lãnh thổ & Giao thông thông qua. Trong số 3,7 tỉ yen bổ sung, đã có 1,4 tỉ (137 triệu euro) được dùng để tu bổ “ăn ké” Tòa nhà Trung ương của chính phủ tại Tokyo! Trong khi đó tại vùng bị tàn phá, các tòa nhà chính phủ ở cấp quận vẫn còn nguyên là đống gạch vụn. Chuyện quái gỡ đó làm sao có thể xảy ra được? Bởi vì ngân sách tái thiết là để khẩn cấp xây dựng mọi phương tiện phòng ngừa tai họa. Ông Itsunori Onodera, đại biểu khu vực 6 quận Miyagi, thuộc đảng Dân chủ Tự do than thở: “Đó là bọn ăn chực, lợi dụng sự hào phóng của cả nước. Bọn quan liêu, đứng trước một ngân sách tái thiết mà chúng có thể rút ruột vô giới hạn, vô cùng hí hửng”. Người Nhật Bản phải nổi điên lên, khi biết ngân sách tái thiết được mang đi mua vũ khí và đạn được, bởi vì họ phải gia tăng đóng thuế! Ông Onodera muốn nhắm vào Bộ quốc phòng. Bởi vì số tiền 77 tỉ yen (752 triệu euro) được “ngắt véo” ra để bảo trì vũ khí, xe cộ và máy bay chiến đấu.
Ông Onodera tự hỏi: nếu dân chúng bỏ vùng bị nạn ra đi, số tiền dành cho tái thiết sẽ bị giảm bớt. Tôi tự hỏi: có phải chính phủ cố tìm cách trì hoãn tái thiết để cho dân bỏ ra đi hết, nhằm giữ lại tiền? Chính phủ Nhật Bản dự kiến chi ra 20.000 tỉ yen (196 tỉ euro) trong khoảng năm 2011-2016 để tái thiết vùng bị thiên tai. Thế mà khi dự toán ngân sách 2013, con số đã lên đến 23.000 tỉ yen (226 tỉ euro). Giáo sư Yutaka Harada, thuộc khoa chính trị & kinh tế học của Đại học Waseda tỏ ra rất nghi ngờ: “Theo ước tính của tôi, muốn cho dân quay trở lại vùng thiên tai, phải chi ra không dưới 6.000 tỉ yen (59 tỉ euro). Tăng thuế là không cần thiết, nếu chính phủ chỉ chú tâm vào tái thiết. Phải tin vào năng lực của người dân vùng bị nạn và những trợ giúp khác. Nếu phân phát 10 triệu yen (98.000 euro) cho mỗi người dân trong số 500.000 bị thiệt hại nặng nhất, cũng chỉ mới tốn mất 5.000 tỉ yen (49 tỉ euro) mà thôi”.
Nếu quốc hội không quản lý chặt số tiền cứu trợ này, chính phủ dĩ nhiên sẽ tha hồ sử dụng tùy theo ý thích của mình.
Đinh Công Thành (Theo LCI)
Báo Công An TPHCM
Bookmarks